Umalis si Deng Pibing sa Cambodia noong Mayo 2026 habang nagpapatuloy ang imbestigasyon sa scam sa Long Bay

Kumpirmadong umalis habang iniimbestigahan ng mga awtoridad ang Long Bay

Umalis ng bansa si Deng Pibing, ang developer sa likod ng proyektong Long Bay sa lalawigan ng Koh Kong, Cambodia, noong huling bahagi ng Mayo 2026, ayon sa impormasyon sa imigrasyon na binanggit ni Senior Minister Chhay Sinarith. Natuklasan ng mga awtoridad noong Pebrero 2026 ang ilang gusaling pinaghihinalaang sangkot sa mga online scam sa proyekto, matapos tumakas ang mga hinihinalang grupong kriminal at mag-iwan ng ebidensiya.

Sinabi ni Sinarith, pinuno ng Secretariat ng Commission for Combating Online Scams (CCOS), na ipinahihiwatig ng impormasyong mula sa mga espesyalisadong mapagkukunan na nabigyan si Deng ng Red Notice ng Interpol. Hindi kalakip sa pahayag ang inilathalang notice, paglalarawan sa mga kasong pinagbabatayan nito o detalye kung aling awtoridad ang naghahanap sa kanya.

Ayon sa pamahalaan, dinakip ng mga awtoridad sa Koh Kong ang ilang suspek, kinumpiska ang ebidensiya at sinelyuhan ang mga lugar na pinaghihinalaan. Kasabay ng salaysay na ito ang mga paratang na ginamit ang isang proyektong itinaguyod bilang destinasyong panturismo sa baybayin para sa mga operasyon ng scam at nakinabang ito sa proteksiyon ng pulisya.

Mga natuklasan sa operasyon noong Pebrero

Ayon kay Sinarith, natuklasan sa operasyon noong Pebrero ang ilang gusaling pinaghihinalaang may kaugnayan sa mga online scam. Umalis na ang mga pinaghihinalaang grupo, bagaman dinakip kalaunan ng mga awtoridad ng lalawigan ang ilang suspek at siniguro ang ebidensiya para sa imbestigasyon. Hindi ibinunyag ang eksaktong bilang ng mga gusali o dinakip.

Mahalagang pag-ibahin dito ang pagsiguro sa lugar at ang pagtukoy sa mga nagpapatakbo nito. Maaaring makatulong sa mga imbestigador ang ebidensiyang naiwan sa mga gusali para matukoy ang nangyari, ngunit hindi tinutukoy sa paglalarawan ng pamahalaan kung sino ang mga dinakip, ano ang kanilang mga papel o kung pormal na silang kinasuhan.

Sinabi ni Sinarith na kabilang sa pambansang kampanya ang pagsasakdal sa mga utak at kasabwat, pagyeyelo sa mga ari-ariang may kaugnayan sa krimen at pagpapatuloy ng mga imbestigasyon sa mga kasong nasa korte na. Hindi siya nagbanggit ng partikular na pagyeyelo ng ari-arian, sakdal o paglilitis na kinasasangkutan ni Deng sa mga detalyeng inilabas tungkol sa Long Bay.

Bumisita si Punong Ministro Hun Manet sa mga lugar na nasa ilalim ng opisyal na kontrol sa Koh Kong noong Setyembre 5 upang subaybayan ang progreso, ayon kay Sinarith. Inatasan ng punong ministro ang mga awtoridad na panatilihin ang mahigpit na kontrol sa mga lugar at ebidensiya at magsagawa ng masusing imbestigasyon. Hindi tinukoy sa ulat ang taon ng pagbisita, kaya hindi ito matiyak ang pagkakalagay kaugnay ng mga pangyayari noong Pebrero at Mayo 2026.

