Umaabot sa Presyo ng Pagkain sa mga Restawran ang Pagtaas ng Gastos sa Gas
Itataas ng mga restawran sa Sri Lanka na gumagamit ng gas na Laugfs ang presyo ng kottu at sinangag nang Rs. 15 simula hatinggabi ng 14 Nobyembre, kasunod ng matinding pagtaas ng presyo ng mga tangke ng gas ng kompanya. Tataas naman nang Rs. 5 ang presyo ng short eats, maliliit na inihandang meryendang ibinebenta sa mga kantina at restawran, ayon sa parehong anunsyo.
Mga Nilalaman
- Umaabot sa Presyo ng Pagkain sa mga Restawran ang Pagtaas ng Gastos sa Gas
- Ano ang Magiging Mas Mahal?
- Dalawang Pagbabago sa Presyo sa Magkasunod na Gabi
- Bakit Sinisisi ng Ministro ang Kalagayang Pananalapi ng Kompanya
- Pagtatalo sa Pagluluwas at mga Konsesyon sa Buwis
- Mas Malaking Papel ng Litro sa Suplay ng Gas
- Pagtatalong Pampolitika at Iminungkahing Tugon para sa mga Mamimili
- Mahahalagang Punto
Inanunsyo ni Harshana Rukshan, pinuno ng All Ceylon Canteen Owners' Association, ang mga pagtaas sa presyo ng pagkain matapos itaas ng Laugfs nang Rs. 1,775 ang presyo ng 12.5 kg na tangke ng gas para sa bahay at nang Rs. 732 ang presyo ng 5 kg na tangke. Nagkabisa ang mga pagtaas sa presyo ng gas pagsapit ng hatinggabi ng 13 Nobyembre, isang araw bago ang pagbabago sa mga restawran.
Mga restawrang gumagamit ng gas na Laugfs ang saklaw ng anunsyo. Kaya mas mataas na presyo ng pagkain ang haharapin ng mga kostumer na bibili ng mga apektadong putahe sa mga establisimyentong ito, bukod pa sa anumang pagtaas na nararanasan na nila kapag bumibili ng mga tangke ng Laugfs para sa kanilang tahanan.
Nagdulot din ng pagtatalong pampolitika ang desisyon tungkol sa presyo ng panggatong sa pagluluto. Sa pagsasalita sa Parliament noong 14 Nobyembre, iniugnay ni Sunil Handunneththi, ministro para sa pagpapaunlad ng industriya at pagnenegosyo, ang pagtaas ng presyo ng gas sa mga suliranin sa pananalapi at buwis ng Laugfs. Sinabi niyang maghahanap ng mga solusyon ang pamahalaan para sa mga apektadong mamimili, habang ipinagtatanggol ang mga hakbang nito sa badyet na naglalayong pababain ang gastos sa pamumuhay.
Ano ang Magiging Mas Mahal?
Itataas nang Rs. 15 ang presyo ng kottu at sinangag. Karaniwang inihahanda ang kottu sa pamamagitan ng paghiwa-hiwa ng tinapay na flatbread at pagluluto nito kasama ng iba pang sangkap sa mainit na metal na lutuan. Parehong nangangailangan ng panggatong sa pagluluto ang dalawang putahe, kaya gastos sa pagpapatakbo para sa mga restawrang gumagamit nito ang gas.
Tataas nang Rs. 5 ang presyo ng short eats. Nakasaad sa anunsyo ang halagang idadagdag, ngunit walang ibinigay na pinal na presyo sa menu o detalyadong listahan ng mga meryendang saklaw nito. Kaya nakadepende ang kabuuang babayaran ng kostumer sa kasalukuyang presyo ng restawran at sa mga bibilhing pagkain.
Madali itong kalkulahin para sa maliit na order: kung iaaplay ang mga inanunsyong pagtaas sa tatlong item, Rs. 25 ang madadagdag sa presyo ng isang order na may isang kottu o sinangag at dalawang short eats. Rs. 30 naman ang madadagdag sa bayarin para sa dalawang order ng alinman sa dalawang pangunahing putahe.
Direktang iniugnay ni Rukshan ang desisyon sa pagtaas ng presyo ng Laugfs. Nakatuon ang anunsyo ng samahan sa mga establisimyentong gumagamit sa supplier na ito, sa halip na sa pagbabagong sasaklaw sa lahat ng restawran anuman ang panggatong na ginagamit nila.
Dalawang Pagbabago sa Presyo sa Magkasunod na Gabi
Naunang binago ng Laugfs ang presyo ng mga tangke nito, at sumunod ang desisyon ng samahan ng mga restawran na ipasa sa mga kostumer ang bahagi ng dagdag na gastos. Agad na kasunod ng pagtaas ng halaga ng gas sa pagluluto ang anunsyo ng pagtaas ng presyo ng pagkain.
- Hatinggabi ng 13 Nobyembre: Itinaas ng Laugfs nang Rs. 1,775 ang presyo ng 12.5 kg na tangke para sa bahay at nang Rs. 732 ang presyo ng 5 kg na tangke.
