Binuksan ni Trump ang posibilidad ng pakikipagpulong kay Kim sa biyahe sa Asya ngayong Nobyembre, ngunit wala pang kumpirmadong summit

Posibleng ikaapat na pagpupulong matapos ang pitong taong pagkakahiwalay

Ipinahiwatig ni Pangulong Donald Trump ng US ang posibilidad na makipagpulong kay Pinunong si Kim Jong Un ng Hilagang Korea sa biyahe niya sa Asya ngayong Nobyembre, na nakasentro sa summit ng Asia-Pacific Economic Cooperation sa Shenzhen, China. Muling binuhay ng kanyang mga pahayag noong Oktubre 12, 2026, ang paanyayang ipagpatuloy ang personal na diplomasya, ngunit wala pang inanunsyo ang alinmang pamahalaan tungkol sa pagpupulong, lugar o napagkasunduang adyenda.

Magsasama sa posibleng pagpupulong ang dalawang pinunong huling nagkita sa Panmunjom noong Hunyo 2019. Nagbunga ng pangakong magsisikap para sa denuklearisasyon ang tatlong pagkikita nila noong unang panunungkulan ni Trump, ngunit walang napagkasunduang magtatanggal sa programang nuklear ng Hilagang Korea. Makalipas ang mahigit pitong taon, mas tumindi ang pangunahing alitan: tinatanggihan ni Kim ang mga karagdagang talakayan tungkol sa denuklearisasyon, habang patuloy namang itinuturing ng Kagawaran ng Estado ng US na layunin ito.

Tinanong si Trump ng mga mamamahayag sa White House kung balak niyang makipagkita kay Kim sa biyahe, bago siya umalis patungong Ohio. Sumagot siya:

Maaaring magkita kami, oo. Nakakapanabik iyon, hindi ba? Pero magkasundo kami.

Nag-iwan ng posibilidad para sa pagpupulong ang pahayag, ngunit hindi nito ipinahiwatig na may inaayos na ito. Hiwalay na sinabi ni Kang Kyung-wha, embahador ng South Korea sa Washington, na wala pang konkretong palatandaan ng muling pag-uusap, bagama't itinuturing niyang posible ang pagkikita.

Wala pang pampublikong tugon ang Hilagang Korea sa pinakahuling paanyaya. Sa halip, kabilang sa mga naganap kasunod ng mga pahayag ni Trump ang isang pagsubok ng misil at ang pagpapalaganap ng balita tungkol sa bagong museo ng mga sandata na nagpapakita ng intercontinental ballistic missile na Hwasong-20. Ipinakikita ng mga pangyayaring ito ang mga kakayahang militar na itinatampok ng Pyongyang habang naghahanap ang Washington ng panibagong pagkakataon para sa mga pag-uusap.

Ano ang nakatakda sa biyahe ngayong Nobyembre?

Ang mga petsang pinakamadalas iulat para sa pulong ng mga pinuno ng APEC sa Shenzhen ay Nobyembre 18 at 19. Sa ilang iba pang ulat, Nobyembre 17 hanggang 19 ang iskedyul ng mas malawak na summit. Mahalaga ang pagkakaibang ito sa pagpaplano ng biyahe, ngunit wala sa alinmang iskedyul ang nagtatakda ng petsa para sa pagkikita nina Trump at Kim.

Iniulat ding dadalo si Trump sa summit ng Association of Southeast Asian Nations sa Maynila, Pilipinas, sa Nobyembre 16, bago ang pagbisita niya sa China. Inilalarawan ng ilang ulat na tiyak na nakatakda ang pagbisitang ito, samantalang sinasabi naman ng isa na maaari siyang dumalo. Inaasahan ding makikipagkita si Trump kay Pangulong Xi Jinping ng China sa bansa, sa ikatlong pagkikita nila ngayong taon.

Posibleng pagkakataon ang APEC dahil nasa rehiyon na si Trump. Ngunit hindi nito pinatutunayang dadalo si Kim sa pagtitipon o na sa lugar ng summit gaganapin ang anumang bilateral na pagpupulong. Napag-usapan bilang mga posibleng lugar ang China, ibang bansa at maging ang Pyongyang, ngunit wala pang inihayag na napili na.

Kung bibisita si Trump sa Pyongyang, siya ang magiging unang nakaupong pangulo ng US na gagawa nito. Hindi ito ang unang pagpasok ni Trump sa teritoryo ng Hilagang Korea: sandali siyang tumawid sa hangganan sa Panmunjom noong 2019. Sa ngayon, haka-haka pa lamang ang pagbisita sa kabisera at hindi ito bahagi ng itineraryong inilabas sa publiko.

