Iniugnay sa mga Pag-uusap sa Moscow ang mga Layunin sa Kalakalan at Panrehiyong Seguridad
Nagpulong sa Kremlin noong Nobyembre 12, 2026, sina Pangulong Emomali Rahmon ng Tajikistan at Pangulong Vladimir Putin ng Russia upang talakayin ang panrehiyong seguridad, pagpapalawak ng kalakalan at migrasyon ng mga manggagawa. Naganap ito isang araw matapos ang isang summit sa seguridad sa Moscow na naghanda sa Tajikistan na mamuno sa Collective Security Treaty Organization (CSTO) sa 2027.
Mga Nilalaman
- Iniugnay sa mga Pag-uusap sa Moscow ang mga Layunin sa Kalakalan at Panrehiyong Seguridad
- Mga Pahayag ng mga Pangulo
- Serye ng mga Pagpupulong Bago Magpalit ng Tagapangulo
- Mga Bunga ng Summit sa Seguridad
- Paglago ng Kalakalan at Mas Malaking Target
- Nangunguna sa Agenda sa Ekonomiya ang Enerhiya, Pagsasaka at Imprastraktura
- Kasama sa Agenda ang Digital na Pamahalaan
- Migrasyon, Edukasyon at Konstruksyon sa Dushanbe
- Mahahalagang Punto
Itinatala ng rekord ng pagpupulong ng Kremlin na nagsimula ang mga pag-uusap sa Moscow nang 12:55. Iniugnay sa agenda ang kooperasyon sa seguridad sa mga praktikal na prayoridad sa ekonomiya, kabilang ang enerhiya, agrikultura, transportasyon, pampublikong imprastraktura at mga digital na serbisyo ng pamahalaan.
Muling binigyang-pansin sa pagpupulong ang mga naunang ambisyon sa ekonomiya. Ipinatutupad ng Russia at Tajikistan ang isang programa ng kooperasyon para sa 2024 hanggang 2027 at layuning palakihin nang 2.5 ulit pagsapit ng 2030 ang kalakalan ng dalawang bansa mula sa panimulang antas nito. Sa isang pulong noong Setyembre, sinabi ni Putin na 320 kompanyang may partisipasyon ng Russia ang nagpapatakbo sa Tajikistan at mahigit 96% ng mga transaksiyon sa pagitan ng dalawang bansa ay gumagamit ng kani-kanilang pambansang salapi.
Pinuri ni Rahmon ang mga nagawa sa pamumuno ng Russia sa CSTO at nanawagan siyang tuluy-tuloy na ipatupad ang mga napagkasunduan na. Kaya hindi lamang mga bagong panukala ang saklaw ng praktikal na agenda: kabilang dito ang pagtupad sa mga kasalukuyang pangako habang inihahanda ang Dushanbe na pumalit sa Moscow sa pamumuno ng organisasyong panseguridad.
Mga Pahayag ng mga Pangulo
Inilarawan ni Putin ang ugnayan bilang mahalaga sa estratehiya at itinuro ang pag-unlad sa usaping pang-ekonomiya at makatao. Sa inilathalang transcript ng Kremlin, sinuri rin ng pangulo ng Russia ang mga talakayan tungkol sa seguridad kasama ang iba pang mga lider ng CSTO:
Kahapon, tinalakay namin ng aming mga kasamahan ang seguridad sa rehiyon ng CSTO, at naniniwala akong positibo ang naging bunga ng mga pag-uusap na iyon. Muli naming pinagtibay ang hangaring magtulungan sa mahalagang usaping ito.
Binigyang-diin ni Rahmon, bilang pangulo ng Tajikistan, na saklaw ng kooperasyon ang kalakalan, kultura at seguridad:
Nais kong idiin na lumalago bawat taon ang kalakalan ng ating mga bansa, at umuunlad ang ating kooperasyong pangkultura at makatao. Tuluy-tuloy din ang pag-unlad ng ating kooperasyon sa seguridad.