- 14 Nobyembre: Tinalakay ni Handunneththi sa Parliament ang pagtaas, pati na ang pananalapi ng kompanya, mga buwis at posisyon nito sa pamilihan ng gas.
- Hatinggabi ng 14 Nobyembre: Magkakabisa sa mga restawrang gumagamit ng gas na Laugfs ang inanunsyong dagdag na Rs. 15 sa kottu at sinangag at Rs. 5 sa short eats.
Magkaiba ang dagdag na gastos sa dalawang sukat ng tangke ayon sa dami ng gas na laman ng mga ito. Kung hahatiin ang itinaas na halaga sa nakasaad na timbang ng gas sa tangke, katumbas ito ng dagdag na Rs. 142 kada kilo para sa 12.5 kg na sukat at Rs. 146.40 kada kilo para sa 5 kg na sukat.
Pagtaas lamang ng presyo ang kinakatawan ng mga halagang iyon. Para sa mga nagpapatakbo ng restawran, gastos ang dagdag na bayad sa pagbili ng tangke na kailangang ipamahagi sa mga pagkaing niluto gamit ang gas na iyon. Pinili ng samahan na magtakda ng nakapirming dagdag sa presyo ng mga apektadong item sa menu.
Bakit Sinisisi ng Ministro ang Kalagayang Pananalapi ng Kompanya
Sinabi ni Handunneththi sa Parliament na nasa likod ng pagtaas ang mga umiiral na suliranin sa pananalapi at buwis ng Laugfs. Sinabi niyang nalulugi ang kompanya nang humigit-kumulang Rs. 10 bilyon at iginiit na hindi ito nagbayad ng kaugnay na mga buwis mula pa noong 2019.
Sinabi rin ng ministro na hindi na magagamit ng kompanya ang mga espesyal na pasilidad na dating ipinagkaloob dito, na lalong nagpahirap sa kalagayan nito. Inakusahan niya ang Laugfs na tinatangkang ipasa sa mga mamimili ang pasanin ng mga suliraning iyon.
Itinututok ng paliwanag ni Handunneththi ang pansin sa kalagayang pananalapi ng kompanya at sa pakikitungo rito sa ilalim ng mga kaayusan ng pamahalaan. Pahayag niya ang mga paratang tungkol sa hindi pagbabayad ng buwis at pagsunod sa mga patakaran; walang isinamang tugon ng kompanya sa mga paratang na iyon sa anunsyo tungkol sa pagtaas ng presyo sa mga restawran o sa mga pahayag sa Parliament.
Para sa mga kostumer, mas kongkreto ang agarang epekto kaysa sa pagtatalong pampolitika: mas malaki ang gastos sa panggatong ng mga bumibili ng tangke ng Laugfs, habang haharap naman sa inanunsyong pagtaas ng presyo sa menu ang mga bumibili ng pagkain sa mga restawrang gumagamit ng gas na ito.
Pagtatalo sa Pagluluwas at mga Konsesyon sa Buwis
Inilarawan din ni Handunneththi ang mga kundisyong kalakip ng mga pasilidad na ipinagkaloob sa Laugfs. Ayon sa ministro, inatasan ang kompanya na iluwas ang 60 porsiyento ng suplay ng gas nito at pinahintulutang ilabas sa lokal na pamilihan ng Sri Lanka ang natitirang 40 porsiyento.
Sa kaayusang inilarawan niya, ilalaan sa bentahan sa ibang bansa ang anim sa bawat 10 yunit ng suplay, at ang apat naman ay para sa mga lokal na mamimili. Iginiit niyang hindi sinunod nang wasto ng kompanya ang mga kundisyong ito mula pa noong 2019.
Iniugnay ng ministro ang usaping ito sa mga pasilidad, kabilang ang mga konsesyon sa buwis, na nakuha sa ilalim ng Board of Investment. Binabawasan ng konsesyon sa buwis ang buwis na kailangan sanang bayaran ng isang negosyo, karaniwan bilang bahagi ng isang partikular na kaayusan sa pamumuhunan. Ang puna niya ay naghangad ang Laugfs na magbenta ng gas sa lokal na pamilihan habang tinatanggap din ang mga benepisyong kaugnay ng mga kaayusan nito sa pamumuhunan.
Hiwalay na bahagi ng pagtatalo ang mga paratang na ito sa mga halagang sinisingil ngayon para sa mga tangke at pagkain. May tiyak na petsa ng pagsisimula ang mga pagbabago sa presyo, samantalang ang mga pahayag ng ministro ay tungkol sa naging asal ng kompanya sa loob ng ilang taon.
Mas Malaking Papel ng Litro sa Suplay ng Gas
Sinabi ni Handunneththi na halos 90 porsiyento ng pamilihan ng gas sa Sri Lanka ang sinusuplayan ng Litro na pag-aari ng estado. Binanggit niya ang humigit-kumulang dalawang milyong tangke ng Litro na inilalabas kada buwan, kumpara sa humigit-kumulang 300,000 mula sa Laugfs.
