Sound Horeg sa Indonesia: Kultura, Kontrobersiya, at mga Panawagan para sa Regulasyon

Pag-usbong ng Sound Horeg: Umuugong na Penomenon sa mga Lansangan ng Indonesia

sound horeg—mula sa salitang Javanese na nangangahulugang “yumanig”—at tampok dito ang matataas na salansan ng mga speaker na ikinakabit sa mga trak o bangka at nagpapatugtog ng musikang malakas ang bass sa mga komunidad tuwing may kasal, karnabal, pagdiriwang na panrelihiyon, at maging mga pagtitipong pampolitika. Para sa marami, sagisag ng kasiyahan at diwa ng pagkakaisa ng komunidad ang sound horeg, na ginagawa ang mga karaniwang pagtitipon bilang mga kapana-panabik na panoorin. Ngunit para sa iba, pinagmumulan ito ng panggugulo sa publiko, mga alalahanin sa kalusugan, at alitang panlipunan, kaya nagbunsod ito ng mainit na pambansang debate na kinasasangkutan na ngayon ng mga awtoridad sa relihiyon, opisyal ng pamahalaan, at mga lokal na komunidad.

Ano ang Sound Horeg?

Higit pa sa malakas na tugtugan ang sound horeg—isa itong nakalulubog na karanasan. Nilalagyan ang mga trak o malalaking sasakyan ng mga sound system na pasadyang ginawa, na may malalakas na amplifier, subwoofer, at makukulay na ilaw. Nagmamartsa ang mga mobile audio setup na ito sa mga lansangan, at nagtitipon ang mga kabataan at manonood upang magpakasaya sa pumipintig na tugtog ng electronic dance music, dangdut koplo, at mga remix. Napakatindi ng tunog kaya nayayanig nito ang mga bintana, nararagasa ang mga dingding at, sa ilang pagkakataon, nagdudulot ng pinsala sa ari-arian.

Matutunton ang pinagmulan ng sound horeg sa dekada 1970 sa Silangang Java, kung saan nagbunsod ng pangangailangan para sa de-kalidad na sound system ang pagkahumaling sa Western rock at pop music. Kalaunan, naging sentro ng mga lokal na pagdiriwang ang mga setup na ito, mula sa mga salu-salo ng pamilya hanggang sa mga karnabal na itinataguyod ng pamahalaan. Sumikat nang husto ang penomenon matapos ang pandemya ng COVID-19, nang humanap ang mga komunidad ng mga bagong paraan upang magdiwang sa labas. Ngayon, karaniwang tampok ang sound horeg sa mga parada para sa Araw ng Kalayaan, pistang panrelihiyon, at maging mga pagtitipong pampolitika; malaki rin ang kinikita ng ilang operator tuwing peak season.

Kultura, Pagkakakilanlan, at Ekonomiya ng Sound Horeg

Para sa maraming Indonesian, lalo na sa mga kabataan at komunidad ng uring manggagawa, higit pa sa aliwan ang sound horeg—isa itong anyo ng pagkakakilanlan at sama-samang pagpapahayag. Inilalarawan ito ng mga sosyologo bilang pagdiriwang na nagmumula sa komunidad, isang paraan upang bawiin ng mga tao ang pampublikong espasyo at lumikha ng sarili nilang mga lugar para sa aliwan sa mga lugar na limitado ang abot-kayang pagpipilian. Ipinagmamalaki ng mga kasapi ang pagiging bahagi ng isang grupo ng sound horeg, at matindi ang kompetisyon sa mga paligsahang “battle sound”—kung saan nagpapagalingan ang mga operator sa lakas at husay ng tunog—at sumisikat at dumarami ang kliyente ng mga nananalo.