Mga puwang sa kronolohiya

Inihihiwalay ng kronolohiya ang pagkakatuklas sa mga gusaling hinihinalang ginagamit sa scam at ang naitalang pag-alis ni Deng. Ipinakikita rin nito kung aling mga petsa ang hindi pa tiyak:

• Hunyo 2025: Inilathala ng Amnesty International ang mga natuklasan nito tungkol sa mga compound ng scam sa buong Cambodia, kabilang ang paulit-ulit na pagpasok ng pulisya sa isang lugar sa Botum Sakor.
• Hulyo 2025: Naglathala ang isang komisyon ng pamahalaan ng U.S. ng panrehiyong pagtatasa sa mga sentro ng scam, trafficking at mga hinihinalang ugnayan sa mga opisyal.
• Pebrero 2026: Natuklasan ng mga awtoridad ng Cambodia ang mga gusaling hinihinalang ginagamit sa scam sa Long Bay matapos tumakas ang mga hinihinalang grupong kriminal.
• Huling bahagi ng Mayo 2026: Umalis si Deng sa Cambodia, ayon sa ulat ng General Department of Immigration na binanggit ni Sinarith.
• Setyembre 5, hindi tinukoy ang taon: Bumisita si Hun Manet sa mga lugar na nasa ilalim ng opisyal na kontrol sa Koh Kong at iniutos ang pagpapatuloy ng seguridad at imbestigasyon.

Hindi pa natutukoy ang petsa ng undercover na pagbisita na pinagmulan ng mga paratang tungkol sa Long Bay. Inilarawan itong tila naganap noong 2025 o mas maaga, ngunit tantiya lamang ito at hindi kumpirmadong petsa ng pagkuha ng bidyo.

Iginiit ni Hong Lei, isang kasamahan ni Deng na kilala rin bilang Martin, na patiuna nang nabalaan si Deng tungkol sa pagsalakay ilang araw bago ipataw ang mga parusa at pagkatapos nito ay umalis siya sa Cambodia. Hindi tinukoy ang awtoridad na nagpatupad ng mga parusa ni ang petsa ng mga ito. Hindi maitutugma nang eksakto ang salaysay na iyon sa rekord ng imigrasyon, at hindi nito pinatutunayang umalis si Deng bago ang operasyon noong Pebrero.

Ano ang ibig sabihin ng iniulat na Red Notice

Inilalarawan sa pahayag ni Sinarith ang isang Red Notice batay sa impormasyong mula sa mga espesyalisadong mapagkukunan. Red List naman ang terminong ginamit sa isa pang ulat. Ang kaugnay na mekanismo ng Interpol ay Red Notice, isang kahilingan sa mga awtoridad sa iba’t ibang bansa na hanapin at pansamantalang arestuhin ang isang tao habang hinihintay ang extradition, pagsuko o katulad na legal na hakbang.

Ang Red Notice ay hindi pandaigdigang warrant of arrest o hatol na nagkasala ang isang tao. Sariling mga batas ng bawat bansa ang ginagamit sa pagpapasya kung aarestuhin ang isang tao. Hindi rin lahat ng notice ay inilalathala sa publiko, kaya hindi sapat na patunay laban sa pahayag ni Sinarith ang kawalan ng nailathalang notice.

Marami pang hindi nalilinaw tungkol kay Deng: kung nasaan siya ngayon, kung aling bansa o awtoridad ang humiling ng notice, ano ang mga paratang na krimen at kung may kahilingan para sa extradition. Walang petsa ng pagdinig, pagsuko o pagbabalik sa Cambodia na inihayag sa mga ulat tungkol sa imbestigasyon.

Itinatakda ng impormasyon sa imigrasyon ang petsa ng pag-alis ayon sa salaysay ni Sinarith. Hindi nito, sa ganang sarili, pinatutunayan ang dahilan ng pag-alis ni Deng o kung may restriksiyon siya sa pagbiyahe noon.

Promosyon sa turismo at mga paratang tungkol sa loob ng complex

Itinataguyod ang Long Bay bilang malaking destinasyong panturismo at pangkultura sa baybayin. Pinalago ni Deng, isang negosyanteng ipinanganak sa China, ang pampublikong imahe niya bilang matagumpay na mamumuhunang nag-aambag sa Cambodia. Iba naman ang inilalarawang gamit sa ilang lugar nito sa mga paratang tungkol sa proyekto.

Sa isang undercover na imbestigasyon, ibinintang ang mga operasyon ng online scam, paggamit ng ketamine para sa libangan at katiwalian sa loob ng network ng negosyo ni Deng. Inilarawan nina Hong Lei at ng isang operator na si Mr. Lin lamang ang pangalan, ang isang complex na may mahigit 300 guwardiyang panseguridad at lampas 1,000 manggagawa. Mga pahayag ito ng mga kasamahan, hindi opisyal na bilang ng mga manggagawa sa scam o biktima ng trafficking.