Posibilidad ang nakikita ng Seoul, hindi konkretong pag-usad

Mahalagang pagkakaiba ang ipinakita ng pagtatasa ni Kang sa pagitan ng kahandaang makipagkita ng isang pangulo at ng ebidensiyang naghahanda na ang magkabilang panig para rito. Ipinahiwatig ng kanyang mga pahayag na wala pang natutukoy na konkretong palatandaan ang South Korea ng pagpapatuloy ng diyalogo, kahit positibo pa rin ang paglalarawan ni Trump sa ugnayan niya kay Kim.

May kamakailang pangyayaring maihahambing kung saan hindi sinagot ang isang paanyaya. Noong APEC sa South Korea noong nakaraang taon, humiling din si Trump ng pagpupulong, ngunit hindi tumugon ang Hilagang Korea at walang naganap na pagkikita. Dahil dito, limitado ang maaaring ipakahulugan sa panibagong pampublikong paanyaya bago ang isang panrehiyong summit.

Sinabi ni Trump noong Agosto na umaasa siyang makikipagkita kay Kim sa bandang huling bahagi ng taon. Iniulat din na inutusan niya ang mga aide na sikaping maisagawa ang isang summit sa taglagas pa lamang at na napag-usapan nang pribado ang pagkikita sa paligid ng APEC ngayong Nobyembre. Hindi pa nagsisimula ang pormal na paghahanda para sa summit nang ilabas ang mga ulat noong Agosto.

Noong Sabado bago ang pinakahuling mga pahayag niya sa White House, muling binanggit ni Trump si Kim sa isang pagtitipon ng kampanya sa Ohio. Sinabi ng pangulo na "napakaganda ng pakikisama" niya sa pinuno ng Hilagang Korea habang tinatalakay ang pakikipag-ugnayan sa mga pinuno ng mga bansang nagmamay-ari ng mga sandatang nuklear. Ipinakikita ng paulit-ulit na mga mensaheng ito ang patuloy na interes ni Trump, ngunit hindi nito pinatutunayan na interesado rin si Kim.

Hindi pa nareresolba ang alitang nuklear

Ang pinakamalaking hadlang ay ang layunin ng anumang panibagong negosasyon. Paninindigan ni Kim na hindi na tatalakayin ng Hilagang Korea ang pagsuko sa arsenal nito ng mga sandatang nuklear. Patuloy namang tinutukoy ng Kagawaran ng Estado ang denuklearisasyon, habang itinataguyod nina Trump at ng White House ang posibilidad ng pag-uusap nang walang paunang kondisyon.

Ang pag-uusap nang walang paunang kondisyon ay nangangahulugang maaaring magkita ang magkabilang panig nang hindi muna tinatanggap ang isang napagkasunduang resulta ng negosasyon. Iba ito sa pagkilala ng Washington sa Hilagang Korea bilang bansang nagmamay-ari ng mga sandatang nuklear. Walang pahayag sa mga ulat na ito na nagsasabing binago na ng Estados Unidos ang patakarang iyon.

Sinabi ni Tommy Pigott, tagapagsalita ng Kagawaran ng Estado, na hindi itinuturing ni Trump na konsesyon ang pakikipag-usap sa Hilagang Korea at handa siyang makipag-ugnayan kapag nagsisilbi ito sa mga pambansang interes ng US. Inilalarawan ng paninindigang ito ang pagpupulong bilang kasangkapan sa diplomasya, sa halip na gantimpalang dapat ipagkait ng Washington.

Ayon sa mga ulat na bumabanggit sa isang hindi pinangalanang taong may alam sa usapin, maaaring igiit ni Kim ang pagpapagaan ng mga parusa at pagkilala sa katayuang nuklear ng Hilagang Korea bilang mga kondisyon sa pagbabalik nito sa diyalogo. Mga posibleng kahilingan ang mga ito, hindi bagong inanunsyong paninindigan sa negosasyon ng Pyongyang. Gayunman, ipinakikita ng mga ito ang malaking agwat sa pagitan ng pagsisimula ng pag-uusap at ng pagkakasundo sa mga layunin nito.

