Mga Pahayag ng Tsina sa UN Tungkol sa Okinawa, Tumutuligsa sa Militarisasyon, Hindi sa Soberanya

Ano ang kahulugan ng pahayag ng Beijing para sa Okinawa

Ginamit ng Tsina ang isang forum ng United Nations tungkol sa karapatang pantao upang himukin ang Japan na itigil ang pagtatangi at diskriminasyon laban sa mga Okinawan at iba pang katutubong mamamayan. Ang pahayag ni Sun Lei, deputy permanent representative ng Tsina sa UN, ay nagbunsod ng espekulasyong unti-unti nang hinahamon ng Beijing ang kontrol ng Japan sa Okinawa. Iba ang pagbasa rito ng mga Chinese analyst at iskolar sa rehiyon. Ayon sa kanila, nakatuon ang mensahe sa lumalawak na militarisasyon ng kapuluan at sa malaking konsentrasyon ng mga base ng US doon, hindi sa soberanya. Kaayon ang interpretasyong ito ng mas malawak na padron sa diplomasya ng Tsina: sinusubukan nitong ipahayag ang mga alalahanin sa seguridad sa pamamagitan ng wika ng karapatang pantao habang iniiwasan ang tuwirang pag-aangkin na maaaring magpasiklab ng hayagang krisis sa Tokyo.

Nasa sentro ng maigting na ugnayang tatsulok ng Tsina, Japan at Estados Unidos ang Okinawa. Nasa prefecture ang dose-dosenang pasilidad ng US, kabilang ang Kadena Air Base, at pinamamahalaan nito ang walang-naninirahang mga Isla ng Diaoyu, na tinatawag na Senkaku Islands sa Japan. Matagal nang pinagtatalunan ng Beijing at Tokyo ang mga islang ito. Opisyal na kinikilala ng Tokyo ang mga Ainu sa Hokkaido bilang katutubong mamamayan. Hindi naman kinikilala sa ganitong paraan ang mga Okinawan, na kilala bilang Uchinanchu, kahit hinimok na ng mga sangay ng UN ang mas mabuting pangangalaga sa kanilang mga karapatan. Sa ganitong konteksto tinalakay ng Tsina ang Okinawa sa isang pulong ng komite ng UN na tumatalakay sa karapatang pantao.

Bakit mahalaga ang Okinawa sa seguridad ng Silangang Asya

Malaki ang estratehikong kahalagahan ng Okinawa dahil sa lokasyon nito. Nasa pagitan ng mahahalagang rutang pandagat ang mga isla at 110 kilometro lamang ang layo ng mga ito sa silangan ng Taiwan. Sa anumang sigalot tungkol sa Taiwan o paglala ng tensiyon sa paligid ng mga Isla ng Diaoyu o Senkaku, daraan malapit sa Okinawa ang mga puwersang kikilos sa unang hanay ng mga isla. Tahanan ang prefecture ng humigit-kumulang 1.4 milyong tao at naroon ang malaking bahagi ng mga base area sa Japan na eksklusibong ginagamit ng US. Nakatigil doon ang humigit-kumulang 30,000 tauhan ng militar ng US, kasama ang sampu-sampung libong kapamilya at sibilyang kawani. Pinakamalaking air base ng US sa rehiyon ang Kadena at nagsisilbi itong sentro ng pagmamatyag, pagpapagasolina at mabilisang pagpapadala ng puwersa.

Pinaigting ng Japan nitong mga nakaraang taon ang koordinasyon nito sa depensa kasama ang Estados Unidos, nagdagdag ng mga yunit ng missile sa mga isla sa timog-kanluran at nagpalawak ng magkasanib na pagsasanay militar. Itinutuloy ng dalawang pamahalaan ang paglilipat ng Marine Corps Air Station Futenma sa isang bagong baybaying lugar sa Henoko, Okinawa. Tinututulan ng pamahalaan ng prefecture at maraming residente ang planong ito. Ipinapangatuwiran ng mga lokal na lider na nagdudulot ang lawak ng mga base at operasyon ng mga eroplano ng ingay, panganib sa kaligtasan at pinsala sa kapaligiran na hindi dinaranas ng ibang bahagi ng Japan.

