Pagbawas sa Polusyon ng Osono sa Timog-Silangang Asya: Landas Tungo sa Pagliligtas ng Libu-libong Buhay

Pag-unawa sa Polusyon ng Osono: Isang Tabak na May Dalawang Talim

Ang osono ay isang molekulang may magkasalungat na papel sa ating kapaligiran. Mataas sa ibabaw ng Daigdig, sa stratospera, nagsisilbing panangga ang suson ng osono na sumisipsip sa mapaminsalang radyasyong ultraviolet (UV) mula sa araw. Gayunman, sa antas ng lupa, nagiging mapanganib na polusyon sa hangin at makapangyarihang greenhouse gas ang osono. Maaaring magpalala ng mga sakit sa paghinga at puso at daluyan ng dugo ang pagkakalantad sa osono sa antas ng lupa, magpasimula ng atake ng hika, at humantong pa sa maagang pagkamatay, lalo na sa mga bulnerableng grupo gaya ng mga bata, matatanda, at mga may dati nang karamdaman.

Hindi direktang inilalabas sa hangin ang osono sa antas ng lupa. Nabubuo ito kapag nagreaksyon sa sikat ng araw ang mga nitrogen oxide (NOx) at volatile organic compound (VOC). Sa Timog-Silangang Asya, nagdulot ang mabilis na pag-unlad ng ekonomiya ng pagdami ng mga emisyon ng mga paunang sangkap na ito ng osono mula sa mga sasakyan, pabrika, planta ng kuryente, at maging sa mga likas na pinagmumulan tulad ng mga halaman. Lalong nagpapabilis sa pagbuo ng osono ang tropikal na klima ng rehiyon, na sagana sa sikat ng araw at mataas ang temperatura, kaya partikular na matindi ang suliranin.

Polusyon ng Osono sa Timog-Silangang Asya: Lawak ng Suliranin

Tahanan ng mahigit 600 milyong tao ang Timog-Silangang Asya, at marami sa kanila ang naninirahan sa mabilis na lumalaking mga sentrong urbano. Ayon sa World Health Organization (WHO), mahigit 90% ng populasyon ng rehiyon ang nakalalanghap ng hanging hindi nakatutugon sa mga pandaigdigang pamantayan sa kaligtasan. Pangunahing sanhi ng krisis na ito sa kalusugan ng publiko ang osono, kasama ng pinong particulate matter (PM2.5). Noong 2018 lamang, tinatayang halos 900,000 maagang pagkamatay sa Timog-Silangang Asya ang idinulot ng polusyon mula sa osono at PM2.5.

Nagbigay ng panibagong diin sa usapin ang kamakailang pananaliksik na pinangunahan ng Nanyang Technological University (NTU) sa Singapore. Gamit ang mga makabagong computer model at pandaigdigang datos ng mga emisyon, tinaya ng mga siyentista ang magiging antas ng osono sa Timog-Silangang Asya sa iba’t ibang senaryo. Ipinakikita ng kanilang mga natuklasan na kung walang mapagpasyang pagkilos, patuloy na magdudulot ng matinding banta sa kalusugan ng publiko sa buong rehiyon ang polusyon ng osono.

Binigyang-diin ni Dechen Tsering, panrehiyong direktor ng United Nations Environment Programme (UNEP) para sa Asya at Pasipiko, ang bigat ng sitwasyon:

Isa ang polusyon sa hangin sa pinakamalalaking banta sa kalusugan na kinakaharap ng rehiyong ito ngayon. Pero ang magandang balita, hindi imposibleng lutasin ang problemang ito. Alam natin kung paano bawasan ang polusyon sa hangin – kailangan lang nating kumilos.

Paano Nabubuo ang Osono: Papel ng NOx at VOC

Mahalagang maunawaan ang kemiyang nasa likod ng pagbuo ng osono upang malaman kung paano mababawasan ang polusyon nito. Nabubuo ang osono sa antas ng lupa kapag nagreaksyon sa sikat ng araw ang NOx (na pangunahing nagmumula sa pagsunog ng fossil fuel sa mga sasakyan, planta ng kuryente, at industriya) at VOC (mula kapwa sa mga gawain ng tao at likas na pinagmumulan tulad ng mga halaman). Masalimuot ang prosesong ito at lubhang sensitibo sa mga lokal na kondisyon, kabilang ang temperatura, halumigmig, at magkaugnay na dami ng NOx at VOC.