Makikita ang agwat na iyon sa summit sa Hanoi noong 2019. Nagkita sina Trump at Kim ngunit umalis nang walang kasunduan tungkol sa mga paghihigpit sa mga sandatang nuklear at pagpapagaan ng mga parusa. Maaaring maibalik ng ikaapat na pagpupulong ang tuwirang komunikasyon, ngunit ipinakikita ng mga naunang pagkikita na hindi sapat ang personal na magandang ugnayan upang mapagkasunduan ang mga tuntunin ng isang kasunduang nuklear.

Maaaring makatulong ang China, ngunit hindi pa kumpirmado ang papel nito

Nagbibigay ng isa pang dimensiyon sa biyahe sa Shenzhen ang posibleng papel ng China. Ayon sa mga ulat, bumilis ang mga pagsisikap para sa posibleng pagkikita nina Trump at Kim matapos magkita sina Trump at Xi sa Beijing noong Mayo. Iniulat na bumisita sa Shenzhen at Hangzhou noong kalagitnaan ng Agosto ang isang sugo ng White House upang tingnan ang mga posibleng lugar, habang isinasaalang-alang ang isang summit sa Hilagang Korea.

Ayon sa magkakahiwalay na ulat, tinalakay ang Tangway ng Korea sa isang summit ng US at China noong Setyembre. Ipinahihiwatig ng mga ito na maaaring hiniling ni Trump kay Xi na tulungang maibalik si Kim sa mga pag-uusap, ngunit hindi pinatutunayan ng iniulat na talakayan na may partikular na kahilingang ginawa o nakakuha ang China ng pagsang-ayon ng Hilagang Korea.

Tumutukoy ang mga ulat na ito sa magkakaibang yugto ng posibleng aktibidad diplomatiko: mga talakayan ng mga pangulo, pagbisita sa mga posibleng lugar at mga pagsisikap na hikayatin ang paglahok. Hindi katumbas ng anunsyo ng summit ang alinman sa mga ito. Kaya maaaring magkasabay na totoo ang pahayag ni Kang na wala pang konkretong palatandaan ng muling pag-uusap at ang mga ulat tungkol sa paunang paghahanda.

Maaaring magbigay ang China ng lugar o tumulong sa pagpaparating ng mga mensahe, ngunit kailangan pa ring pumayag ni Kim na dumalo. Wala pang inanunsyong garantiya mula sa China, pinagsamang pahayag na nagtatakda ng pagpupulong o inilabas na kasunduan tungkol sa mga paksang tatalakayin ng mga pinuno.

Pinaikli noong Agosto ang mga pagsasanay militar

Kabilang din sa mga pagsisikap ni Trump na makipag-ugnayan ang iniulat na pagbawas sa taunang pagsasanay militar ng US at South Korea. Noong Agosto, sinabi niyang dahilan ang gastos ng mga ito at ang mensaheng ipinadadala sa Pyongyang upang paikliin ang mga pagsasanay. Iniugnay niya ang pasya sa tinawag niyang magandang ugnayan nila ni Kim.

Sa pahayag na inilathala sa Truth Social, sinabi ni Trump na huli na para kanselahin ang mga pagsasanay at inutusan niya si Pete Hegseth na paikliin ang mga ito. Pinagsama sa pangangatwiran ng pangulo ang mga alalahanin sa paggasta at ang hangaring iwasan ang mensaheng itinuturing niyang pagalit sa Hilagang Korea.

Ayon sa mga ulat, nagtapos ang pagsasanay na Ulchi Freedom Shield noong Agosto 21 matapos ang limang araw, sa halip na karaniwang 11 araw. Batay sa mga bilang na iyon, umikli nang anim na araw ang pagsasanay, o humigit-kumulang 55 porsiyento. Nagtapos ito nang halos isang linggong mas maaga kaysa sa nakatakda.

Kabilang sa Ulchi Freedom Shield ang mga simulasyon sa pamumuno at mga maniobrang pang-operasyon na idinisenyo upang ihanda ang mga puwersa ng US at South Korea sa mga posibleng pangyayari sa tangway. Samakatuwid, pagbabago sa isang umiiral nang aktibidad militar ang pagpapaikli rito, hindi lamang isa pang pahayag ng interes sa diplomasya.

Itinuring ang pagbawas bilang pakikipag-ayos kay Kim. Gayunman, walang inilabas na pangako kapalit nito mula sa Hilagang Korea, at hindi pinatutunayan ng sumunod na aktibidad nito sa larangan ng mga sandata na nagbunga ang hakbang ng pag-usad tungo sa isang summit.