Hindi pinagtatalunan sa internasyonal na batas ang soberanya sa Okinawa. Pinamamahalaan ng Japan ang prefecture at itinatakda ng Japan-US Security Treaty ang pagkanaroon ng mga puwersang Amerikano. Tumitindi ang tensiyon kapag dumadalas ang aktibidad sa paligid ng mga Isla ng Senkaku. Regular na pumapasok sa mga katubigan malapit sa mga isla ang mga barko ng Chinese coast guard at maritime militia, at sinusubaybayan sila ng mga patrol ng Japan. Ipinahayag ng Washington na saklaw ng kasunduan ang mga Isla ng Senkaku, kaya obligadong makipagkonsultasyon ang Estados Unidos sa Japan sakaling magkaroon ng armadong pag-atake sa teritoryong pinamamahalaan ng Japan.

Hinahamon ba ng Tsina ang soberanya ng Japan sa Okinawa

Walang ipinahihiwatig ang mga opisyal ng Tsina na pormal nilang babaguhin ang katayuan ng Okinawa. Nang gawing normal ng Beijing at Tokyo ang kanilang ugnayan noong 1972, nangako silang igagalang ang soberanya at integridad ng teritoryo ng isa't isa. Hindi kailanman opisyal na kinuwestiyon ng Beijing ang pamamahala ng Japan sa Okinawa. Nagbabala ang mga analyst sa Shanghai at Beijing na huwag palakihin ang kahulugan ng mga pahayag ni Sun Lei sa UN. Para sa kanila, maingat na binuo ang mga ito upang batikusin ang militarisasyon at diskriminasyon habang iniiwasan ang usapin ng soberanya.

Ayon kay Wang Guangtao, deputy director sa Centre for Japanese Studies ng Fudan University, nananatiling maingat ang Tsina sa usapin ng Okinawa kahit tinututulan nito ang mga hakbang ng Japan na sumasagi sa mga pulang guhit nito tungkol sa Taiwan.

Inaangkin pa rin ng Japan ang Okinawa bilang prefecture sa loob ng teritoryong saklaw ng soberanya nito. Mula sa pananaw ng pamahalaan ng Tsina, kung hindi lalampas ang Japan sa alinman sa mga pulang guhit nito kaugnay ng mga usapin sa Taiwan, hindi magiging labis ang tindig ng Tsina sa isyung ito.

Maselang kasaysayan sa likod ng mga pagtukoy sa Ryukyu

Mabigat sa damdamin ang mga pagtukoy sa Kaharian ng Ryukyu. Noong 2023, ginamit ng pinuno ng Tsina ang salitang Ryukyu sa pagtalakay sa mga makasaysayang ugnayan ng mga isla at lalawigan ng Fujian. Positibo ang naging tugon ni Denny Tamaki, gobernador ng Okinawa, at nakita niya itong pagkakataon para sa pakikipag-ugnayan. Nag-alala naman ang ilang tinig sa midya ng Japan na nagpapahiwatig ito ng hakbang para angkinin ang soberanya. Mahalaga ang mga simbolo sa pulitika ng rehiyon. Kahit hindi magbago ang patakaran, maaaring magpasiklab ng pangamba ang mga salita na matagal bago mapawi.

Mga karapatan ng katutubo at pagkakakilanlang Okinawan sa UN

Matagal nang inihaharap ng mga aktibistang Okinawan ang kanilang usapin sa mga mekanismo ng UN para sa karapatang pantao. Inirekomenda ng mga komite na kilalanin ng Japan ang mga Okinawan bilang katutubong mamamayan at pangalagaan ang kanilang mga karapatan sa wika, kultura at lupa. Inuugnay ng kilusan ang diskriminasyon at paggamit ng lupa sa malaking presensiya ng mga base ng US, na bunga ng pananakop ng Amerika matapos ang digmaan at mga patakaran ng Tokyo noong panahon ding iyon.

