Bumagsak sa NT$32 ang Dolyar ng Taiwan Habang Nagbenta ang mga Dayuhang Mamumuhunan ng NT$165.34 Bilyon na mga Sapi

Mabigat na bentahan ng mga dayuhan, tumama sa mga sapi at sa salapi

Nagsara ang dolyar ng Taiwan sa NT$32.085 kada dolyar ng U.S. noong Oktubre 13, 2026, matapos magbenta ang mga dayuhang mamumuhunan ng netong NT$165.342 bilyon na mga sapi sa Taiwan, ang ikatlong pinakamalaking pang-araw-araw na bentahan ng mga dayuhan na naitala. Bumaba ang Taiex nang 960.65 puntos, o 1.95%, sa 48,341.31, habang itinulak ng demand para sa dolyar ang lokal na salapi lampas sa antas na NT$32.

Kinumpirma ng Central Bank of the Republic of China (Taiwan) ang pangwakas na palitan sa talahanayan nito ng pang-araw-araw na palitan. Ipinakikita ng mga bilang nito na tumaas ang dolyar mula NT$31.895 noong Oktubre 12 tungong NT$32.085 kinabukasan, pagtaas na NT$0.190, o humigit-kumulang 0.60%, batay sa naunang kotasyon ng dolyar. Gumagamit ang talahanayan ng datos mula sa Taipei Forex Inc. at inilalahad ang pangwakas na interbank rate sa bawat araw ng trabaho sa pagitan ng alas-4 at alas-5 ng hapon.

Mas matindi ang galaw ng salapi habang nagaganap ang kalakalan. Karamihan sa mga ulat ay nagtakda sa pinakamahinang antas ng dolyar ng Taiwan sa NT$32.237 kada dolyar ng U.S., bago umano nabawasan ang pagkalugi dahil sa huling interbensiyon ng bangko sentral. Tinataya ng mga dealer na naglabas ang mga dayuhang mamumuhunan ng mahigit US$2 bilyon mula Taiwan sa sesyon, bagaman hindi opisyal na kabuuan ng daloy ng kapital ang pagtatayang ito.

Nanggaling sa ilang direksiyon ang presyur: tumitinding tensiyon sa Gitnang Silangan, tumataas na presyo ng langis, mga pangamba sa implasyon at interes sa U.S., at panibagong pagdududa sa gastos at pagpapahalaga sa mga pamumuhunan sa artificial intelligence. Malaking bahagi ng bentahan ang tumama sa mga sapi ng semiconductor.

Mahalaga ang dalawang pagkakaiba sa pagtatasa ng pinsala. Hindi katumbas ng aktuwal na paglilipat ng pera sa ibang bansa ang pagbebenta ng mga sapi ng mga dayuhan, at hindi sukatan ng paglabas ng kapital ang kabuuang transaksiyon sa foreign exchange. Malaki rin ang pagkakaiba-iba ng mga ulat sa kabuuang transaksiyon sa pamilihan ng salapi, kaya hindi gaanong tiyak ang mga pahayag tungkol sa rekord ng kalakalan kumpara sa opisyal na kumpirmadong pangwakas na palitan.

Paano lumampas sa NT$32 ang dolyar

Nagbukas ang dolyar ng U.S. sa NT$31.970 at bumaba hanggang NT$31.951 bago umabot sa NT$32.237. Dahil ipinakikita ng mga kotasyong ito kung ilang dolyar ng Taiwan ang katumbas ng isang dolyar ng U.S., nangangahulugan ang mas mataas na bilang na humina ang dolyar ng Taiwan.

Sa pinakamahinang naiulat na antas, NT$0.342 na mas mataas ang kotasyon ng dolyar kaysa sa nakaraang pagsasara, pagtaas na humigit-kumulang 1.07%. Pagkaraan nito, bumaba ito nang NT$0.152 at nagsara sa NT$32.085, na bumawi sa humigit-kumulang 44% ng pagtaas. Nabawasan ng pagbangong ito ang presyur ngunit hindi naibalik ang salapi sa ibaba ng NT$32.