Ipinakikita ng Pyongyang ang mga sandata nito

Dumalo si Kim sa pagbubukas ng Defence Revolution Museum noong Oktubre 11 kasama ang kanyang asawa na si Ri Sol Ju at ang anak niyang babae na kilala bilang Ju Ae. Inilathala ng midya ng estado ng Hilagang Korea ang mga ulat tungkol dito noong Oktubre 13, isang araw matapos magkomento si Trump tungkol sa posibleng pagpupulong.

Kabilang sa mga sandatang ipinakita sa museo ang mga drone at ang intercontinental ballistic missile na Hwasong-20, na binuo sa ilalim ni Kim. Idinisenyo ang intercontinental ballistic missile, o ICBM, upang magdala ng warhead sa napakalayong distansiya, na posibleng tumawid sa pagitan ng mga kontinente. Ipinakita sa eksibisyon ang kakayahan ng Hilagang Korea na magbanta sa mga target na malayo sa tangway.

Sinabi ni Shin Jong-woo, pangkalahatang kalihim ng Korea Defence and Security Forum, na waring nagpapakita ang eksibisyon sa harap ng launcher ng Hwasong-20 ng disenyong may maraming warhead at mapa ng mundo na naglalarawan ng mga saklaw na umaabot lampas sa kalupaan ng US. Itinuring niya ang eksibisyon bilang kapwa pagdiriwang ng pag-unlad ng mga sandata at mensahe bago ang posibleng diplomasya:

Nagbigay ito ng impresyong propaganda na naglalayong makakuha ng estratehikong bentahe bago ang posibleng summit ng Hilagang Korea at US.

Sinabi ni Lim Eul-chul, propesor sa Institute for Far Eastern Studies ng Kyungnam University, na inilalarawan ng paglalagay sa isang permanenteng museo ng mga pansamantalang eksibisyon ng sandata ang mga tagumpay militar ni Kim bilang pangmatagalang pamana. Tumutukoy ang mga interpretasyong ito sa layunin ng eksibisyon, hindi sa hiwalay na pagpapatunay sa bawat kakayahang ipinakita roon.

Sinabi rin ng Hilagang Korea na sumubok ito ng taktikal na ballistic missile noong Lunes, Oktubre 12, upang tiyakin ang pag-upgrade sa isang bahaging hindi tinukoy. Iniulat naman ng militar ng South Korea ang ilang paglulunsad ng ballistic missile patungo sa katubigang nasa baybayin ng silangan, at inilarawan ang mga ito bilang ikaapat na paglulunsad ng Pyongyang sa loob ng isang buwan.

Magkakaiba ang mga ulat tungkol sa tiyempo: inilalagay ng ilang mas maiikling ulat ang mga paglulunsad sa Martes, samantalang itinatakda naman ng mas detalyadong ulat sa Lunes ang pagsubok at ang ulat ng militar ng South Korea. Hindi malinaw kung magkaibang pangyayari ang tinutukoy ng pagkakaibang ito o kung hindi nagtutugma ang mga petsa. Walang ibinigay na teknikal na detalye tungkol sa bahaging sinabi ng Hilagang Korea na na-upgrade nito.

Tinukoy rin ni Trump noong Oktubre 3 na may 112 nuklear na misil ang Hilagang Korea. Dapat ituring ang bilang na ito bilang pahayag niya, hindi bilang napatunayang talaan. Walang inilatag na sumusuportang pagtatasa o paliwanag ang mga ulat kung paano kinalkula ang bilang.

Paano umabot sa puntong ito ang diplomasya

Magpapatuloy sana ang iminungkahing pagpupulong sa sunod-sunod na pangyayaring nagsimula noong 2018 at natigil nang sumunod na taon. Ipinakikita ng mahahalagang petsa ang naunang tagumpay diplomatiko at ang kawalan ng natapos na kasunduang nuklear:

• Hunyo 2018: Nagkita sina Trump at Kim sa Singapore at nagkasundong magsikap para sa ganap na denuklearisasyon ng Tangway ng Korea.
• Pebrero 2019: Natapos nang walang kasunduan ang ikalawa nilang summit sa Hanoi.
• Hunyo 2019: Nagkita sila sa Panmunjom, kung saan sandaling tumawid si Trump papasok sa Hilagang Korea.
• Agosto 2026: Nagpahayag si Trump ng interes sa panibagong pagkikita, habang iniulat ang mga paunang pagsisikap at mga tagubiling ibinigay sa mga aide.
• Oktubre 11 hanggang 13, 2026: Binuksan ni Kim ang museo ng mga sandata, muling nagpaabot si Trump ng paanyaya, at iniulat ang aktibidad ng Hilagang Korea sa larangan ng mga sandata.
• Nobyembre 16 hanggang 19, 2026: Kabilang sa iniulat na panrehiyong itineraryo ni Trump ang Maynila at Shenzhen, na posibleng maging pagkakataon para sa pagkikita.