Hinihikayat ng mga gabay ng UN tungkol sa karapatan ng mga katutubo, na nakasaad sa UN Declaration on the Rights of Indigenous Peoples na pinagtibay noong 2007, ang mga estado na konsultahin ang mga komunidad hinggil sa lupa, likas na yaman at kaunlaran. Hindi legal na nagbubuklod ang deklarasyon, ngunit nagtatakda ito ng mga pamantayang hinihimok ang mga estado na sundin. Inendorso ng Japan ang deklarasyon at nagpasa ng batas noong 2019 na kumilala sa mga Ainu bilang katutubong mamamayan. Tinututulan ng maraming Okinawan ang katawagang katutubo dahil sa mga kadahilanang kultural o pampulitika, samantalang tinatanggap naman ito ng iba bilang paraan upang humingi ng katarungan. Dahil sa magkakaibang pananaw na ito, mas nagiging sensitibo ang mga pahayag mula sa labas.

Inilalarawan ng akademikong pananaliksik kung paano tumutol ang isang bagong kilusang makabayan sa Japan sa paggamit ng katawagang katutubo para sa mga Okinawan at sinubukang ihiwalay ang pulitika sa mga base sa mga pag-aangkin tungkol sa pagkakakilanlan. Bunga nito, nagiging matindi ang pagkakahati sa usapin ng mga karapatan at seguridad, na maaaring magpalala sa tensiyon sa araw-araw na buhay sa mga isla. Sumasagi sa debateng ito ang mga pagtukoy ng Tsina sa mga katutubong mamamayan sa UN, at nagdaragdag ang mga ito ng panlabas na tinig na malamang tutulan ng Tokyo sa prinsipyo.

Ano ang sinabi ng mga diplomat ng Tsina sa Third Committee

Noong Oktubre 9, sa pangkalahatang debate ng Third Committee ng United Nations General Assembly, tinalakay ni Sun Lei ang karapatang pantao at binigyang-pansin ang mga alalahanin tungkol sa ilang bansa, kabilang ang Japan. Hinimok niya ang Japan na harapin ang nakaraan nito noong panahon ng digmaan, pagbutihin ang katayuan ng kababaihan at itigil ang diskriminasyon laban sa mga Okinawan at iba pang katutubong mamamayan.

Ganito ang sinabi ni Sun, deputy permanent representative ng Tsina:

Hinimok ng Tsina ang Japan na harapin ang kasaysayan ng agresyong militar nito laban sa mga kalapit na bansa sa Asya at ng kolonyal na pamamahala noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, tunay na pagbutihin ang katayuan ng kababaihan sa lipunan, at wakasan ang pagtatangi at diskriminasyon laban sa mga Okinawan at iba pang katutubong mamamayan.

Walang bisa ng batas ang mga debate sa Third Committee. Ginagamit ng mga delegasyon ang mga ito upang ilahad ang kanilang mga paninindigan, bigyang-pansin ang mga hinaing at impluwensiyahan ang mga naratibo. Matagal nang ginagamit ng Beijing ang mga sangay ng UN upang igiit ang mga usaping mula sa pag-alala sa kasaysayan hanggang sa one China principle. Ipinagtatanggol naman ng Tokyo ang rekord nito at binibigyang-diin ang mga responsibilidad nito bilang kaalyado.

Babala tungkol sa militarisasyon ang pagbasa ng mga analyst sa mensahe

Ipinahayag ni Zheng Zhihua, associate professor sa Shanghai Jiao Tong University na nag-aaral ng patakarang pandagat sa Silangang Asya, na maikli at maingat ang pananalita ni Sun. Para sa kanya, babala ang pinakapunto nito laban sa muling paggawa sa Okinawa bilang pasulong na platapormang militar, at pagpapakita rin ito ng suporta sa mga karapatan ng mga lokal na komunidad.