Sa mga lungsod gaya ng Singapore, Jakarta, Kuala Lumpur, Bangkok, at Ho Chi Minh City, malaki ang ambag ng kapwa NOx at VOC sa pagbuo ng osono. Ibig sabihin, kailangang puntiryahin ng mabisang mga estratehiya para mabawasan ang osono sa mga lungsod ang dalawang uri ng emisyon. Sa mga kanayunan at baybaying lugar naman, mas malaki ang impluwensiya ng antas ng NOx sa pagbuo ng osono, kaya malamang na mas mabisa roon ang mga nakatuong pagbawas sa NOx.

Ipinaliwanag ni Associate Professor Steve Yim ng NTU Singapore, pangunahing awtor ng kamakailang pag-aaral, ang hamon:

Hindi tuwiran ang pagbabawas ng osono, dahil kailangan nito ng maingat na regulasyon sa mga paunang sangkap nito – mga nitrogen oxide at volatile organic compound – sa halip na direktang alisin ito sa atmospera. Naiiba rin ang pagbuo ng osono sa tropikal na mga kondisyon ng Timog-Silangang Asya kumpara sa ibang bahagi ng mundo.

Epekto sa Kalusugan: Pinsalang Dulot ng Polusyon ng Osono sa Tao

Matindi ang iritasyong idinudulot ng osono sa sistemang panghinga. Maaaring magdulot ang panandaliang pagkakalantad ng pag-ubo, iritasyon sa lalamunan, at pananakit ng dibdib, samantalang pinatataas naman ng pangmatagalang pagkakalantad ang panganib ng mga malalang sakit sa paghinga, sakit sa puso, at maagang pagkamatay. Partikular na bulnerable ang mga bata, matatanda, at mga taong may hika o iba pang kondisyon sa baga.

Ayon sa WHO, milyun-milyong maagang pagkamatay sa buong mundo bawat taon ang dulot ng polusyon sa hangin sa labas, kabilang ang osono. Partikular na mabigat ang pinsala nito sa Timog-Silangang Asya, kung saan kabilang sa pinakamataas sa mundo ang mga namamatay na may kaugnayan sa polusyon sa hangin. Tinataya ng Health Effects Institute na noong 2021, mahigit 3.4 milyong pagkamatay sa Asya ang maiuugnay sa polusyon sa hangin, at malaking bahagi nito ay naganap sa Timog-Silangang Asya.

Binigyang-diin ni Joseph Sung, natatanging propesor sa unibersidad sa NTU Singapore at kapwa awtor ng pag-aaral tungkol sa osono, ang kahalagahan ng pagkilos:

Hindi nakikita ang osono, ngunit mapaminsala ito bilang pollutant. Ipinakikita ng aming pag-aaral na sa pamamagitan ng mapagpasyang mga hakbang ngayon, malaki ang maibabawas natin sa pasaning pangkalusugan ng rehiyon at mapagbubuti ang kalidad ng hangin. Pinagtitibay ng pananaliksik na ito ang mahalagang papel ng pamamahala sa kalidad ng hangin sa pangangalaga sa kalusugan ng publiko.

Pagtaya sa Hinaharap: Mga Senaryo para sa Osono at Kalusugan sa 2050

Gumamit ng mga modelo ang pangkat ng pananaliksik na pinangunahan ng NTU para suriin ang ilang posibleng kinabukasan ng polusyon ng osono sa Timog-Silangang Asya. Bawat isa ay batay sa magkakaibang palagay tungkol sa paglago ng ekonomiya, paggamit ng enerhiya, at mga patakaran sa pagkontrol ng polusyon. Kabilang sa mahahalagang natuklasan nila ang mga sumusunod:

• Senaryo na nagpapatuloy ang kasalukuyang kalakaran: Kung ipatutupad ang mga kasalukuyang patakaran at planadong pagbawas ng NOx mula sa mga planta ng kuryente, pabrika, at transportasyon, maaaring bumaba nang 22,000 pagsapit ng 2050 ang taunang bilang ng maagang pagkamatay na may kaugnayan sa osono.
• Senaryo ng mahigpit na pagkontrol sa mga emisyon: Kung magpapatibay ang mga bansa ng mas agresibong hakbang para bawasan ang mga emisyon, maaaring maiwasan ang hanggang 36,000 maagang pagkamatay bawat taon pagsapit ng 2050.
• Senaryo ng mataas na emisyon: Kung patuloy na tataas nang walang kontrol ang pagkonsumo ng fossil fuel, maaaring madagdagan nang 33,000 pagsapit ng 2050 ang taunang bilang ng maagang pagkamatay na may kaugnayan sa osono.

Pinakamalaking bahagi ng mga benepisyong pangkalusugan mula sa pagbabawas ng osono ay mapapakinabangan sa Indonesia, Pilipinas, Vietnam, at Thailand – mga bansang malalaki ang populasyon at mabilis ang paglago ng ekonomiya.

Mga Pangunahing Pinagmumulan ng mga Paunang Sangkap ng Osono sa Timog-Silangang Asya

Mahalaga sa pagbuo ng mabisang mga patakaran ang pag-unawa kung saan nagmumula ang mga paunang sangkap ng osono. Kabilang sa mga pangunahing pinagmumulan ang:

• Transportasyon: Pangunahing pinagmumulan ng emisyon ng NOx sa mga lungsod ang mga sasakyang de-motor. Lalong pinalala ng mga lumang sasakyan, kawalan ng mga pamantayan sa emisyon, at mabilis na urbanisasyon ang suliranin.
• Industriya at Paglikha ng Kuryente: Naglalabas ng malaking dami ng NOx at VOC ang mga pabrika at planta ng kuryente na nagsusunog ng fossil fuel.
• Pagsunog ng Biomasa: Naglalabas ng malaking dami ng NOx at VOC ang mga sunog sa mga sakahan at paglilinis ng kagubatan, na madalas gamitin sa pamamahala ng lupa. Malaki ang ambag ng mga sunog na ito sa pana-panahong polusyon sa hangin sa rehiyon.
• Mga Likas na Pinagmumulan: Dahil sa tropikal na klima, maraming likas na VOC ang inilalabas ng mga halaman. Kapag nagsama ang mga ito at ang NOx na gawa ng tao, maaari nilang pasiglahin ang pagbuo ng osono.

Binibigyang-diin ng pananaliksik na inilathala sa EOS na maaaring mabawasan nang 9% ang pagkakalantad sa osono sa kalupaang bahagi ng Timog-Silangang Asya at mapigilan ang sampu-sampung libong maagang pagkamatay taun-taon kung aalisin ang pagsunog ng mga halaman at kagubatan.

Mga Solusyon sa Patakaran: Ano ang Maaaring Gawin?

Para mabawasan ang polusyon ng osono, kailangan ang maraming paraang sabay-sabay na tumutugon sa mga emisyon ng NOx at VOC. Natukoy na partikular na mabisa para sa Timog-Silangang Asya ang mga sumusunod na estratehiya:

• Mas Mahihigpit na Pamantayan sa Emisyon: Malaki ang maibabawas sa mga emisyon ng NOx at VOC kung magpapatupad at magpapatupad nang mahigpit ng mas mahihigpit na kontrol sa emisyon para sa mga sasakyan, planta ng kuryente, at pasilidad na pang-industriya.
• Malinis na Transportasyon: Mababawasan ang pag-asa sa mga sasakyang nagdudulot ng polusyon sa pamamagitan ng pagtataguyod sa mga de-kuryenteng sasakyan, pagpapalawak ng pampublikong transportasyon, at pagtatayo ng mga daanan ng bisikleta. Sinusubukan na ng mga lungsod gaya ng Maynila, Bangkok, at Jakarta ang ganitong mga hakbangin.
• Pagkontrol sa Pagsunog ng Biomasa: Malaki ang maibabawas sa mga emisyon ng mga paunang sangkap ng osono sa pamamagitan ng pagpigil sa mga sunog sa sakahan at kagubatan at pagtataguyod ng mga alternatibong paraan ng pamamahala sa lupa.
• Pagsubaybay sa Kalidad ng Hangin at mga Sistema ng Maagang Babala: Makakatulong sa mga tao na umiwas sa pagkakalantad kapag matindi ang polusyon at susuporta sa mas mahusay na mga pasiya sa patakaran ang pamumuhunan sa maaasahang datos tungkol sa kalidad ng hangin at mga sistema ng pagbibigay-babala sa publiko.
• Mga Hakbangin sa Kalusugan ng Publiko: Nagbibigay ng paggamot at kaalaman sa mga apektado ng mga sakit na may kaugnayan sa polusyon ang pagtatatag ng mga klinika para sa polusyon sa hangin, gaya ng ginawa sa Bangkok.
• Panrehiyong Kooperasyon: Madalas tumawid sa mga pambansang hangganan ang osono at iba pang pollutant. Kailangan ang mga balangkas ng pagtutulungan upang matugunan ang polusyong tumatawid sa mga hangganan at maibahagi ang pinakamahuhusay na pamamaraan.

Kapwa isinusulong ng United Nations Environment Programme (UNEP) at World Health Organization (WHO) ang mga pinagsamang patakarang tumutugon sa polusyon sa hangin, pagbabago ng klima, at kalusugan ng publiko. Hindi lamang nakababawas sa polusyon sa hangin ang pamumuhunan sa nababagong enerhiya, mas mahusay na pamamahala ng basura, at mas malilinis na panggatong sa tahanan; nakatutulong din ang mga ito sa paglago ng ekonomiya at katatagan sa harap ng pagbabago ng klima.

Mga Hamon at Oportunidad: Ang Landas Pasulong

Bagama’t malinaw ang siyensiya, ilang hamon ang kinakaharap sa pagpapatupad ng mabisang mga patakaran para mabawasan ang osono sa Timog-Silangang Asya:

• Paglago ng Ekonomiya Laban sa Pangangalaga sa Kapaligiran: Nagpapasigla sa pag-unlad ng ekonomiya ang mabilis na industriyalisasyon at urbanisasyon, ngunit pinatataas din ng mga ito ang mga emisyon. Patuloy na hamon ang pagbabalanse ng paglago at pagpapanatili ng kalikasan.
• Impormal na Sektor at Pagkakalantad sa Trabaho: Maraming manggagawa sa Timog-Silangang Asya ang nalalantad sa matataas na antas ng polusyon sa hangin sa mga impormal na lugar ng trabaho, at limitado ang kanilang akses sa pangangalagang pangkalusugan o mga pananggalang. Nangangailangan ng mga nakatuong patakaran at higit na kaalaman ang pagtugon sa pagkakalantad sa trabaho.
• Kamalayan ng Publiko: Hindi alam ng maraming tao ang mga panganib sa kalusugan na dulot ng osono at iba pang pollutant, kaya nababawasan ang panawagan ng publiko para kumilos at sumunod sa mga regulasyon.
• Datos at Pagsubaybay: Kulang pa rin sa maraming bahagi ng rehiyon ang maaasahan at napapanahong datos tungkol sa kalidad ng hangin, kaya mahirap bumuo at magpatupad ng mabisang mga patakaran.

Sa kabila ng mga hadlang na ito, napakalaki ng mga posibleng pakinabang ng pagkilos. Tinataya ng UNEP na maaaring makapagligtas ng daan-daang libong buhay at makapagtipid ng bilyun-bilyong dolyar sa gastusing pangkalusugan sa buong Timog-Silangang Asya pagsapit ng 2030 ang pagbabawas ng polusyon sa hangin. Magpapataas din ng produktibidad ang mas malinis na hangin, susuporta sa napapanatiling pag-unlad, at makatutulong na mabawasan ang pagbabago ng klima.

