Krisis sa Pamamahala ng Basura sa Indonesia: Mga Hamon, Inobasyon, at Landas Tungo sa 2029

Krisis sa Pamamahala ng Basura sa Indonesia: Isang Apurahang Pambansang Hamon

Ang Indonesia, ang ikaapat na bansang may pinakamalaking populasyon sa mundo, ay nahaharap sa lumalalang krisis sa pamamahala ng basura. Halos 10 porsiyento lamang ng basura nito ang napoproseso nang wasto, mabilis nang napupuno ang mga tambakan ng basura sa bansa, at umaabot na sa nakaaalarmang antas ang polusyon sa kapaligiran. Nagbabala ang mga eksperto na kung hindi agad at radikal na kikilos, maaaring mapuno na ang mga tambakan sa buong bansa pagsapit ng 2030, na maglalagay sa panganib sa kalusugan ng publiko at kapaligiran, at sa mga pandaigdigang pangako ng Indonesia sa pagpapanatili ng kalikasan.

Kamakailan ay binigyang-diin ni Deputy Environment Minister Diaz Hendropriyono ang tindi ng sitwasyon. Aniya, dahil napakababa ng antas ng pamamahala ng basura sa Indonesia, 34 milyong tonelada ng basura ang dumudumi sa kapaligiran taun-taon. Malawak ang mga epekto nito: natutuklasan na ang mga mikroplastik sa mga ilog at pinagkukunan ng tubig, maging sa mga inunan at gatas ng ina. Kailangang magtulungan ang pamahalaan, sektor ng negosyo, at publiko upang baguhin ang sistema ng pamamahala ng basura bago mahuli ang lahat.

Paano Umabot Dito ang Indonesia? Pag-unawa sa Kakulangan sa Pamamahala ng Basura

Tinatayang 56.6 milyong tonelada ng basura ang nalilikha sa Indonesia bawat taon, at humigit-kumulang 10.8 milyong tonelada nito—halos 20 porsiyento—ay plastik. Sa kabila ng matatayog na target ng pamahalaan, nananatiling napakababa ng aktuwal na antas ng pamamahala ng basura. Ayon kay Environment Minister Hanif Faisol Nurofiq, sa inspeksiyon sa 343 tambakan, napag-alamang 9 hanggang 10 porsiyento lamang ng basura ang napamamahalaan nang mabisa. Kinuwenta ang bilang na ito batay sa pagkakaroon at kapasidad ng mga pasilidad sa pagre-recycle at pagbawi ng mga materyales sa bawat lugar.

Bukas na pagtatambak pa rin ang ginagamit sa karamihan ng mga tambakan sa Indonesia. Hindi lamang nito pinabibilis ang pagkapuno ng mga tambakan, malaki rin ang ambag nito sa emisyon ng methane—isang greenhouse gas na nakakulong ng hanggang 34 na beses na mas maraming init kaysa carbon dioxide sa loob ng 100 taon. Dahil dito, malaking sanhi ng pag-init ng mundo ang bukas na pagtatambak.

Noong 2017, naglabas si Pangulong Joko Widodo noon ng isang kautusang pampanguluhan na naglalayong mapamahalaan ang 100 porsiyento ng basura pagsapit ng 2025. Itinakda nitong pamahalaan ang 70 porsiyento ng basura sa pamamagitan ng paghihiwalay at pagkolekta nito at pagproseso tungo sa mga hilaw na materyales o enerhiya, habang babawasan naman ang natitirang 30 porsiyento sa pamamagitan ng pagre-recycle. Gayunman, iniulat na 60.2 porsiyento lamang ng basura ang napamahalaan nang wasto noong 2023. Matapos muling kalkulahin kamakailan ang mga estadistika at hindi isama ang mga tambakang walang maayos na pamamahala, bumagsak ang bilang sa 39 porsiyento na lamang.

Nangunguna ang Isla ng Java sa bansa sa antas ng pagre-recycle na 31 porsiyento, kasunod ang Bali-Nusa Tenggara sa 22.5 porsiyento at Sumatra sa 12 porsiyento. Gayunman, 22 porsiyento lamang ng plastik ang nare-recycle sa buong bansa, malayong kulang upang mapigil ang paglala ng polusyon.