Inilarawan ng mga pahayag ng mga pangulo ang ugnayang bilateral bilang tuluy-tuloy na pakikipagtulungan, hindi iisang transaksiyon lamang. Saklaw ng mas malawak nilang mga pag-uusap ang internasyonal na agenda at mga usaping nakaaapekto sa mga negosyo, estudyante at mga taong lumilipat sa pagitan ng dalawang bansa para magtrabaho.
Serye ng mga Pagpupulong Bago Magpalit ng Tagapangulo
Sinundan ng mga pag-uusap noong Nobyembre ang mga pakikipag-ugnayan noong Setyembre at Oktubre. Iniuugnay ng mga pagpupulong na iyon ang kasalukuyang mga talakayan sa mga naihayag nang target sa ekonomiya at sa nalalapit na pananagutan ng Tajikistan na manguna sa gawain ng CSTO.
- Setyembre 1, 2026: Nagpulong sina Putin at Rahmon sa Bishkek, kung saan inilahad ni Putin ang paglago ng kalakalan, partisipasyon ng mga negosyo at malawakang paggamit ng mga pambansang salapi.
- Oktubre 5, 2026: Nag-usap sa telepono ang mga pangulo at muling pinagtibay ang hangaring paunlarin ang kanilang estratehikong pakikipagtulungan at alyansa.
- Nobyembre 11, 2026: Dumalo si Rahmon sa sesyon ng Collective Security Council ng CSTO sa Moscow, na pinamunuan ni Putin.
- Nobyembre 12, 2026: Idinaos ng mga pangulo ang kanilang bilateral na pagpupulong sa Kremlin.
- 2027: Inaasahang papalit ang Tajikistan sa Russia bilang tagapangulo ng CSTO.
Nobyembre 11 ang petsa ng summit ayon sa salaysay ng Tajikistan, samantalang Oktubre 11 ang nakasaad sa pambungad na pangungusap ng pahinang Ingles ng Kremlin; sa mga pahayag ni Putin sa mismong transcript, naganap ang summit noong "Kahapon," batay sa pagpupulong noong Nobyembre 12.
Mga Bunga ng Summit sa Seguridad
Pinagsama-sama ng summit ng CSTO ang mga lider ng Russia, Tajikistan, Belarus, Kazakhstan at Kyrgyzstan. Nagpatibay sila ng deklarasyon ng Collective Security Council at lumagda sa 18 dokumentong sumasaklaw sa kooperasyong militar, pagtutulungan ng mga parlamento, koordinasyon laban sa terorismo at kolektibong seguridad.
Sinuportahan ng deklarasyon ang pagpapalakas sa papel ng United Nations sa pandaigdigang seguridad. Tinutulan din nito ang paglalagay ng mga armas sa kalawakan at nanawagan sa mga bansa na magtulungan laban sa terorismo at transnasyonal na krimen, o mga gawaing kriminal na tumatawid sa mga pambansang hangganan.
Tinukoy ng mga lider ang pangangailangan para sa estratehiya ng CSTO laban sa terorismo na sasaklaw hanggang 2030. Mas malawak ang panahong saklaw ng agenda sa seguridad kaysa sa taunang pamumuno: mamanahin ng Tajikistan ang gawaing inaasahang magpapatuloy kahit matapos ang taon nito bilang tagapangulo.
Iniharap ni Rahmon ang panrehiyong seguridad at mas mahusay na kahandaang tumugon sa mga makabagong banta bilang mga prayoridad ng pamumuno ng Tajikistan. Iniuugnay ng itinakdang motto nito ang tatlong layunin: mas matitibay na hangganan, panrehiyong katatagan at pinagsasaluhang pananagutan. Para sa Dushanbe, magsisilbing plataporma ang pamumuno upang iharap ang mga prayoridad na ito sa iba pang mga kalahok na pamahalaan.
