Maliit na bloke ng kongkreto, may bagong papel sa kaligtasan
Nagwagi ang Pilipinong inhinyerong pang-istruktura na si Aldrei Ong ng 2026 James Dyson Award Global Sustainability prize para sa Sentinel, isang sistemang ginagawang sensor ng posibleng pinsala sa istruktura ang karaniwang bloke ng kongkretong pangsuporta. Nasa profile ng proyekto ang halagang P10 sa paggawa ng bawat bloke, habang gumagamit ang imbensiyon ng mga pagbabago sa electrical resistance upang balaan ang mga inhinyero tungkol sa mga bitak na maaaring nakatago sa loob ng kongkreto.
Mga Nilalaman
- Maliit na bloke ng kongkreto, may bagong papel sa kaligtasan
- Paano nagiging sensor ang kongkreto
- Ano ang saklaw ng halagang P10
- Mula sa pagkamausisa noong kabataan hanggang sa pagsusuri sa laboratoryo
- Pagsubok sa mga gusali at hamon sa mas matatandang istruktura
- Bakit nananatiling mahalaga ang mga inhinyero
- Kaligtasan sa lindol at ang pakinabang sa pagpapanatili
- Susunod na popondohan ng premyo
- Imbensiyong Pilipino sa pandaigdigang entablado
- Mahahalagang Punto
Ipinahayag ng James Dyson Foundation ang parangal noong Nobyembre 4, 2026. Ayon sa anunsyo nito tungkol sa mga pandaigdigang nagwagi, tatanggap si Ong ng £30,000, katumbas ng humigit-kumulang P2.4 milyon, upang ipagpatuloy ang pagpapaunlad ng teknolohiya. Sinubok ng 25-anyos na nagtapos sa De La Salle University ang mahigit 125 kongkretong sample sa loob ng mahigit isang taon bago niya sinimulang gamitin ang sistema para subaybayan ang isang gusali sa Pilipinas.
Tinutugunan ng Sentinel ang mahirap na sitwasyon matapos ang lindol: maraming gusali ang kailangang inspeksiyunin nang sabay-sabay, habang mahirap makita ang pinsala sa loob ng kongkreto. Makakatulong ang sensor na nagbababala sa pagbabago upang matukoy ng mga inhinyero kung saan kailangan ang mas masusing pagsusuri, at mabigyan sila ng impormasyon sa pagitan ng mga pagbisita at matapos ang malakas na pagyanig.
Inilarawan ni Ong sa praktikal na paraan ang layunin ng imbensiyon:
"Sa pagkakaroon ng sensor na tulad ng Sentinel, malalaman natin kung may pinsala sa isang gusali at maaaksyunan natin ito. Makakakilos tayo nang maaga upang hindi lumala ang pinsala at humantong sa magastos at mapanganib na pagkasira," sabi ni Ong.
Mga inhinyero pa rin ang nagsasagawa ng pagsusuri sa kaligtasan. Nagbibigay ang Sentinel ng babala tungkol sa posibleng pinsala; sa kasalukuyan, layunin nitong ituon ang pansin sa isang problema upang masuri ito ng mga taong may wastong pagsasanay.
Paano nagiging sensor ang kongkreto
Inilalagay ang karaniwang bloke ng kongkretong pangsuporta upang panatilihing nasa puwesto ang bakal na pampatibay bago ibuhos ang kongkreto. Pinatitibay ng bakal ang natapos na istruktura, at tumutulong ang bloke na mapanatili ito sa puwestong itinakda ng disenyo. Pinananatili ng Sentinel ang karaniwang gamit nito sa konstruksyon habang nagdaragdag ng paraan para magsagawa ng mga sukat na elektrikal.
Lumilikha ng maliliit na daluyan na dinaraanan ng kuryente ang mga materyales na nagsasagawa ng kuryente na inihalo sa bloke. Ikinokonekta ng mga nakabaong electrode ang kongkreto sa isang elektronikong module. Nagpapadala ang module ng kontroladong senyas na elektrikal sa bloke, sinusukat ang resistance nito at inihahambing ang sukat sa orihinal na pagbasa na tinatawag na baseline.
Inilalarawan ng electrical resistance kung gaano kalaki ang pagsalungat ng isang materyal sa daloy ng kuryente. Kapag binago ng pagkarga o pagbitak ang mga daluyan sa loob ng Sentinel, nagbabago rin ang resistance. Kapag sapat ang laki ng pagbabago, nagbababala ang sistema tungkol sa posibleng pinsala at ipinadadala nang wireless ang mga sukat sa isang dashboard para sa pagsubaybay.