Malaki ang epekto nito sa ekonomiya. Sa Greater Malang lamang, sinasabing may 1,200 operator ng sound horeg, at 500 sa mga ito ang nagbibigay ng trabaho sa libu-libong tao. Nagkakahalaga ang pag-upa ng sound horeg setup ng dalawa hanggang 100 milyong rupiah (humigit-kumulang US$121 hanggang US$9,400), malaking halaga sa isang rehiyon kung saan mahigit dalawang milyong rupiah lamang kada buwan ang minimum na sahod. Tuwing Agosto, kapag ipinagdiriwang ng Indonesia ang Araw ng Kalayaan, umaabot sa 500 milyong rupiah (mahigit US$30,000) ang kinikita ng ilang operator sa loob lamang ng isang buwan.

Nakuha rin ng sound horeg ang pansin ng Ministri ng Batas at Karapatang Pantao sa Silangang Java, na nagpanukalang pagkalooban ng mga karapatan sa intelektuwal na ari-arian (IPR) ang sound system bilang pagkilala sa lokal na pagkamalikhain at inobasyon. Ikinakatwiran ng mga tagasuporta na maaari itong humantong sa mas maayos na regulasyon at pagkilala, samantalang nangangamba ang mga kritiko na maaari nitong bigyang-lehitimo ang isang gawaing nagdudulot na ng alitan sa lipunan at polusyon sa ingay.

Galit ng Publiko: Kalusugan, Panggugulo, at Alitang Panlipunan

Sa kabila ng kasikatan nito, lalo pang naging kontrobersiyal ang sound horeg. Nagpahayag ng mga reklamo ang mga residente sa iba’t ibang bahagi ng Java hinggil sa polusyon sa ingay, pinsala sa ari-arian, at paggambala sa pang-araw-araw na buhay. Kadalasang lumalampas sa 100 decibel ang lakas ng tunog ng mga sound system na ito—katumbas ng ingay ng eroplanong lumilipad paalis—na mas mataas nang malaki sa 85-decibel na antas na itinuturing na ligtas ng mga eksperto sa kalusugan. Maaaring magdulot ang matagal na pagkakalantad sa ingay ng permanenteng pagkawala ng pandinig, mga problema sa pagtulog, matinding stress, at maging mga suliranin sa puso at mga daluyan ng dugo, lalo na sa mga bulnerableng grupo gaya ng mga bata at matatanda.

May mga nakababahalang insidenteng iniugnay sa sound horeg. Noong unang bahagi ng Agosto, iniulat na nawalan ng malay at namatay ang isang babae sa Lumajang Regency matapos magreklamo ng pagkahilo habang nanonood ng pagtatanghal ng sound horeg. Sa isa pang insidente, nasugatan ang isang binatilyo at isang siyam na taong gulang nang bumagsak sa kanila ang sound system habang may parada. Ipinakikita sa mga bidyong kumakalat sa social media ang mga trak na sumisira sa mga tarangkahan, rehas ng tulay, at karatula sa kalsada upang bigyang-daan ang malalaking kagamitan, na lalo pang nagpapagalit sa publiko.

Para sa marami, hindi lamang ingay ang usapin kundi kapangyarihan at hindi pagkakapantay-pantay sa lipunan. Ikinakatuwiran ng mga kritiko na minsan ay ginagamit ng mga lokal na makapangyarihan—mga panginoong maylupa, negosyante, o opisyal ng nayon—ang sound horeg upang igiit ang kanilang kapangyarihan. Nagiging sandata ang ingay na nagpapatahimik sa mga walang kakayahan o impluwensiyang tumutol. Maaaring humantong sa panlipunang pagganti o pananakot ang mga reklamo, lalo na kapag sinusuportahan ng makapangyarihang mga patron ang mga operator.

Mga Pahayag Panrelihiyon at ang Papel ng MUI

Lalong tumindi ang kontrobersiya noong Hulyo 2025, nang maglabas ng fatwa ang sangay ng Indonesian Ulema Council (MUI) sa Silangang Java—ang pinakamataas na lupon ng mga klerikong Muslim sa bansa—na nagsasabing haram (ipinagbabawal) sa mga Muslim ang sound horeg sa ilang partikular na kondisyon. Inilabas ang fatwa kasunod ng dumaraming reklamo mula sa mga residente at paaralang Islamiko. Kabilang sa mga binanggit nila, bukod sa ingay at panggugulo sa publiko, ang mga alalahanin tungkol sa di-angkop na pagsasayaw, pag-inom ng alak, at pagkakalantad ng mga bata sa mga palabas na walang kapakinabangang pang-edukasyon sa mga pagtitipon ng sound horeg.