Inakusahan din ng imbestigasyon na pinupuntirya ng ilang manggagawa ang mga Chinese national sa pamamagitan ng mga scam. Hindi ibinunyag kung ilang tao ang umano’y naloko o kung magkano ang nawala sa kanila. Hindi dapat ituring na patunay na sangkot sa panloloko ang bawat tao sa complex batay lamang sa iniulat na bilang ng mga manggagawa.

Nasa loob ang Long Bay ng 36,000-ektaryang economic land concession na hawak ng Union Development Group. Nagbunsod ang concession ng pagpapaalis sa mahigit 1,000 pamilya noong huling bahagi ng dekada 2000. Hiwalay ang kasaysayan ng lupaing ito sa kasalukuyang imbestigasyong kriminal, ngunit ipinakikita nitong bahagi ang Long Bay ng mas malawak na lugar ng pagpapaunlad, hindi iisang nakabukod na gusali.

May mga pahayag din tungkol sa layunin ng isang airstrip sa lupain ng Union Development Group. Walang natukoy na dokumentong nagpapatunay sa mga pahayag na ito, at hindi nito itinatatag kung ano ang uri ng hinihinalang aktibidad ng scam sa Long Bay.

Kailangang imbestigahan ang mga paratang ng proteksiyon ng pulisya

Kabilang sa pinakamabibigat na paratang ang paggamit umano ng suportang pinansiyal sa pulisya upang maprotektahan ang Long Bay laban sa mga pagsalakay. Ipinakita sa kuhang inilalarawan sa imbestigasyon si Deng na bumibiyahe sakay ng van na may mga logo ng pulisya ng Cambodia at tinatalakay ang mga donasyon para sa himpilan ng pulisya at mga suweldo.

Nairekord si Deng, ang developer ng Long Bay, habang inilalarawan ang suportang iyon:

Itinatayo ang himpilan ng pulisya sa tapat. Kami ang nagbigay ng pera at mga suweldo.

Inilahad ang mga pahayag bilang bahagi ng paratang na mapananatiling ligtas sa pagpapatupad ng batas ang compound sa pamamagitan ng suportang pinansiyal. Hindi pinatutunayan ng pahayag ni Deng tungkol sa proteksiyon na tumanggap ang pulisya ng ilegal na bayad o kumilos ito dahil dito. Kailangang alamin ng mga imbestigador kung may naganap na mga bayad, sino ang tumanggap sa mga ito at kung nakaapekto ang mga ito sa kilos ng pulisya.

Itinanggi ng mga opisyal na tumugon sa mga paratang sa undercover na imbestigasyon ang mga ito, o sinabi nilang wala silang alam sa mga operasyon. Dapat ihiwalay ang mga tugong iyon sa sumunod na pagkumpirma ng pamahalaan na iniimbestigahan ang mga gusaling hinihinalang ginagamit sa scam sa Long Bay.

Samakatuwid, mas malawak ang mahalagang pagsusuri kaysa sa kung pinasok at sinelyuhan ng mga awtoridad ang mga lugar. Kabilang dito kung iniimbestigahan nila ang mga paratang tungkol sa mga kasunduan para sa proteksiyon at kung hinahabol nila ang mga namamahala o nagpopondo sa mga gawaing kriminal. Ipinakikita ng pangako ni Sinarith na usigin ang mga utak at kasabwat ang layuning ito, ngunit hindi pa ipinakikita ng mga detalyeng inilabas tungkol sa Long Bay ang kinalabasan.

Idinokumento ng Amnesty ang mga compound na patuloy na gumagana matapos salakayin

Natukoy sa ulat ng Amnesty International tungkol sa mga compound ng scam noong Hunyo 2025 ang hindi bababa sa 53 compound sa 16 na bayan at lungsod sa Cambodia, gayundin ang 45 pang pinaghihinalaang lugar. Pinuntahan ng mga mananaliksik ang lahat maliban sa isa sa 53 natukoy na compound sa loob ng 18 buwang pananaliksik.