Inilalagay ng pang-araw-araw na talahanayan ng bangko sentral ang sesyon sa gitna ng mas matagal na paghina. Nagsara ang dolyar sa NT$31.638 noong Setyembre 11 at NT$31.781 noong Oktubre 6. Pagsapit ng Oktubre 13, humigit-kumulang 1.41% na mas mataas ang kotasyon nito kaysa noong Setyembre 11. Inilarawan ng mga ulat ang pinakahuling pagsasara bilang ikaapat na magkakasunod na sesyon ng paghina ng dolyar ng Taiwan.

• Setyembre 11: NT$31.638 kada dolyar ng U.S. ang opisyal na pangwakas na palitan.
• Oktubre 6: Nagsara ang palitan sa NT$31.781, bago tumaas ang mga kotasyon ng dolyar noong Oktubre 7, Oktubre 8 at Oktubre 12.
• Oktubre 13, pagbubukas: Nagsimula ang kalakalan ng dolyar sa NT$31.970.
• Oktubre 13, hapon: Tumindi ang presyur sa pagbebenta matapos magsara ang pamilihan ng sapi, kaya umabot sa NT$32.237 ang dolyar ayon sa karamihan sa mga ulat.
• Oktubre 13, pagsasara: Nagtapos ang opisyal na palitan sa NT$32.085 matapos ang iniulat na interbensiyon ng bangko sentral.

NT$32.232 naman ang ibinigay ng isang ulat bilang pinakamataas na antas sa maghapon. Nagkakaiba rin ang mga ulat sa paghahambing sa nakaraan: sinasabi ng ilan na pinakamababa ito sa loob ng humigit-kumulang dalawang buwan, samantalang tinutukoy naman ng iba ang Hunyo 30, 2025. Ayon sa mas tiyak na paghahambing ng pangwakas na palitan, unang nagsara ang dolyar lampas NT$32 noong Oktubre 13 mula noong Agosto 14, nang magsara ito sa NT$32.046.

Mas maliit na bentahan ng sapi, mas matinding presyur sa salapi

Limang magkakasunod na sesyon ng kalakalan nang netong nagbebenta ang mga dayuhang mamumuhunan. Iniulat na mahigit NT$310 bilyon ang pinagsama-samang benta nila, at NT$313 bilyon naman ang tinukoy sa isang ulat. Kaya mahigit kalahati ng kabuuan sa limang sesyon ang benta noong Oktubre 13 lamang.

Kapansin-pansin ang pagkakaiba nito sa dalawang naunang malawakang bentahan. Ayon sa orihinal na mga bilang, NT$189.039 bilyon ang netong benta ng mga dayuhan noong Hulyo 17 at NT$177.419 bilyon noong Hunyo 24, parehong mas mataas kaysa NT$165.342 bilyon noong Oktubre 13. Gayunman, iniulat na wala pang NT$0.200 ang paghina ng dolyar ng Taiwan sa maghapon sa mga naunang petsang iyon, kumpara sa NT$0.342 noong Oktubre 13.

Ipinahihiwatig ng mga bilang na mas mahalaga sa presyur sa pamilihan ng salapi ang tiyempo at tindi ng pagbili ng dolyar kaysa sa ranggo ng bentahan ng sapi lamang. Kapag nagbebenta ng mga sapi sa Taiwan, nagkakaroon ng dolyar ng Taiwan ang mga mamumuhunan; nagiging hiwalay na pinagmumulan ng presyur sa pamilihan ng salapi ang pagpapalit ng mga nalikom na ito tungo sa dolyar.

Hindi ganap na magkakatugma ang mga iniulat na makasaysayang kabuuan ng benta. Sa ibang ulat, NT$188.315 bilyon ang benta noong Hulyo 17 at NT$177.403 bilyon noong Hunyo 24, samantalang NT$177.418 bilyon ang nakatala para sa Hunyo 24 sa ranggong iniugnay sa tagapagbigay ng datos na pinansiyal na TEJ. Sa lahat ng bersiyong ito, nasa ikatlong puwesto pa rin ang Oktubre 13.