Batay sa mga buwanang bilang na ito, humigit-kumulang 6.7 tangke ang inilalabas ng Litro sa bawat tangkeng inilalabas ng Laugfs. Nakakatulong ang paghahambing na ito na ipaliwanag kung bakit inilarawan ng ministro ang pagtaas bilang problemang nakaaapekto sa mga kostumer ng Laugfs, sa halip na pagtaas ng presyo ng gas sa buong bansa.
Asul ang mga tangke ng Litro at dilaw naman ang mga tangke ng Laugfs; ginamit ng ministro ang pagkakaibang ito nang talakayin niya ang dalawang supplier. Nakatuon ang iminungkahi niyang tugon sa pagbibigay sa mga kostumer ng higit na kalayaang pumili sa pagitan ng mga tatak, anuman ang kulay ng tangkeng mayroon na sila.
Gayunman, hindi lamang mga sambahayang bumibili ng mga tangke nito ang naaabot ng mas maliit na supplier. Nag-anunsyo na ng mas mataas na presyo ng pagkain ang mga restawrang gumagamit ng Laugfs, kaya umaabot din ang dagdag na gastos sa mga kostumer na bumibili ng inihandang pagkain mula sa mga negosyong ito.
Pagtatalong Pampolitika at Iminungkahing Tugon para sa mga Mamimili
Itinanggi ni Handunneththi ang mga paratang ng oposisyon laban sa pamahalaan kaugnay ng pagtaas ng presyo ng gas. Iginiit niyang nailihis ng mga ito ang pansin mula sa tulong na ipinagkaloob sa pamamagitan ng badyet at nakalikha ng usaping pampolitika para sa oposisyon.
Tahasang iginiit ng ministro ng industriya na may layuning pampolitika ang tiyempo ng pagtaas. Inilarawan niya ang pahayag na ito sa Parliament at sinabing:
Ipinatupad ang pagtaas ng presyo ng gas na ito upang mabigyan ng usaping pampolitika ang oposisyon.
Gayunman, kinilala ng ministro na nagdulot ng problema sa mga mamimili ang pagtaas ng presyo ng Laugfs at sinabing handang akuin ng pamahalaan ang responsibilidad sa paghahanap ng mga solusyon.
Sa mekanismong iminungkahi niya, makabibili ang mga mamimili ng gusto nilang tatak ng gas anuman ang kulay ng tangke. Sinabi niyang kakailanganin ng Litro ang mas malaking kapasidad sa pag-iimbak upang masuportahan ang paraang ito at isinasagawa na ang mga hakbang para palakihin ang kapasidad.
Sinabi ni Handunneththi na kakailanganing dagdagan ang suplay ng gas sa pamamagitan ng Litro upang masuportahan ang iminungkahing kaayusan sa pagbili. Aniya, umorder ng 100,000 bagong tangke ng Litro upang matugunan ang pangangailangan ng pamilihan, at nakatakdang dumating pagsapit ng Disyembre ang 35,000 nito.
Walang ibinigay na petsa ng paglulunsad o mga detalye sa pagpapatakbo ng iminungkahing mekanismo sa pagbili. Ang agarang pagbabago para sa mga apektadong kostumer ay ang mas mataas na presyo ng mga tangke ng Laugfs at ang mga pagtaas sa presyo sa mga restawran na magkakabisa pagsapit ng hatinggabi ng 14 Nobyembre.
Mahahalagang Punto
- Nag-anunsyo ang mga restawrang gumagamit ng gas na Laugfs ng dagdag na Rs. 15 sa kottu at sinangag at Rs. 5 sa short eats simula hatinggabi ng 14 Nobyembre.
- Itinaas ng Laugfs nang Rs. 1,775 ang presyo ng 12.5 kg na tangke nito at nang Rs. 732 ang presyo ng 5 kg na tangke nito simula hatinggabi ng 13 Nobyembre.
- Iniugnay ni Harshana Rukshan, pinuno ng samahan, ang mga pagbabago sa presyo ng pagkain sa pagtaas ng presyo ng gas.
- Sinisi ni Sunil Handunneththi, ministro, ang mga suliranin ng kompanya sa pananalapi at buwis, kabilang ang paratang na hindi ito nagbayad ng buwis mula pa noong 2019.
- Binanggit ng ministro na humigit-kumulang dalawang milyong tangke ng Litro ang inilalabas kada buwan, kumpara sa 300,000 mula sa Laugfs.
- Iminungkahi ng pamahalaan na palawakin ang kalayaang pumili ng tatak ng gas at dagdagan ang kapasidad sa pag-iimbak ng Litro, ngunit hindi nag-anunsyo ng petsa ng pagpapatupad.
- Sinabi ni Handunneththi na umorder ng 100,000 bagong tangke ng Litro, at nakatakdang dumating pagsapit ng Disyembre ang 35,000 nito.