Bukas na Pagsusunog: Laganap at Mapanganib na Gawain

Isa sa mga pinakanakababahalang aspeto ng krisis sa basura sa Indonesia ang laganap na pagsusunog nito sa bukas na lugar. Dahil kakaunti ang mga pampublikong pasilidad para sa pagtatapon at pamamahala ng basura, halos kalahati (48 porsiyento) ng mga sambahayan sa Indonesia ang nagsusunog ng basura kahit ipinagbabawal ang gawaing ito. Naglalabas ito ng black carbon—isang matinding polutant na nagpapalala sa pagbabago ng klima—at ng tinatawag na “forever chemicals,” na nakapagtatagal at nakapagdudulot ng pinsala sa kalusugan ng tao.

Ayon sa World Risk Poll ng Lloyd’s Register Foundation, pangunahing dahilan ang bukas na pagsusunog sa tinatayang isang milyong pagkamatay taun-taon sa mga bansang mas mababa ang kita dahil sa mga sakit na may kaugnayan sa maling pamamahala ng basura. Binigyang-diin ni Nancy Hey, direktor ng ebidensiya at kaalaman sa Lloyd’s, ang agarang pangangailangan para sa mas mahusay na imprastraktura sa pagkolekta at kontroladong pagtatapon upang mapalitan ang mapanganib na pagsusunog sa bukas na lugar.

Basurang Plastik at Mikroplastik: Lumalaking Banta sa Kapaligiran

Lalong matindi ang problema sa basurang plastik sa Indonesia at sa buong Timog-Silangang Asya. Kabilang ang rehiyon sa mga pangunahing sentro ng polusyon sa plastik sa mundo, at isa ang Indonesia sa pinakamalalaking pinagmumulan ng mga plastik na basura sa dagat. Dahil matibay ang plastik, nananatili ito sa kapaligiran nang ilang dekada at nadudurog sa mga mikroplastik na dumudumi sa tubig, lupa, at mga food chain.

Nakatuklas ang mga siyentipikong pag-aaral ng mga mikroplastik sa mga ilog at baybaying-dagat ng Indonesia, at maging sa mga katawan ng mga lamang-dagat at tao. Hindi lamang nagbabanta sa sari-saring buhay ang pag-ipon ng basurang plastik sa mga tambakang bukas at daluyan ng tubig; nagdudulot din ito ng mga panganib sa ekotoksikolohiya at sumisira sa kaligtasan ng pagkain.

Hinahadlangan ng kakulangan sa imprastraktura ang mga pagsisikap na pamahalaan ang basurang plastik, lalo na sa labas ng mga sentrong urban. Humigit-kumulang 10 porsiyento lamang ng basurang plastik sa Indonesia ang nare-recycle; ang iba ay napupunta sa mga tambakan, sinusunog, o tumatagas sa kapaligiran. Lalong pinalala ang sitwasyon nang magbago ang pandaigdigang kalakalan ng basurang plastik matapos ipagbawal ng China ang pag-aangkat nito noong 2017. Dahil dito, napunta sa Timog-Silangang Asya, kabilang ang Indonesia, ang malalaking dami ng mababang kalidad na basurang plastik.

Basura ng Pagkain: Ang Nakatagong Higante sa Basura ng Indonesia

Bagaman madalas mapag-usapan ang plastik, basura ng pagkain ang pinakamalaking bahagi ng basurang nagmumula sa mga sambahayan sa Indonesia. Tinatayang 20.8 milyong tonelada ng basura ng pagkain ang nalilikha bawat taon. Hindi sapat ang mga kasalukuyang paraan ng pagproseso—na pangunahing kinabibilangan ng pagko-compost at pagtatambak. Pinakamalaki ang epekto sa kapaligiran ng mga tambakan dahil sa emisyon ng methane at polusyon mula sa leachate.

May potensiyal ang mga bagong teknolohiya gaya ng pagko-compost gamit ang mga uod ng black soldier fly, anaerobic digestion, at mga prosesong gumagamit ng init, ngunit limitado pa ang paggamit sa mga ito. Kailangan ang pinagsama-sama at komprehensibong regulasyon, gayundin ang pamumuhunan sa mga teknolohiyang pangproseso na maliit at malakihan, upang mabisang matugunan ang problema sa basura ng pagkain.