Umabot sa NT$198.446 bilyon ang netong benta ng lahat ng institusyon. Ayon sa mga bilang na pinakamadalas iulat, nagbenta ang mga dayuhang mamumuhunan ng NT$165.342 bilyon at ang mga securities dealer ng NT$56.976 bilyon, na bahagyang tinumbasan ng NT$23.872 bilyong pagbili ng mga investment trust. Tugma ang mga bahaging ito sa iniulat na kabuuan. Sa ibang ulat, NT$16.434 bilyon ang ibinigay na halaga ng binili ng mga investment trust, na hindi tumutugma sa kaparehong kabuuan.

Bakit pinagtatalunan ang rekord ng kalakalan

Ang pinakamalaking pagkakaiba sa mga bilang ay tungkol sa kabuuang transaksiyon sa foreign exchange. Ayon sa ilang ulat, umabot sa US$7.1145 bilyon ang pinagsamang kalakalan sa Taipei Forex Inc. at Cosmos Foreign Exchange International, at inilarawan ito bilang rekord. Sa iba naman, US$5.433 bilyon ang kabuuan para sa parehong pinagsamang mga pamilihan at tinawag itong ikalawang pinakamalaki.

US$5.561 bilyon noong Marso 24, 2008, kasunod ng pagkapanalo ni Ma Ying-jeou sa halalang pampanguluhan, ang makasaysayang batayang binanggit sa mga ulat na ito. Malalampasan ng kabuuang US$7.1145 bilyon ang rekord na iyon nang humigit-kumulang 28%; magkukulang naman nang mga 2.3% ang US$5.433 bilyon. Inilathala sa isang ulat ang dalawang kasalukuyang kabuuan nang walang paliwanag sa pagkakaiba.

US$4.798 bilyon naman ang iniulat sa hiwalay na tala ng pagsasara ng pamilihan para lamang sa foreign exchange market ng Taipei. Maaaring ipaliwanag ng mas makitid na saklaw ng pamilihang ito kung bakit naiiba ang bilang nito sa pinagsamang kabuuan, ngunit hindi nito nilulutas ang salungatan sa pagitan ng dalawang pinagsamang bilang.

Inilalahad sa pangkalahatang-ideya ng pamilihan para Oktubre 2025 ng bangko sentral, na inilabas noong Nobyembre 24, 2025, ang opisyal na metodolohiya: inaalis nito ang dobleng pagbibilang ng mga transaksiyon sa pagitan ng mga bangko sa pagkalkula ng netong turnover sa foreign exchange para sa mga itinalagang bangko at offshore banking unit. Batay rito, umabot sa US$971.98 bilyon ang kabuuang transaksiyon noong Oktubre 2025, na may pang-araw-araw na average na US$48.60 bilyon, kabilang ang US$275.07 bilyon sa mga transaksiyong idinaan sa broker at US$696.91 bilyon sa mga direktang transaksiyon. Magkaiba ang saklaw ng panahong ito at pamilihan sa pinagsamang kabuuan ng dalawang broker noong Oktubre 13, 2026, kaya hindi nito matitiyak kung alin sa magkasalungat na pang-araw-araw na bilang ang tama.

Kinukumpirma ng naka-link na talahanayan ng palitan ng bangko sentral ang pangwakas na presyo, hindi ang magkatunggaling kabuuan ng transaksiyon. Ang mapanghahawakang konklusyon ay pambihirang laki ng kalakalan. Hindi matitiyak batay sa magkakasalungat na bilang kung nalampasan nito ang makasaysayang rekord.

Hindi rin dapat ituring ang alinman sa mga kabuuang iyon bilang halaga ng pondong dayuhan na lumabas sa Taiwan. Binibilang sa turnover ang mga transaksiyon, kabilang ang aktibidad ng mga tagaluwas, bangko at iniulat na suplay ng dolyar mula sa bangko sentral. Naiiba ito sa pagtataya ng mga dealer na mahigit US$2 bilyon ang inilabas ng mga dayuhan.

Dagdag na nagtulak sa demand para sa dolyar ang langis at pangamba sa interes

Iniugnay ng mga dealer ang maagang pagtaas ng dolyar sa mga ulat ng mga pag-atake sa mga paliparan ng Saudi Arabia, na iniugnay sa ilang ulat sa mga puwersang Houthi. Tumaas ang presyo ng langis kasabay ng paglala ng tensiyon, at sa isang ulat ay lumampas sa US$100 kada bariles ang krudo. Hindi tinukoy sa mga ulat ang iisang batayan ng presyo ng langis o nagbigay ng sapat na detalye para matiyak ang laki ng pagtaas.