Layunin ng Tsina na ipahayag na hindi dapat muling maging kuta militar ang Okinawa kundi bumalik ito sa pagiging sentro ng kapayapaan at kalakalan sa Silangang Asya, gaya noong nakaraan.

Iniugnay niya ang tiyempo nito sa tumitinding tunggalian ng US at Tsina at sa higit na pagtutok sa Taiwan. Habang pinalalawak ng Estados Unidos ang aktibidad nito sa paligid ng Taiwan at pinatitibay ng Japan ang mga depensa sa mga isla sa timog-kanluran, tumataas ang estratehikong halaga ng Okinawa. Sinusubaybayan ng mga pinuno ng Tsina ang kalakarang ito at binibigyang-diin ang kasaysayan ng isla bilang sentro ng kalakalan sa halip na kuwartel.

Lalong pinatitindi ng mas malawak na dinamika sa rehiyon ang mga alalahanin. Pinaigting ng Estados Unidos ang mga patrol at pagsasanay nito sa South China Sea at East China Sea. Inaakusahan ng Washington ang Tsina ng pagtatayo at militarisasyon ng mga artipisyal na isla at pamimilit sa mga kapitbahay nito, mga paratang na itinatanggi ng Beijing. Pinalawak ng Japan, South Korea, Australia at iba pang mga katuwang ang pakikipagtulungan nila sa Estados Unidos. Naririnig ang anumang mensahe tungkol sa Okinawa sa mas malawak na pag-uusap na ito tungkol sa balanse ng pagpigil sa sigalot at katatagan.

Paano ginagamit ngayon ng mga puwersa ng US at mga kaalyado ang Okinawa

Sinusuportahan ng mga pasilidad ng Amerika sa Okinawa ang mga operasyong panghimpapawid, pandagat at pangsuplay sa buong Kanlurang Pasipiko. Nasa Kadena Air Base ang mga fighter jet, sasakyang panghimpapawid para sa pagmamatyag at mga tanker. Nagsasanay at naghahanda ng mga operasyon sa isla ang mga yunit ng Marines. Ginagamit ng mga puwersang pandagat ang mga kalapit na daungan. Nakatira sa loob at labas ng mga base ang mga kapamilya ng mga tauhan ng militar, kaya bahagi ng pang-araw-araw na buhay sa mga isla ang presensiya ng mga ito.

Pana-panahong nagsasagawa ng operasyon sa loob at paligid ng Okinawa ang mga militar ng mga kaalyado sa ilalim ng mga kasunduan nila sa Estados Unidos at Japan. Dumaraan sa lugar ang mga magkasanib na pagsasanay kasama ang mga katuwang mula United Kingdom hanggang Canada. May mga himpapawid, sona ng pagsasanay at runway ang kapuluan na nagbibigay-daan sa masalimuot na mga pagsasanay. Ipinapangatuwiran ng mga tagasuporta na nakatutulong ang ugnayang ito upang mapigilan ang sigalot at mapanatiling bukas ang mga rutang pandagat. Nakatuon naman ang mga kritiko sa Okinawa sa mga panganib at patas na paghahati ng pasanin.

Ilang dekada nang tuluy-tuloy ang mga lokal na protesta laban sa pagpapalawak ng mga base. Nangampanya ang kasalukuyang gobernador ng prefecture na si Denny Tamaki para bawasan ang pasanin at tinutulan niya ang plano sa paglilipat ng Futenma. Pumanig ang mga korte sa Japan sa pamahalaang sentral sa mga pahintulot para sa konstruksyon, at nagpapatuloy ang reklamasyon ng lupa. Ipinakikita ng alitan ang isang demokratikong sistema kung saan kontrolado ng pambansang pamahalaan ang patakaran sa depensa habang sinisikap ng mga lokal na lider na mabawasan ang pasaning dinaranas ng kanilang mga komunidad.