Paliwanag ni KH Miftahul Huda, kalihim ng Komisyon sa Fatwa ng MUI: “Kapag nagdudulot ng pinsala sa kapaligiran at gumagambala sa kaayusan ng publiko ang ganitong mga gawain, saklaw na ito ng pananagutan ng mga puwersang pangseguridad gaya ng pulisya o Satpol PP, at hindi ito malulutas ng fatwa lamang, dahil walang bisa sa batas ang mga fatwa.”

Partikular na tinatarget ng fatwa ang mga mobile sound horeg event na may paglabag sa sharia o gumagambala sa kapayapaan ng komunidad, ngunit pinahihintulutan nito ang paggamit ng mga sound system sa mga opisyal o panrelihiyong pagtitipon kung nasa makatwirang lakas ang tunog. Nilinaw ng MUI Central na hindi ito naglabas ng pambansang fatwa; nagmula ang pasya sa isang talakayan sa isang paaralang Islamiko sa Pasuruan, Silangang Java. Gayunman, lalo pang nagpaigting ang kautusang ito sa mga panawagan para sa regulasyon ng pamahalaan at nagbunsod ng debate tungkol sa balanse ng mga pamantayang panrelihiyon, kalayaan sa pagpapahayag, at kapakanan ng komunidad.

Tugon ng Pamahalaan at Pulisya

Kasunod ng fatwa, hinimok ng MUI ang pamahalaan na maglabas ng malinaw na mga regulasyon upang kontrolin ang paggamit ng mga sound horeg system. Tumugon ang mga lokal na awtoridad sa pamamagitan ng pagbuo ng mga task force at pakikipagpulong sa mga operator ng sound horeg, na nagbunga ng mga kasunduang limitahan ang lakas ng tunog at humingi ng pahintulot sa mga residenteng maaapektuhan. Gayunman, hamon pa rin ang pagpapatupad. Limitado ang mga mapagkukunan ng pulisya, at napakagaan ng mga parusa sa mga paglabag—karaniwan ay maliit na multa o ilang araw na pagkabilanggo. Sa ilang lungsod, gaya ng Malang at Blitar, ipinatupad ang mga lokal na pagbabawal sa paggamit ng malalakas na speaker sa mga pampublikong kalsada, ngunit hindi pare-pareho ang pagpapatupad ng mga patakarang ito.

Nagbunsod din ng debate ang panukala ng Ministri ng Batas at Karapatang Pantao na pagkalooban ng IPR ang sound horeg. Sa isang sarbey ng Suara Surabaya, isang estasyon ng radyo sa Surabaya, 63 porsiyento ng mga sumagot ang tumutol sa panukala dahil sa patuloy na mga problema sa ingay at kaayusan ng publiko. Ikinakatuwiran ng ilang alagad ng sining at kritiko sa kultura na higit na karapat-dapat kilalanin at protektahan ang mga tradisyonal na anyo ng sining gaya ng reog o jaranan, samantalang itinuturing na mapanggulo at “salungat sa kultura” ang sound horeg.

Sound Horeg at ang Usapin ng Katarungang Panlipunan

Hindi lamang ingay ang usapin sa debate tungkol sa sound horeg—tungkol din ito sa mas malalim na kaayusang panlipunan: sino ang nakapagsasalita at sino ang kailangang makinig, sino ang nagdiriwang at sino ang nagdurusa. Inilalarawan ito ng mga tagapagtanggol bilang “tinig ng mamamayan,” sagisag ng pagbibigay-kapangyarihan sa mga komunidad sa isang lipunang madalas magtakda ng mga limitasyon sa paggamit ng pampublikong espasyo. Gayunman, gaya ng itinuturo ng mga mananaliksik, kadalasang hindi kayang tustusan ng ordinaryong mga taganayon ang pag-upa ng kumpletong sound horeg setup, at kung minsan ay ang mga lokal na makapangyarihang nagnanais magpakitang-yaman at impluwensiya ang tunay na nakikinabang.