Paglago ng Kalakalan at Mas Malaking Target
Nagbibigay ng numerikal na konteksto sa mga pag-uusap noong Nobyembre ang mga bilang na binanggit ni Putin sa pulong noong Setyembre 1 sa Bishkek. Sinabi niyang tumaas nang 25.1% ang bilateral na kalakalan noong 2025 at lumago nang 25% sa unang kalahati ng 2026.
Magkakaibang panahon ng pag-uulat ang saklaw ng dalawang bilang, kaya dapat unawain ang bawat isa ayon sa kani-kaniyang takdang panahon. Ipinagpatuloy ng pahayag ni Rahmon noong Nobyembre na lumalago bawat taon ang kalakalan ang kaparehong positibong pagtataya, habang nakatuon ang mga pag-uusap sa pagpaparami at pagpapalawak ng iba’t ibang produktong ipinagpapalitan.
Higit pa sa pagdodoble ang ambisyon para sa 2030. Ang target na 2.5 ulit ng panimulang antas ay nangangahulugan ng pagtaas nang 150% mula sa antas na iyon: kung 100 yunit ang halaga ng kalakalan sa simula, kailangang umabot ito sa 250 yunit. Nagbibigay ang kasalukuyang programa ng kooperasyong pang-ekonomiya para sa 2024 hanggang 2027 ng balangkas para sa pagsisikap na maabot ang layuning iyon.
Inilalarawan din ng pahayag ni Putin na mahigit 96% ng mga transaksiyon ng dalawang bansa ay gumagamit ng pambansang salapi kung paano isinasagawa ang malaking bahagi ng ugnayang pangkomersiyo. Sa praktikal na antas, halos lahat ng bayad ay isinasagawa sa mga salaping ginagamit ng dalawang bansa, sa halip na sa salapi ng ibang bansa. Bahagi naman ng matatag nang presensiya sa negosyo ang 320 kompanyang may partisipasyon ng Russia, kasabay ng mga planong higit pang palaguin ito.
Nangunguna sa Agenda sa Ekonomiya ang Enerhiya, Pagsasaka at Imprastraktura
Tinukoy ng Russia at Tajikistan ang enerhiya, industriya at agrikultura bilang mga larangang may puwang para palawakin ang kooperasyon. Binigyang-diin din nila ang transportasyon, lohistika at imprastrakturang pangmunisipyo, na kinabibilangan ng mga sistema at serbisyong ginagamit ng mga bayan at lungsod.
Sumasaklaw ang transportasyon at lohistika sa paggalaw ng mga produkto, pag-iimbak sa mga ito at pagdadala sa mga mamimili. Iniuugnay ng pagsama sa mga ito sa agenda ang mga target sa kalakalan sa mga praktikal na network na inaasahan ng mga negosyo. Para mapalawak ang sari-saring ipinagpapalit na produkto, kailangan kapwa ng mga produktong maibebenta at maayos na paraan upang maihatid ang mga ito.
Binigyang-diin din ng mga pangulo ang pagpapatupad sa mga naunang bilateral na kasunduan. Inilalagay nito ang mga kasalukuyang pangako kasabay ng posibleng mga bagong gawain sa mga sektor na tinalakay. Kaya para sa mga kompanyang nag-iisip mamuhunan o magbenta, kapwa oportunidad sa merkado at imprastrakturang kailangan upang masuportahan ang mga ito ang laman ng kongkretong agenda.
Kasama sa Agenda ang Digital na Pamahalaan
Tinukoy sa mga pag-uusap ang digitalisasyon, artipisyal na intelihensiya, mga elektronikong serbisyong pampubliko at cybersecurity bilang iba pang larangan ng kooperasyon. Pinalalawak ng mga paksang ito ang ugnayan lampas sa paggalaw ng mga pisikal na produkto tungo sa mga sistemang ginagamit ng mga pamahalaan at negosyo sa pamamahala ng impormasyon.