Direkta ang ugnayang pang-ekonomiya: maaaring magpataas ng gastos sa gasolina at transportasyon ang mas mahal na langis, kaya nadaragdagan ang presyur sa presyo ng mga bilihin. Nangamba ang mga trader na maaaring magtulak ang panibagong implasyon sa Federal Reserve ng U.S. na panatilihin ang mas mahigpit na paninindigan sa mga interest rate. Binanggit din sa mga ulat ang mga pahayag na pabor sa mas mataas na interes mula sa mga opisyal ng Fed at ang pananatili sa mataas na antas ng mga yield ng U.S. Treasury.

Maaaring maging mas kaakit-akit ang mga asset na dolyar kaysa sa ibang pamumuhunan dahil sa mas mataas na yield sa U.S. Maaari rin nitong pabigatan ang mga sapi ng teknolohiya na mataas ang presyo, dahil pinabababa ng mas mataas na interest rate ang kasalukuyang halaga ng mga kita sa hinaharap na inaasahan ng mga mamumuhunan. Nakatutulong ang kombinasyong ito na ipaliwanag kung bakit lumakas ang dolyar habang humina ang mga sapi ng semiconductor.

Mga inaasahan ito ng pamilihan, hindi bagong pasya ng Fed. Nakadepende sa mga susunod na datos, lalo na sa ulat ng consumer price index ng U.S. para sa Setyembre, kung malaki ang magiging epekto ng pagtaas ng langis sa implasyon o patakarang pananalapi.

Humigit-kumulang 400 puntos ng pagbaba ang iniambag ng TSMC

Nagpalitan ang Taiex sa pagitan ng 48,066.36 at 49,126.27 bago nagsara sa 48,341.31. Katumbas ng humigit-kumulang 1,235 puntos na pagbaba ang pinakamahinang antas nito, kaya lumapit ang indeks sa 48,000 bago nabawasan ng mga pagbili sa ibang sektor ang pagkalugi.

Bumaba nang NT$50, o 1.97%, ang Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. at nagsara sa NT$2,490. Umabot sa humigit-kumulang 400 puntos ang iniambag ng pagbaba nito sa 960.65 puntos na pagkalugi ng indeks, o mga 42%. Dahil mahigit 40% ng kabuuang halaga ng pamilihan ang bahagi ng TSMC, ayon sa ulat na naglarawan sa timbang nito, malaki ang naging epekto ng galaw nito sa batayang indeks.

Iniugnay ni Adam Lin, analyst ng Moore Securities Investment Consulting, ang paunang bentahan sa magdamagang pagbaba nang 2.67% ng Philadelphia Semiconductor Index. Apat na magkakasunod na sesyon nang bumababa ang batayang indeks ng semiconductor sa U.S. Binanggit din ni Lin ang mga pangamba sa posibleng pagkaantala ng platform na Vera Rubin ng Nvidia:

"Tumindi ang bentahan nang mabigla ang mga mamumuhunan sa pagbagsak ng mga sapi ng teknolohiya sa Seoul kaninang umaga, kasabay ng mga espekulasyon tungkol sa ilang pangyayari, kabilang ang pagkaantala ng mga pagpapadala ng platform na Vera Rubin ng Nvidia," ani Lin.

Inilahad bilang espekulasyon ang isyu sa pagpapadala, hindi bilang kumpirmadong anunsiyo ng kumpanya. Binanggit naman sa ibang ulat ang mga babala nina Hock Tan, punong ehekutibo ng Broadcom, at Lip-Bu Tan, punong ehekutibo ng Intel, na nagiging pangunahing hadlang sa pagpapalawak ng AI ang pagpopondo, hindi ang pagkakaroon ng mga chip.

Kumalat ang pagkalugi sa mga sapi ng teknolohiya. Bumaba nang 7.40% sa NT$488 ang Nanya Technology, bumaba nang 7.74% sa NT$4,055 ang Alchip Technologies, at nalugi nang 2.16% sa NT$4,525 ang MediaTek. Bumagsak nang 6.58% sa NT$1,775 ang Delta Electronics. Bumaba nang 1.84% ang Hon Hai, samantalang sumalungat sa kalakaran ang Quanta Computer at tumaas nang 0.31%.