Mga Pag-aaral sa Kaso: Mga Tagumpay at Aral

Nagsimula nang magpatupad ang ilang bansa sa Timog-Silangang Asya ng mga patakarang naglalayong bawasan ang polusyon sa hangin, at nangangako ang mga resulta:

• Indonesia: Sa pamamagitan ng pamumuhunan sa nababagong enerhiya at pagpapatupad ng mas mahihigpit na pamantayan sa emisyon ng mga sasakyan, maaaring mabawasan ng Indonesia nang 650 megatonelada ang mga emisyon nito ng greenhouse gas – katumbas ng pag-alis sa kalsada ng 130 milyong kotse.
• Thailand: Tinatayang aabot sa US$4 bilyon kada taon pagsapit ng 2030 ang gastos sa pagpapatupad ng mga estratehiya para sa malinis na hangin, ngunit tatlong ulit na mas mataas ang magiging gastos ng hindi pagkilos dahil sa mga gastusing pangkalusugan at nawalang produktibidad.
• Mga Panrehiyong Hakbangin: Itinataguyod ng Asia Pacific Regional Forum on Health and the Environment, na magkasamang pinangungunahan ng UNEP at WHO, ang pagtutulungan ng mga sektor ng kalusugan at kapaligiran upang matugunan ang polusyon sa hangin at iba pang usaping pangkalusugang pangkapaligiran.

Sinusuportahan din ng mga organisasyong pilantropiko at pandaigdigang donor ang mga proyektong pagsubok, adbokasiya sa patakaran, at mga network para sa pagbabahagi ng kaalaman upang mapabilis ang pag-unlad.

Paglingon sa Hinaharap: Mga Prayoridad sa Pananaliksik at Patakaran

Plano ng pangkat ng pananaliksik ng NTU na palawakin ang kanilang gawain upang suriin kung paano higit pang makaaapekto sa polusyon ng osono sa Timog-Silangang Asya ang pagbabago ng klima at mga padron ng paggamit ng lupa. Inaasahang dadami ang nabubuong osono habang tumataas ang temperatura sa buong mundo, kaya lalong nagiging apurahan ang mga pagsisikap na pagaanin ang problema. Mahalaga ang pakikipagtulungan sa mga gumagawa ng patakaran, kinatawan ng industriya, at mga organisasyong pangkapaligiran sa pagbuo at pagpapatupad ng napapanatiling mga estratehiya sa pamamahala ng kalidad ng hangin.

Nananawagan si Pallavi Pant, Pinuno ng mga Pandaigdigang Hakbangin sa Health Effects Institute, para sa matapang na pamumuhunan:

Kailangan ang matapang na pamumuhunan upang palakasin ang mga teknikal na kakayahan at patatagin ang imprastraktura ng datos at teknolohiya sa lokal at panrehiyong antas.

Buod

• Malaking banta sa kalusugan sa Timog-Silangang Asya ang osono sa antas ng lupa, na nagdudulot ng mga sakit sa paghinga at puso at daluyan ng dugo, gayundin ng maagang pagkamatay.
• Nabubuo ang osono kapag nagreaksyon sa sikat ng araw ang NOx at VOC. Kabilang sa mga pangunahing pinagmumulan ng mga emisyon ang mga sasakyan, industriya, planta ng kuryente, at pagsunog ng biomasa.
• Ipinakikita ng kamakailang pananaliksik na maaaring maiwasan taun-taon ang hanggang 36,000 maagang pagkamatay na may kaugnayan sa osono sa Timog-Silangang Asya pagsapit ng 2050 kung mahigpit na kokontrolin ang mga emisyon.
• Kabilang sa mabisang mga estratehiya ang mas mahihigpit na pamantayan sa emisyon, malinis na transportasyon, pagkontrol sa pagsunog ng biomasa, mas mahusay na pagsubaybay sa kalidad ng hangin, at panrehiyong kooperasyon.
• Nananatili ang mga hamon, kabilang ang pagbabalanse ng paglago ng ekonomiya at pangangalaga sa kapaligiran, pagtugon sa pagkakalantad sa trabaho, at pagpapahusay ng kamalayan ng publiko at pangangalap ng datos.
• Nagdudulot ng malaking pakinabang sa kalusugan, ekonomiya, at klima ng rehiyon ang pamumuhunan sa mga patakaran para sa malinis na hangin.