Sa pamamagitan ng mga elektronikong serbisyong pampubliko, maisasagawa ng mga tao ang mga administratibong gawain sa mga digital na sistema. Tumutukoy ang artipisyal na intelihensiya sa mga sistema ng kompyuter na kayang magsagawa ng mga gawaing gaya ng pagkilala sa mga padron o pagproseso ng wika. Saklaw naman ng cybersecurity ang pagprotekta sa mga sistema at impormasyon laban sa hindi awtorisadong pag-access at paggambala.
Magkakaugnay ang mga paksang ito sa praktikal na paggamit. Kapag inilipat sa internet ang mga serbisyong pampubliko, bahagi na ng paghahatid ng mga ito ang pagiging maaasahan ng mga serbisyo at pangangalaga sa personal na impormasyon. Isinama sa bilateral na agenda ng mga pag-uusap noong Nobyembre kapwa ang pagbuo ng mga digital na kagamitan at ang pagprotekta sa mga ito.
Migrasyon, Edukasyon at Konstruksyon sa Dushanbe
Binigyan ng hiwalay na pansin sa pagpupulong ang migrasyon ng mga manggagawa. Tinalakay ng mga pangulo ang mga partikular na aspekto ng kooperasyon na may kinalaman sa mga taong naglalakbay sa pagitan ng mga bansa para magtrabaho, isang usaping tuwirang nakaaapekto sa mga manggagawa at kanilang pamilya.
Walang detalye sa mga pampublikong paglalarawan tungkol sa mga bagong tuntunin sa migrasyon o kasunduan para sa mga manggagawa, at wala ring badyet o petsa ng pagkumpleto para sa mga panukalang pang-ekonomiya at digital. Agenda para sa kooperasyon, sa halip na inilathalang hanay ng mga pagbabagong operasyonal, ang agarang kinalabasan ng pulong.
Bahagi rin ng mga pag-uusap ang edukasyon, agham at kultura. Tinalakay ng mga pangulo ang patuloy na suporta sa mga pagpapalitang pangkultura, pang-edukasyon at akademiko, habang nagpasalamat si Putin sa atensiyong ibinibigay ng Tajikistan sa wikang Ruso.
Binanggit din ni Rahmon ang dalawang proyektong itinatayo sa Dushanbe: isang sentro para sa mga batang may talento at isang dulaan ng drama na ipinangalan kay Vladimir Mayakovsky. Inilarawan ng pangulo ng Tajikistan ang pag-usad ng mga ito sa transcript ng Kremlin:
Itinatayo sa Dushanbe ang isang sentro para sa mga batang may talento at isang dulaan ng drama ni Mayakovsky, at kapwa napakahusay ng takbo ng mga proyektong ito.
Nagbibigay ang mga proyekto ng kongkretong lokal na dimensiyon sa mas malawak na ugnayang pangkultura. Kasama ng mga dokumento sa seguridad at mga target sa kalakalan, inilalagay ng mga ito sa talakayan ng ugnayan ng dalawang pamahalaan ang mga pasilidad pang-edukasyon at pook-pangkultura sa kabisera ng Tajikistan.
Mahahalagang Punto
- Nagpulong sina Rahmon at Putin sa Kremlin noong Nobyembre 12, 2026, upang talakayin ang seguridad, kalakalan, teknolohiya, kultura at migrasyon ng mga manggagawa.
- Inaasahang papalit ang Tajikistan sa Russia bilang tagapangulo ng CSTO sa 2027.
- Nagpatibay ang summit sa seguridad sa Moscow ng isang deklarasyon at 18 dokumento.
- Layunin ng dalawang bansa na palakihin nang 2.5 ulit pagsapit ng 2030 ang kalakalan mula sa panimulang antas nito.
- Nauna nang binanggit ni Putin ang 320 kompanyang may partisipasyon ng Russia sa Tajikistan at paggamit ng pambansang salapi sa mahigit 96% ng mga transaksiyon ng dalawang bansa.
- Itinatayo sa Dushanbe ang isang sentro para sa mga batang may talento at isang dulaan ng drama ni Mayakovsky.