Sa demonstrasyon ng prototype, binali ni Ong sa dalawa ang isang bloke at naputol ang daloy ng kuryente. Isinaad ng matagal na pulang ilaw ang posibleng bitak. Ipinakita ng demonstrasyon ang batayang ideya: binabago ng pinsala sa materyal ang senyas na elektrikal na sinusukat ng aparato.
Ano ang saklaw ng halagang P10
Nakasaad sa opisyal na profile ng proyekto ng Sentinel na P10, o humigit-kumulang $0.15, ang gastos sa paggawa ng bawat kongkretong bloke. Kailangan din ng sistema ng mga electrode, elektronikong module at paraan para mangolekta at magpakita ng mga sukat. Hindi pa inilalathala ang kabuuang presyo ng instalasyon.
Pinili ni Ong ang bloke ng pangsuporta dahil ginagamit na ito ng mga manggagawa sa konstruksyon. Kapag isinama ang sensor sa bahaging ito, nagagawa ng bloke ang dalawang tungkulin nang hindi nagdaragdag ng hiwalay na elementong pang-istruktura. Prayoridad ang pagpapanatiling mura ng materyal, kasabay ng pagtiyak na sapat ang sensitibidad nito upang tumugon sa pinsala.
Nakaimpluwensiya rin sa ideya ang gastos sa pagsusuri ng mga gusali. Kabilang sa gawain ni Ong ang pagbisita sa mga construction site at pag-inspeksiyon ng mga istruktura, mga gawaing nakita niyang nangangailangan ng maraming oras at yaman. Inilalarawan sa profile ng proyekto ang mga kliyenteng nagpapasuri matapos ang mga lindol at paulit-ulit sa buong buhay ng isang gusali. Maaaring umabot sa milyon-milyon ang gastos sa pagkukumpuni kapag nahuli itong natukoy, at maaaring mapaalis ang mga nakatira nang ilang linggo o buwan.
Mula sa pagkamausisa noong kabataan hanggang sa pagsusuri sa laboratoryo
Una nang nabasa ni Ong ang tungkol sa pananaliksik sa kongkretong nakakaramdam ng pinsala noong 17 taong gulang siya, sa pamamagitan ng mga publikasyon at akademikong journal. Nang maglaon, ginawa niyang paksa ang larangang ito para sa tesis niya sa Master of Science in Civil Engineering sa De La Salle University sa Maynila.
Nauwi sa aktuwal na eksperimento ang maagang interes niya. Naalala ni Ong na bumili siya ng graba at naghalo ng kongkreto sa kuwarto dahil nais niyang ituloy ang ideya. Nakatulong ang mga magulang niyang kapwa nagtatrabaho sa larangan upang mahubog ang interes niya sa kaligtasan ng mga istruktura.
Kinailangang balansehin sa pananaliksik ang dalawang pangangailangan: dapat manatiling kapaki-pakinabang ang materyal bilang kongkreto at makapagpakita ito ng nasusukat na tugon sa pagkarga at pagbitak. Sa loob ng mahigit isang taon, naghalo, nagpatuyo at sumubok si Ong ng mahigit 125 sample. Pinahusay pa ng mga sumunod na prototype ang hugis ng bloke, puwesto ng mga electrode, katatagan ng pagsukat at koneksiyon sa elektronikong kagamitan para sa pagsubaybay.
Kabilang sa mahahalagang yugto ng pagpapaunlad ng proyekto ang mga sumusunod:
- Sa edad na 17, nagsimulang magbasa si Ong tungkol sa kongkretong kayang makaramdam ng mga pagbabagong nagaganap sa loob nito.
- Naging batayan ng Sentinel ang pananaliksik niya para sa master’s degree sa De La Salle University.
- Inilahad ang pananaliksik sa STRUCTURES24 Congress sa South Korea at sa 2025 IABSE Symposium sa Tokyo.
- Noong Setyembre 2026, umabot sa pandaigdigang Top 20 ng parangal ang dalawang kalahok mula sa Pilipinas, unang pagkakataon ito para sa bansa.
- Noong Nobyembre 4, 2026, pinangalanan ang Sentinel bilang Global Sustainability Winner.
Pagsubok sa mga gusali at hamon sa mas matatandang istruktura
Sinubok ni Ong ang Sentinel sa National Shrine of the Sacred Heart sa Makati City. Kinukumpirma rin ng foundation na may mga sensor nang nakabaon sa isang gusali sa Pilipinas para subaybayan ito sa aktuwal na mga kondisyon.
Ayon kay Ong, para sa mga bagong gusali at istrukturang itinatayo ang kasalukuyang disenyo ng bloke ng pangsuporta dahil kailangan itong ibaon sa kongkreto. Sinasabi rin sa profile ng proyekto na may mga bloke nang nailagay sa mga kasalukuyang gusali, ngunit hindi ipinaliliwanag kung paano isinagawa ang mga instalasyong iyon. Bahagi pa ng mga plano niya ang paggawa ng mga module na sadyang idinisenyo para sa mas matatandang istruktura.