Nagbigay-suporta ang mga sapi ng pananalapi at petrochemical

Hindi pare-parehong umurong ang lahat ng sektor sa sesyon. Tumaas nang 1.13% ang mga sapi ng pananalapi: umangat nang 2.02% ang CTBC Financial, 1.80% ang Mega Financial at 1.33% ang Cathay Financial. Tumaas nang 3.57% sa NT$49.35 ang Hua Nan Financial.

May mga bumili rin ng mga sapi ng petrochemical matapos maglabas ng resulta sa bawat quarter ang mga kumpanya sa Formosa Plastics Group. Iniugnay sa mga ulat ang pagtaas sa malalakas na kita ng Nan Ya Plastics at Formosa Petrochemical, gayundin sa pagmahal ng langis. Umabot sa pang-araw-araw na limitasyong 10% na pagtaas ang Formosa Petrochemical, bagaman magkaiba ang mga ulat sa pangwakas na presyo nito: NT$77.80 at NT$119 ang nakatala.

Inilarawan ni Adam Lin, analyst ng Moore Securities, ang paglipat ng mga pagbili tungo sa mga sektor sa labas ng teknolohiya:

Sa kabila ng matitinding pagkalugi ng mga sapi ng teknolohiya, aktibo pa rin ang salit-salitang pagbili sa Taiex," ani Lin. "Nakinabang dito ang mga sapi ng petrochemical kasunod ng pagbuti ng kita ng malalaking kumpanya sa Formosa Plastics Group.

Iniulat sa isang detalyadong ulat na NT$1.125 trilyon ang kabuuang transaksiyon sa pamilihan ng sapi; NT$1.13 trilyon naman sa isa pa at NT$1.12 trilyon sa ibang ulat. Batay sa halagang NT$1.13 trilyon at NT$894.52 bilyon noong nakaraang sesyon, humigit-kumulang 26% ang itinaas nito. Hindi binabago ng pagkakaiba sa katumpakan ng mga bilang ang pangunahing obserbasyon na matindi ang paglaki ng kalakalan.

Malawak pa rin ang pagkalugi, at 1,347 kumpanyang bumaba ang bilang sa isang ulat sa pinagsamang pamilihang nakalista at over the counter. Pinalambot ng lakas sa pananalapi at petrochemical ang epekto sa indeks, ngunit hindi nito nabawi ang bentahan ng mga sapi ng teknolohiya.

Hindi patunay ng ganap na pag-alis ng mga dayuhan ang paglabas ng pondo

Nagbigay si Guo Ming-yu, tagapamahala ng E.Sun Taiwan Key Technology Active ETF (00413A), ng ibang pagbasa sa pagbebenta ng mga dayuhan. Sinabi ni Guo na hindi bumaba ang proporsiyon ng mga sapi ng kumpanyang nakalista na hawak ng mga dayuhang mamumuhunan at iginiit na kumukuha lamang ng kita ang mga mamumuhunan matapos ang malaking pag-angat, sa halip na talikuran ang kanilang pangunahing pamumuhunan sa Taiwan.

Tungkol sa kabuuang pagmamay-ari ng mga dayuhan ang pahayag na iyon, samantalang sinusukat ng pang-araw-araw na netong benta ang mga transaksiyon sa isang partikular na panahon. Maaaring magkasabay ang malawakang bentahan at malaking natitirang hawak ng mga dayuhan. Walang kalakip na porsiyento ng pagmamay-ari o serye ng mga datos na may petsa sa mga pahayag ni Guo, kaya hindi nito napapatunayan nang mag-isa kung gaano kalaki ang pagbabago sa pamumuhunan ng mga dayuhan.

Itinuro rin ng analyst ng salapi na si Li Chi-chan ang mga pagkakaiba sa mga pamilihan sa rehiyon at binanggit na halos hindi nagbabago ang mas malawak na Topix ng Japan kahit humina ang mga sapi ng teknolohiya. Sinabi naman ng senior analyst na si Tsai Ming-han na patunay ang mga pagtaas sa Dow Jones Industrial Average na hindi laganap na pagkataranta ang pag-urong.