Panganib ng maling pagtantiya at mga hakbang upang maibsan ang tensiyon

Sumasagi sa maselang mga debate tungkol sa pagkakakilanlan sa Okinawa at sa loob ng Japan ang mga pahayag tungkol sa karapatan ng mga katutubo. Lalong nagiging matalas ang pulitikal na tono kapag itinatabi ang mga alalahaning ito sa usapin ng militarisasyon. Tunay ang panganib ng maling pagbasa sa mga layunin sa isang rehiyong araw-araw na nagkakaugnayan ang mga puwersang militar sa dagat at himpapawid.

May ilang praktikal na hakbang na makababawas sa tensiyon. May mekanismo ang Tsina at Japan para sa komunikasyong pandagat at panghimpapawid na makatutulong upang maiwasan ang mga aksidente. Mababawasan ang panganib sa mga engkuwentro sa paligid ng mga Isla ng Senkaku o Diaoyu kung mas malawakan itong gagamitin. Ipinagpatuloy ng Washington at Beijing ang matataas na antas ng pag-uusap-militar. Nababawasan ang posibilidad ng di-sinasadyang krisis kapag bukas ang ugnayan. Sa Okinawa, makababawas sa alitan ang tuluy-tuloy na konsultasyon sa mga lokal na komunidad tungkol sa ingay, kaligtasan at pagpapagaan sa pinsala sa kapaligiran, kahit mabagal ang pagbabago sa mga base.

Tungkol sa mga ideya at panggigipit ang forum ng UN na tinugunan ni Sun, hindi sa mga pasyang legal. Gayunman, mahalaga ang mga salita. Lumilitaw na ginagamit ng Beijing ang wika ng mga karapatan upang tutulan ang itinuturing nitong labis na militarisasyon sa paligid nito. Malamang tutulan ng Tokyo ang anumang pagbibigay-kahulugan mula sa labas na sumasagi sa kontrol nito sa Okinawa. Pinakamainam na palatandaan ng mga layunin sa mga susunod na buwan ang mga aktibidad sa paligid ng mga isla at ang bilis ng pagpaplano ng mga alyansa.

Mga Dapat Malaman

• Sa UN noong Oktubre 9, hinimok ng sugo ng Tsina na si Sun Lei ang Japan na itigil ang diskriminasyon laban sa mga Okinawan at iba pang katutubong mamamayan at harapin ang agresyon at kolonyal na pamamahala nito noong panahon ng digmaan.
• Ayon sa mga Chinese analyst, militarisasyon sa Okinawa ang puntirya ng mga pahayag, hindi paghamon sa soberanya ng Japan sa prefecture.
• Tahanan ang Okinawa ng humigit-kumulang 30,000 tauhan ng militar ng US at dose-dosenang pasilidad ng US. Pinakamalaking air base ng US sa rehiyon ang Kadena Air Base.
• Pinamamahalaan ng Okinawa ang mga Isla ng Senkaku, na tinatawag na Diaoyu sa Tsina. Sentro ng tensiyon ang mga ito kung saan madalas magbantayan ang mga patrol ng Tsina at Japan.
• Kinikilala ng Japan ang mga Ainu bilang katutubo, ngunit hindi ang mga Okinawan. Inirekomenda ng mga sangay ng UN ang mas matibay na pangangalaga sa mga karapatan ng mga Okinawan.
• Hindi kinukuwestiyon ng pampublikong tindig ng Beijing ang pamamahala ng Japan sa Okinawa; iniuugnay ng mga analyst ang anumang pagbabago sa mga pulang guhit na may kinalaman sa Taiwan.
• Tinututulan ng gobernador ng Okinawa ang paglilipat ng Futenma sa Henoko; nagpapatuloy ang konstruksyon sa ilalim ng awtoridad ng pamahalaang sentral.
• Lalong tumitindi ang estratehikong kahalagahan ng Okinawa para sa magkabilang panig ng Pasipiko dahil sa tunggalian ng US at Tsina at mga tensiyon sa Taiwan.
• May mekanismo ang Tsina at Japan para pamahalaan ang mga engkuwentro sa dagat at himpapawid; makababawas sa panganib ang tuluy-tuloy na paggamit nito.