Dahil sa Singapore, naging unang nakaupong pangulo ng US si Trump na nakipagkita sa isang pinuno ng Hilagang Korea. Isa pang makasaysayang unang beses ang naganap sa Panmunjom nang pumasok siya sa teritoryo ng Hilagang Korea. Hindi naihatid ng alinmang pangyayari ang kasunduang denuklearisasyon na hinangad ng Washington, at natigil kalaunan ang mga negosasyon habang patuloy na pinaunlad ng Hilagang Korea ang mga programang nuklear at misil nito.

Oras ng politika at di-pormal na ugnayan

Inaasahang magaganap ang biyahe ngayong Nobyembre pagkatapos ng halalang midterm sa US. Iminumungkahi ng ilang ulat na maaaring ituring ni Kim na pagkakataon ang pagkatalo ng mga Republikano upang humingi ng paborableng mga tuntunin mula sa isang Trump na humina sa politika, kabilang ang pagpapagaan ng mga parusa o pagkilala sa katayuang nuklear ng Hilagang Korea. Posibleng senaryo lamang ito, hindi inanunsyong estratehiya ng Hilagang Korea.

Kamakailan ay lumitaw si Trump sa mga pagtitipon sa Texas kasama si Dennis Rodman, dating manlalaro sa NBA. Nagdulot ng haka-haka tungkol sa di-pormal na daluyan ng komunikasyon ang matagal na ugnayan ni Rodman kay Kim. Una siyang bumisita sa Hilagang Korea noong 2013 at apat pang beses na bumalik hanggang Hunyo 2017.

Nagbibigay ng interes diplomatiko sa mga paglitaw na iyon ang ugnayan ni Rodman kay Kim, ngunit walang inilabas na mensaheng ipinarating niya, walang paanyayang tinanggap sa pamamagitan niya at walang inanunsyong papel niya sa pagsasaayos ng pagpupulong ngayong Nobyembre. Hindi dapat ituring na patunay ng paghahanda para sa summit ang paglitaw niya sa publiko.

Ang mga susunod na nakatakdang mahalagang pangyayari ay ang iniulat na paghinto ni Trump sa Maynila sa Nobyembre 16 at ang pagtitipon sa Shenzhen sa bandang huling bahagi ng linggong iyon. Bago iyon, ang mahalagang pangyayaring hinihintay ay tugon ng Pyongyang o anunsyo ng mga pagsasaayos na napagkasunduan ng magkabilang panig. Hindi pa isinasapubliko ang lugar, adyenda ng negosasyon at anumang kondisyon sa paglahok.

Mahahalagang Punto

• Sinabi ni Trump noong Oktubre 12 na maaari siyang makipagkita kay Kim sa biyahe niya sa Asya ngayong Nobyembre.
• Wala pang inanunsyong summit ang Washington o Pyongyang, at walang nakikitang konkretong palatandaan ang South Korea ng pagpapatuloy ng diyalogo.
• Iniulat na gaganapin sa Nobyembre 18 at 19 ang pulong ng mga pinuno ng APEC sa Shenzhen, ngunit Nobyembre 17 hanggang 19 ang saklaw ng iskedyul sa ilang ulat.
• Tinatanggihan ni Kim ang mga karagdagang talakayan tungkol sa denuklearisasyon, samantalang patuloy itong itinatakda ng Kagawaran ng Estado ng US bilang layunin.
• Hindi pinatutunayan ng mga ulat tungkol sa tulong ng China, pagbisita sa mga posibleng lugar at di-pormal na ugnayan na pumayag na ang Hilagang Korea.
• Nagpalaganap ng balita ang Hilagang Korea tungkol sa museo ng mga sandata at nag-ulat ng pagsubok ng misil kasabay ng pinakahuling paanyaya ni Trump.
• Kung magkakaroon ng panibagong pagkikita, ito ang magiging ikaapat nina Trump at Kim at ang una nila mula Hunyo 2019.