Para sa mga direktang naaapektuhan, lalo na sa matatanda, mga sanggol, at mga manggagawang nangangailangan ng pahinga, maaari maging sanhi ng pagdurusa ang sound horeg. Kadalasang tinututulan o sinasagot pa ng karahasan ang mga reklamo, gaya ng ipinakita sa isang kamakailang insidente kung saan sinaktan ng mga kalahok sa parada ang isang ama na nakiusap na hinaan ang ingay dahil may sakit ang anak niya. Sa epekto, maaaring lumikha ang sound horeg ng “hierarkiya ng tunog,” kung saan kontrolado ng mga may pera at kapangyarihan ang tunog sa nayon, at kailangang tiisin iyon nang tahimik ng mga wala nito.

Paghahanap ng Solusyon: Regulasyon, Diyalogo, at Balanse sa Kultura

Habang wala pang senyales na humuhupa ang kontrobersiya, nananawagan ang mga eksperto at lider ng komunidad para sa balanseng pamamaraang gumagalang kapwa sa pagpapahayag ng kultura at kapakanan ng publiko. Itinuturing na hindi praktikal ni makatarungan ang lubusang pagbabawal sa sound horeg, dahil sa kahalagahan nito sa ekonomiya at lipunan. Sa halip, isinusulong ng mga stakeholder ang regulasyong may partisipasyon ng publiko, teknikal na pagsasanay para sa mga operator, makatwirang oras ng curfew at limitasyon sa decibel, at mga insentibo para sa pagsunod.

Gaya ng sabi sa isang pagsusuring akademiko, “Hindi ito tungkol sa pagpapatahimik sa mga komunidad. Tungkol ito sa muling pag-iisip kung paano magdiwang sa paraang kasama ang lahat, hindi lamang ang mga kayang magpalakas ng kanilang tinig.”

Sinusubukan na ng ilang komunidad ang mga kompromisong solusyon, gaya ng paglilimita sa oras ng parada, paglilipat ng ruta ng mga pagtitipon palayo sa mga tirahan, at pagtataguyod ng edukasyong sibiko tungkol sa paggalang sa isa’t isa. Hinihimok ang pamahalaan na pasiglahin ang diyalogo sa pagitan ng mga lider ng relihiyon, operator ng negosyo, eksperto sa kalusugan, at mga residente, at magpalaganap ng kaalaman tungkol sa mga panganib sa kalusugan na dulot ng sobrang ingay.

May panawagan ding hugutin ang mga sariling pagpapahalagang pilosopikal ng Indonesia—gaya ng nakapaloob sa Pancasila, ang pambansang ideolohiya—na nagbibigay-diin sa makatarungan at sibilisadong pagkatao, pagkakaisa, at katarungang panlipunan. Sa pagbabatay ng regulasyon sa mga prinsipyong ito, maaaring pagsikapan ng Indonesia na balansehin ang kalayaan sa pagpapahayag at pananagutang panlipunan, at pangalagaan kapwa ang masiglang kultura at pagkakaisa ng komunidad.

Buod

• Popular ngunit kontrobersiyal na anyo ng aliwan sa lansangan sa Indonesia ang sound horeg, na gumagamit ng malalakas at naililipat na sound system sa mga pampublikong pagtitipon.
• Malalim ang ugat nito sa kultura at ekonomiya: nagbibigay ito ng kita at pagkakakilanlan sa marami, ngunit nagdudulot din ng mga panganib sa kalusugan, pinsala sa ari-arian, at alitang panlipunan.
• Nagbunsod ng mga pahayag panrelihiyon ang galit ng publiko; ipinahayag ng sangay ng Indonesian Ulema Council sa Silangang Java na haram ang sound horeg sa ilang partikular na kondisyon.
• Humarap sa mga hamon ang mga pagsisikap ng pamahalaan at pulisya na regulahin ang sound horeg dahil sa limitadong mapagkukunan at hirap sa pagpapatupad.