Sa susunod na yugto ng pagsusuri, ihahambing ang mga sukat ng sensor sa aktuwal na pinsalang matutuklasan sa mga gusali at susubaybayan ang paggana nito sa paglipas ng panahon. Makakatulong ang gawaing ito para matukoy kung paano gumagana ang sistema sa labas ng mga sample sa laboratoryo, kung saan nakokontrol ng mga inhinyero ang pagkarga at tuwirang napagmamasdan ang pagbitak.
Bakit nananatiling mahalaga ang mga inhinyero
Hindi kayang tukuyin ng Sentinel nang mag-isa kung ligtas ang isang buong gusali o magbigay ng eksaktong diyagnosis sa kondisyon nito. Ipinababatid ng babala sa mga inhinyero na nagbago ang isang sukat at maaaring kailanganin ang mas masusing inspeksiyon.
Kabilang sa mga tradisyonal na paraang inilalarawan sa profile ng proyekto ang pagsuri sa mga nakikitang bitak, pagbabarena para kumuha ng mga core sample ng kongkreto at paggamit ng rebound hammer. Kinukuha at sinusuri ang core sample mula sa kongkreto. Sinusukat naman ng rebound hammer ang tugon ng ibabaw ng kongkreto sa kontroladong pagtama. Ginagamit ng mga inhinyero ang mga obserbasyon at pagsusuring ito upang makabuo ng mas kumpletong larawan ng isang istruktura.
Makapagbibigay ang dashboard ng isa pang mapagkukunan ng impormasyon para sa mga inhinyero, lalo na kapag maraming gusali ang kailangang suriin matapos ang lindol. Sa paulit-ulit na pagsukat, masusubaybayan din nila ang mga pagbabago sa paglipas ng panahon sa halip na umasa lamang sa mga natutuklasan nila sa paminsan-minsang pagbisita.
Malugod na tinanggap ni Dr. Bernardo Lejano, propesor ng structural engineering sa Department of Civil Engineering ng De La Salle University, ang pasya ni Ong na ipagpatuloy ang pananaliksik lampas sa pagtatapos niya. Ipinahayag niya ang sumusunod na pag-asang maidudulot nito sa iba pang mga inhinyero:
Sana ay mahikayat ng tagumpay ni Aldrei ang maraming kabataang inhinyero na mag-isip nang higit sa nakasanayan.
Kaligtasan sa lindol at ang pakinabang sa pagpapanatili
Kabilang ang Greater Metro Manila sa mga lugar na isinasaalang-alang ni Ong para sa posibleng paggamit ng Sentinel. Binanggit ng mga tagapag-organisa ng parangal ang mga pagtatayang maaaring magdulot ang lindol na magnitude 7.2 ng 48,000 pagkamatay at $48 bilyong pagkalugi sa ekonomiya sa buong lugar. Inilalarawan ng mga bilang na ito ang isang senaryo ng sakuna na maglalagay ng matinding bigat sa pagsusuri ng mga gusali at mga pasiyang pang-emerhensiya.
Binanggit din ni Ong ang lindol na magnitude 7.8 sa Southern Mindanao noong Hunyo, at tinukoy ang bilang ng United Nations High Commissioner for Refugees na halos 95,000 katao pa rin ang lumikas pagsapit ng Setyembre. Sinabi niyang nag-udyok sa kaniya ang pangyayaring ito na pag-isipan ang pinsalang maaaring idulot ng isang malaking lindol sa mga imprastraktura sa Metro Manila.
Umiikot ang argumento para sa pagpapanatili sa maaaring mangyari kapag lumitaw na ang pinsala. Itinuturo ni Ong ang mga greenhouse gas emission mula sa paggawa ng semento at iginiit na makatutulong ang maagang pagtuklas ng mga problema upang maiwasan ang mas malawakang muling pagtatayo. Ituon ang planong pagsubok sa aktuwal na kondisyon sa kakayahan nitong makadama ng pagbabago; wala pang inilalathalang mga bilang tungkol sa matitipid sa pagkukumpuni o mababawas sa mga emission.
Para sa mga may-ari at nakatira sa mga gusali, ang praktikal na layunin ay ang maagap na pagkilos. Kung matutukoy ng isang inhinyero ang umuusbong na pinsala bago ito lumala at mauwi sa mas malaking pagkasira, maaaring mas madaling pangasiwaan ang gawain at mas maikli ang pagkaantala.