Tugon ng Pamahalaan: Mga Bagong Target, Regulasyon, at Teknolohiya

Bilang pagkilala sa lawak ng krisis, muling itinakda ng pamahalaan ng Indonesia ang mga target nito sa pamamahala ng basura. Sa ilalim ni Pangulong Prabowo Subianto, pinalawig hanggang 2029 ang layuning mapamahalaan ang 100 porsiyento ng basura. Prayoridad ng bagong National Medium-Term Development Plan (RPJMN) ang pagsasara sa 343 tambakang gumagamit ng bukas na pagtatambak. Uunahin ang 37 lugar na target matapos sa loob ng anim na buwan.

Upang gawing makabago ang pamamahala ng basura, naghahanda ang pamahalaan ng bagong Kautusang Pampanguluhan na mag-iisa at mag-a-update sa mga umiiral na tuntunin tungkol sa basura sa dagat, enerhiya mula sa basura, at pamamahala ng basura sa sambahayan. Itinataguyod ang paggamit ng makabagong teknolohiya, lalo na ang mga pasilidad na lumilikha ng enerhiya mula sa basura (WTE), sa malalaking lungsod kung saan hindi sapat ang mga tradisyonal na pamamaraan. Kayang iproseso ng mga pasilidad na ito ang lahat ng uri ng basura sa mataas na temperatura, gawing kuryente ang mga ito, at bawasan ang dami ng basurang napupunta sa mga tambakan.

Tinataya ng Ministry of Energy and Mineral Resources na may potensiyal ang Indonesia na lumikha ng hanggang 3 gigawatts ng kuryente mula sa basura. Gayunman, nakasalalay sa mga subsidiya at suporta ng regulasyon ang kakayahang kumita ng mga pasilidad na WTE, dahil mas mataas sa kasalukuyang karaniwang presyo sa merkado ang gastos sa paggawa ng kuryente mula sa basura.

Mga Inobasyon at Papel ng Pribadong Sektor

Mahalaga ang pagkilos ng pamahalaan, ngunit lalong nagiging mahalaga sa pamamahala ng basura sa Indonesia ang mga inobasyong nagmumula sa pribadong sektor. Nangunguna ang mga kumpanyang gaya ng Waste4Change sa pagbuo ng mga solusyon para sa pamamahala ng basura mula umpisa hanggang dulo, na nakatuon sa pagre-recycle, integrasyong digital, at pakikipagtulungan sa mga impormal na tagakolekta ng basura. Halimbawa, namamahala ang Waste4Change ng mahigit 8,000 toneladang basura bawat taon at layong palawakin ito sa 2,000 tonelada kada araw sa loob ng limang taon.

Binabago rin ng mga digital na plataporma at app ang sektor. Iniuugnay ng mga app gaya ng Waste4Change, E-Recycle, Rapel, Kepul, at Octopus ang mga sambahayan at negosyo sa mga tagakolekta ng basura, nagbibigay-insentibo sa pagre-recycle, at nagbibigay ng kakayahang matunton ang daloy ng basura. Tinutulungan ng mga platapormang ito na maisama sa pormal na sistema ang mga impormal na namumulot ng basura (pemulung), na nakakakolekta ng mas maraming plastik kaysa sa mga pasilidad ng pamahalaan ngunit madalas nagtatrabaho sa walang katiyakang kalagayan.

Sa pagsasama sa mga namumulot ng basura sa mga pormal na sistema at pagbibigay sa kanila ng pagsasanay, kagamitan, at makatarungang bayad, hindi lamang napabubuti ng mga inisyatibang ito ang antas ng pagre-recycle; napalalakas din ng mga ito ang kapakanang panlipunan. Nakikipagtulungan ang Ministry of Environment and Forestry sa mga startup at lokal na pamahalaan upang triplehin pagsapit ng 2030 ang kapasidad ng bansa sa pagkolekta ng basura. Kinikilala nito ang mahalagang papel ng impormal na sektor sa pagtupad sa mga pambansang target.

Mga Hadlang sa Pag-unlad: Imprastraktura, Pamamahala, at Kamalayan ng Publiko

Sa kabila ng mga pagsisikap na ito, nananatili ang malalaking hadlang. Maraming pasilidad sa pamamahala ng basura, lalo na sa mga kanayunan at malalayong lugar, ang pinabayaan o hindi lubos na ginagamit. Mahigit 70 porsiyento ng mga pasilidad para sa pamamahala ng basura sa pamamagitan ng pagbabawas, muling paggamit, at pagre-recycle (TPS3R), at 40 porsiyento ng mga pinagsamang pasilidad sa pamamahala ng basura (TPST), ay hindi alam ang katayuan o hindi gumagana.