Nililinaw ng mga pagtatasa na ito ang agarang presyur, ngunit hindi nila ito pinabubulaanan. Nagbebenta ng mga sapi sa Taiwan at bumibili ng dolyar ang mga dayuhang mamumuhunan, ngunit hindi sapat na patunay ng permanenteng pag-alis sa pamilihan ang dami ng transaksiyon sa isang araw.

Susunod na susubok ang datos sa implasyon at resulta ng TSMC

Ang susunod na nakatakdang palatandaan sa ekonomiya ay ang ulat ng CPI ng U.S. para sa Setyembre, na ilalabas sa Miyerkules, Oktubre 14, sa oras ng U.S. Sinusubaybayan ng mga trader ang pangkalahatang bilang at ang core CPI, na hindi kabilang ang pagkain at enerhiya upang makatulong sa pagsubaybay sa mga pangunahing takbo ng presyo.

Iba ang ipinahihiwatig ng pagtaas dahil sa langis kumpara sa patuloy na lakas ng mga pangunahing presyo. Inaasahan ng mga dealer na susuporta sa dolyar at mga yield ng Treasury ang matigas na implasyon, samantalang maaaring magpagaan sa presyur na ito ang mas mahinang core inflation. Mga kondisyunal na posibleng senaryo ito sa pamilihan, hindi tiyak na resulta sa halaga ng salapi.

Ang kumperensiya ng TSMC para sa mga mamumuhunan sa Huwebes, Oktubre 15, ang susunod na malaking kaganapan ng kumpanya na tinukoy sa mga ulat. Umaasa ang mga mamumuhunan na maibabalik ng pananaw nito ang kumpiyansa sa demand para sa semiconductor at mababawasan ang presyur sa pagbebenta.

Isa ring salik ang pagbabayad ng dibidendo. Namahagi ng dibidendo ang TSMC noong nakaraang linggo, at sinabi ng mga dealer na may ilan sa mga pondong iyon na ipinagpapalit sa ibang salapi at inililipat sa ibang bansa. Hindi ibinigay ang halaga ng mga paglilipat na ito, kaya hindi tiyak ang naging ambag ng mga ito sa demand para sa dolyar sa araw na iyon.

Inaasahan ng mga dealer na magpapatuloy ang presyur habang pumapasok sa pamilihan ng salapi ang mga nalikom sa pagbebenta ng sapi. Inasahan ng ilan na susubok muli ang dolyar sa NT$32.2 sa loob ng linggo; nagbigay naman ang isa pang pagtataya ng posibleng saklaw na NT$32.2 hanggang NT$32.6. Mga pagtataya ito, hindi opisyal na target. Hindi pa alam ang lawak ng susunod na interbensiyon ng bangko sentral, ang magiging daloy ng pondo at ang hindi pa nalulutas na mga bilang sa kalakalan.

Mahahalagang Punto

• NT$32.085 kada dolyar ng U.S. ang opisyal na pangwakas na palitan noong Oktubre 13, mula NT$31.895 noong nakaraang sesyon.
• Itinatakda ng karamihan sa mga ulat sa NT$32.237 ang pinakamahinang intraday na antas ng dolyar ng Taiwan bago ito bumangon sa bandang huli.
• Nagbenta ang mga dayuhang mamumuhunan ng netong NT$165.342 bilyon na mga sapi, at iniulat itong ikatlong pinakamalaking pang-araw-araw na bentahan ng mga dayuhan.
• Bumaba nang 1.95% sa 48,341.31 ang Taiex, at humigit-kumulang 400 puntos ng pagbaba ang iniambag ng TSMC.
• Pinagtatalunan ang pinagsamang transaksiyon sa foreign exchange na nasa pagitan ng US$5.433 bilyon at US$7.1145 bilyon, kaya hindi pa nalulutas ang pahayag na nagtala ito ng rekord.
• Tumaas ang mga sapi ng pananalapi at petrochemical sa kabila ng malawakang pagkalugi sa teknolohiya.
• Ang susunod na nakatakdang pagsubok ay ang datos ng implasyon sa U.S. sa Oktubre 14 at ang kumperensiya ng TSMC para sa mga mamumuhunan sa Oktubre 15.