Susunod na popondohan ng premyo
Plano ni Ong na gamitin ang salaping pabuya para sa karagdagang pagpapatunay at pagpapahusay ng disenyo. Prayoridad ang pagpapalit sa kasalukuyang elektronikong kagamitan na mano-manong hininang ng isang custom na printed circuit board. Aayusin ng board na ito ang mga elektronikong bahagi bilang isang yunit na nilayong maging mas maliit, mas maaasahan at mas madaling kopyahin sa paggawa.
Susuriin sa mga karagdagang pagsubok kung gaano kalapit ang ugnayan ng mga pagbabagong elektrikal sa aktuwal na pinsala. Prayoridad din ang matagalang pagsubaybay sa mga bloke na nailagay na, gayundin ang pagbuo ng mga module na tugma sa mga nakatayong gusali. Walang ibinigay na petsa ng komersiyal na paglulunsad o iskedyul para sa mga bersiyong ito sa mga anunsyo.
Nais din ni Ong bumuo ng sentralisadong sistema para matukoy ang pinsala, batay sa ideya ng mga smoke detector na nagbibigay ng babala sa iba’t ibang bahagi ng gusali. Bahagi na ng inilarawang prototype ang wireless na pagpapadala ng datos sa isang online dashboard. Kabilang sa mga posibilidad na nais niyang tuklasin ang mas malawak na koneksiyon sa internet at mobile application para sa mga gumagamit.
Mga tulay at kalsada naman ang pangmatagalang interes niya. Binanggit ni Ong ang pananaliksik sa aspalto na kayang makadama ng mga pagbabagong nagaganap sa loob nito bilang posibleng batayan ng mga susunod na aplikasyon sa kalsada. Nakatuon ang kasalukuyan niyang gawain sa sistema ng kongkreto at sa mga pagsubok na kailangan para lalo pa itong mapaunlad.
Imbensiyong Pilipino sa pandaigdigang entablado
May 2,294 na lahok mula sa 28 bansa at rehiyon ang natanggap ng 2026 James Dyson Award. Nagbigay ang pagkilala sa Sentinel ng panibagong tagumpay para sa Pilipinas sa larangan ng sustainability, anim na taon matapos magwagi noong 2020 si Carvey Ehren Maigue sa AuREUS, isang teknolohiyang gumagamit ng mga materyales mula sa itinapong mga pananim upang gawing renewable electricity ang ultraviolet light.
Pinangalanan ng foundation ang Rumble Rims bilang Medical Winner, kasabay ng pagkilalang Sustainability Winner sa Sentinel. Binuo ito ng mga estudyante ng Harvard University na sina Radhika Saran, Cleo Pontone at Sophia DeVito. Gumagamit ang Rumble Rims ng infrared tracking sa galaw ng mga mata upang makatulong sa pagsusuri kung may posibleng concussion ang mga atleta. Makakatanggap ng £30,000 ang bawat pandaigdigang nagwagi.
Inilarawan ni Ong ang parangal bilang personal na tagumpay at tagumpay na pinagsaluhan ng mga sumuporta sa pananaliksik. Umaasa siyang mahihikayat nito ang mga kabataang Pilipinong inhinyero na patuloy na bumuo ng mga ideyang tumutugon sa mga suliranin sa sariling bansa at maaari ring magamit sa ibang panig ng mundo.
Kongkreto ang susunod niyang gawain: mangalap ng mas mahahabang tala mula sa mga naka-install na sensor, pagbutihin ang elektronikong kagamitan at ihambing ang mga babala sa pinsalang matutuklasan ng mga inhinyero. Nagbibigay ang premyo ng pondo para maipagpatuloy ang gawaing ito matapos ang mga taong eksperimento na nagsimula sa pagkamausisa tungkol sa isang hindi pamilyar na papel-pananaliksik.
Mahahalagang Punto
- Nagwagi si Aldrei Ong ng 2026 James Dyson Award Global Sustainability prize para sa Sentinel at tatanggap ng £30,000 para sa karagdagang pagpapaunlad nito.
- Gumagamit ang sensor ng mga pagbabago sa electrical resistance ng kongkretong bloke upang magbabala tungkol sa posibleng pinsala at magpadala ng mga sukat sa isang dashboard.
- Saklaw ng nakalistang gastos na P10 sa paggawa ang bloke; hindi pa nailalathala ang kabuuang presyo ng instalasyon.
- Sinubukan ni Ong ang mahigit 125 kongkretong sample, at may mga sensor nang inilagay sa isang gusali sa Pilipinas para subaybayan ito.
- Mga inhinyero pa rin ang may pananagutan sa pagsusuri ng kaligtasan ng mga gusali. Plano ang karagdagang pagsubok sa aktuwal na kondisyon, pinahusay na elektronikong kagamitan at mga bersiyon para sa mas matatandang gusali.