Humahadlang sa pag-unlad ang mga suliranin sa pamamahala, kabilang ang watak-watak na responsibilidad ng pambansa at lokal na pamahalaan, kakulangan sa pondo, at mahinang pagpapatupad ng batas. Mahalaga rin ang kamalayan at asal ng publiko. Patuloy ang nakasanayang tuwirang paraan ng pagkolekta, pagdadala, at pagtatambak ng basura, at laganap pa rin ang pagsusunog nito sa bukas na lugar dahil walang ibang mapagpipilian.

Naniniwala ang mga eksperto na kailangan ang sistemikong pamamaraan na nagbibigay-priyoridad sa pamamahala ng basura sa pinagmumulan nito, nagpapahusay sa pamamahala, nagpapalawak ng kapasidad, at nagtatalaga ng sapat na pondo. Mahalaga ang mga kampanya ng impormasyon, pagpapatupad ng batas, at pakikilahok ng komunidad upang mabago ang mga gawi at makabuo ng suporta para sa napapanatiling pamamahala ng basura.

Panrehiyon at Pandaigdigang Konteksto: Mga Aral at Pagkakataon

Hindi natatangi ang krisis sa basura ng Indonesia. Nahaharap din sa mga katulad na hamon ang buong Timog-Silangang Asya. Pinatataas ng mabilis na urbanisasyon, paglaki ng populasyon, at limitadong imprastraktura ang dami ng nalilikhang basura at polusyon. Layunin ng panrehiyong kooperasyon, gaya ng ASEAN Regional Action Plan for Combatting Marine Debris, na tugunan ang mga suliraning tumatawid sa mga hangganan at palakasin ang kapasidad para sa mas mahusay na pamamahala ng basura.

Sa buong mundo, nag-aalok ng landas tungo sa pagpapanatili ng kalikasan ang paglipat sa paikot na ekonomiya, kung saan muling ginagamit at nire-recycle ang mga materyales at nananatili ang mga ito sa siklo ng paglikha ng halaga. Sinusuri ang chemical recycling, mga plastik na nabubulok, at mga teknolohiya sa upcycling bilang mga alternatibo sa pagtatambak at pagsusunog. Gayunman, kailangan ang pamumuhunan, suporta ng regulasyon, at pakikilahok ng publiko upang magtagumpay ang mga solusyong ito.

Ipinakikita ng karanasan ng Indonesia ang kahalagahan ng pagsasama sa mga impormal na tagakolekta ng basura, paggamit ng teknolohiya, at pagtataguyod ng pagtutulungan ng pamahalaan, pribadong sektor, at lipunang sibil. Habang nagsisikap ang bansa na maabot ang target nito sa 2029, maaaring maging gabay ang mga aral na natutuhan sa pagbuo ng mga estratehiya sa pamamahala ng basura sa rehiyon at sa iba pang panig ng mundo.

Buod

• Matindi ang krisis sa pamamahala ng basura sa Indonesia: halos 10 porsiyento lamang ng basura ang napoproseso nang wasto at malapit nang mapuno ang mga tambakan.
• Laganap ang bukas na pagtatambak at pagsusunog ng basura, na nag-aambag sa polusyon, emisyon ng greenhouse gas, at mga panganib sa kalusugan.
• Malaking banta sa kapaligiran ang basurang plastik at mga mikroplastik. Mababa ang antas ng pagre-recycle at malaking bahagi ng basura ang tumatagas sa mga karagatan at daluyan ng tubig.
• Pinakamalaking bahagi ng basurang mula sa mga sambahayan ang basura ng pagkain, ngunit hindi sapat ang mga kasalukuyang paraan ng pagproseso.
• Pinalawig ng pamahalaan hanggang 2029 ang target nitong pamahalaan ang 100 porsiyento ng basura at itinataguyod nito ang mga bagong regulasyon at teknolohiya para gawing enerhiya ang basura.
• Nakatutulong ang mga inobasyon sa pribadong sektor, digital na plataporma, at pagsasama sa mga impormal na tagakolekta ng basura upang mapahusay ang pagre-recycle at pamamahala ng basura.
• Kabilang sa mga hadlang ang kakulangan sa imprastraktura, mga suliranin sa pamamahala, at mababang kamalayan ng publiko.
• Mahalaga para sa pangmatagalang pagpapanatili ng kalikasan ang panrehiyong kooperasyon at paglipat sa paikot na ekonomiya.