Kinapanayam ng organisasyon ang 58 nakaligtas mula sa walong nasyonalidad, kabilang ang siyam na bata, at sinuri ang mga rekord ng 336 pang biktima. Inilalarawan ng mga bilang na ito ang lawak ng imbestigasyon nito, hindi ang pambansang bilang ng mga taong nakakulong sa mga compound.

Patuloy na gumagana ang mahigit dalawang katlo ng mga natukoy na compound matapos ang mga pagsalakay o pagliligtas ng pulisya, ayon sa Amnesty. Sa isang lugar sa Botum Sakor, idinokumento nito ang paulit-ulit na pakikialam ng pulisya habang nananatiling bukas ang compound. Hindi pinatutunayan ng inilathalang ulat ng organisasyon na magkapareho ang lugar na ito at ang mga gusali sa Long Bay.

Inilarawan ng Amnesty ang mga pagkakataong sinundo ng pulisya ang mga tao sa mga tarangkahan ng compound ngunit hindi pumasok upang mag-imbestiga, kaya nagpatuloy ang mga operasyon. Sinabi ng ilang nakaligtas na natuklasan ng mga tagapamahala ng compound ang mga kahilingan nila ng tulong sa pulisya at pinarusahan sila. Napagpasyahan ng organisasyon na nagpapahiwatig ang ebidensiya ng koordinasyon at posibleng pakikipagsabwatan ng mga pinuno ng compound at pulisya.

Sinabi ni Montse Ferrer, Regional Research Director ng Amnesty International, na hindi sapat ang mga pakikialam na idinokumento nila para wakasan ang mga pang-aabuso:

Ang mga pakikialam ng pulisya na naidokumento ay tila 'pakitang-tao' lamang.

Nagbibigay ang natuklasang ito ng kongkretong batayan sa pagsusuri sa Long Bay: kung nananatiling sarado ang mga lugar, napangangalagaan ang ebidensiya at humahantong sa mga pananagutan ang mga imbestigasyon. Hindi ito patunay na naganap ang gayunding mga pagkukulang sa partikular na operasyong ito.

Maaari ring mga biktima ang mga manggagawa

Ipinakikita ng mga natuklasan ng Amnesty kung bakit kailangang pag-ibahin sa imbestigasyon ng mga online scam ang mga tagapag-ayos at ang mga taong pinilit na magsagawa ng panloloko. Naranasan ng lahat ng 58 nakaligtas na kinapanayam nito ang sapilitang paggawa sa ilalim ng banta ng karahasan, at biktima ng human trafficking ang lahat maliban sa isa.

Sa 32 kaso, napagpasyahan ng Amnesty na maituturing na pang-aalipin sa ilalim ng pandaigdigang batas ang pagtrato sa mga biktima dahil nagkaroon ng kontrol ang mga tagapamahala na maihahambing sa pagmamay-ari. Iniulat ng 40 sa 58 nakaligtas na nakaranas sila ng tortyur o iba pang pagmamaltrato, katumbas ng humigit-kumulang 69 porsiyento ng grupong kinapanayam. Lima sa siyam na batang kinapanayam ang nakaranas ng gayong pang-aabuso.

Inilarawan ng mga nakaligtas na nahikayat silang magtrabaho sa pamamagitan ng mga pangako ng lehitimo at mataas ang suweldong trabaho bago ikulong at utusang magsagawa ng mga scam. Kabilang sa mga operasyon ang pekeng romansa, mapanlinlang na pamumuhunan at pagbebenta ng mga produktong hindi naman darating. Ipinagbili ang ilang tao sa pagitan ng mga compound o sinabihang may utang silang kailangan nilang pagtrabahuhan para mabayaran.

Tungkol ang mga natuklasang ito sa mga compound sa buong Cambodia, hindi sa mga kumpirmadong biktima sa Long Bay. Hindi isiniwalat ng mga awtoridad kung ilan, kung mayroon man, ang natukoy na biktima ng trafficking sa imbestigasyon sa Long Bay o kung anong tulong ang natanggap nila.

Nakita rin ng Amnesty na minsan ay ilang buwan ikinukulong sa pasilidad ng imigrasyon ang mga taong iniligtas mula sa mga compound, sa halip na kilalanin at suportahan bilang mga biktima ng trafficking. Kabilang sa mga obligasyon ng Cambodia ang pag-iimbestiga sa trafficking at tortyur habang pinoprotektahan ang mga biktima. Kaya hindi sapat na panukat kung ilang tao ang inaresto lamang upang matukoy kung natugunan ng isang operasyon ang lahat ng uri ng pinsala.

Lawak sa rehiyon at mga tanong na hindi pa nasasagot

Itinampok sa ulat sa mga sentro ng scam sa rehiyon ng U.S.-China Economic and Security Review Commission noong Hulyo 2025 ang Cambodia kasama ng Burma at Laos bilang sentro ng malawak na ekonomiyang kriminal. Binanggit nito ang tantiyang kumita ang mga sentro ng scam sa tatlong bansa ng humigit-kumulang $43.8 bilyon noong 2023, katumbas ng halos 40 porsiyento ng pinagsamang opisyal na gross domestic product ng mga ito.

Binanggit din sa ulat ang tantiya ng United Nations noong Agosto 2023 na 220,000 katao mula sa dose-dosenang bansa ang ikinulong bilang sapilitang manggagawa sa mga sentro ng scam sa Cambodia at Burma. Iba ang saklaw ng heograpiya ng tantiyang ito sa bilang ng kita, na kinabibilangan ng Laos, at hindi ito dapat ituring na kasalukuyang bilang.

Tinalakay ng komisyon ang mga hinihinalang ugnayan ng mga opisyal ng Cambodia sa mga network ng scam. Binanggit nito ang pagiging miyembro ni Hun To sa lupon ng Huione Group, na inakusahan ng paglilinis ng perang nagmula sa mga scam, at iniulat ang mga ugnayan sa negosyo nina Sar Sokha at Chen Zhi na may kinalaman sa Jinbei Casino. Naging ministro ng interior si Sar Sokha noong 2023, kaya napunta sa kanya ang isang pangunahing tungkulin sa pagpapatupad ng batas.

Tumutukoy ang mga paratang na iyon sa ibang mga negosyo at network. Hindi nito pinatutunayan ang ugnayan sa Long Bay o pananagutang kriminal ni Deng. Mahalaga ang mga ito dahil sa mas malawak na babala ng komisyon na maaaring makompromiso ang pagpapatupad ng batas kapag nagsasapawan ang mga interes sa negosyo at proteksiyong pampolitika.

Mas tiyak ang mga tanong na hindi pa nasasagot tungkol sa Long Bay. Hindi isiniwalat ng mga awtoridad ang pagkakakilanlan at legal na katayuan ng mga dinakip, ang nakuhang ebidensiya, anumang kumpirmadong bilang ng mga biktima, isang pinangalanang kasong dinidinig sa korte laban kay Deng o partikular na pagyeyelo sa kanyang mga ari-arian. Wala ring inihayag na susunod na petsa ng pagdinig o palugit para sa imbestigasyon. Mahalagang hakbang ang pagpapanatili sa lugar, ngunit maipakikita ng pampublikong ulat tungkol sa mga kaso, proteksiyon sa mga biktima at paglilitis kung ano talaga ang nakamit ng imbestigasyon.

Mahahalagang punto

• Umalis si Deng Pibing sa Cambodia noong huling bahagi ng Mayo 2026, ayon sa impormasyon sa imigrasyon na binanggit ni Chhay Sinarith.
• Natuklasan ng mga awtoridad ang mga gusaling hinihinalang ginagamit sa scam sa Long Bay noong Pebrero 2026 matapos tumakas ang mga hinihinalang grupo.
• Dinakip ng mga awtoridad sa Koh Kong ang ilang suspek, kinumpiska ang ebidensiya at sinelyuhan ang mga lugar, ngunit hindi isiniwalat ang eksaktong bilang o mga kaso.
• Iniulat ni Sinarith na may Red Notice ang Interpol; hindi isiniwalat kung aling awtoridad ang humiling nito, ang mga paratang na pinagbabatayan nito o kung nasaan si Deng.
• Hindi pa napagtitibay ng hatol ng korte na tinukoy ang mga paratang tungkol sa mga operasyon ng scam at proteksiyon ng pulisya sa Long Bay.
• Ipinakikita ng mga natuklasan ng Amnesty na mahalagang sukatan ng pagpapatupad ng batas, lampas sa mga pagsalakay, ang pangmatagalang pagsasara ng mga compound at proteksiyon sa mga biktima ng trafficking.