Mababang Kita sa Buwis at Tumataas na Gastos sa Kapakanang Panlipunan sa Thailand, Naglalagay ng Panganib sa Katatagan ng Pananalapi

Makitid na pinagmumulan ng kita, lumalawak na mga obligasyon

Tumaas ang paggasta ng Thailand para sa panlipunang proteksiyon mula THB610 bilyon noong 2012 tungong THB1.40 trilyon noong 2024, habang tinataya naman sa hiwalay na pagsusuri ng kita ng pamahalaan na nasa humigit-kumulang 5.6% ng gross domestic product ang estruktural na kakulangan sa pangongolekta ng buwis ng bansa. Magkasamang inilalantad ng mga bilang na ito ang pangunahing suliraning piskal: mas mabilis lumalaki ang mga obligasyon ng pamahalaan kaysa sa pinagmumulan ng kitang kailangan upang tustusan ang mga ito.

Sinuri ng National Economic and Social Development Council (NESDC) ang papel ng pamahalaan sa ekonomiya sa pamamagitan ng pitong pambansang account na sumasaklaw sa 2012 hanggang 2024. Natukoy sa mga natuklasan nito ang mababang pangongolekta ng buwis, lumalaking paglilipat ng pondo at subsidiya, at tumataas na gastos sa interes bilang mga panggigipit na nag-iiwan sa pamahalaan ng kulang na ipon upang tustusan ang pamumuhunan, kaya kailangan nitong mangutang pa.

Ayon sa hiwalay na pagtataya ng NESDC sa kapakanang panlipunan, magsisimula ang kakulangan sa pondo para rito sa 2031 batay sa mga palagay nito sa batayang senaryo. Samantala, nagbabala ang pang-ekonomiyang pananaw nito para sa ikalawang quarter ng 2025 na maaaring lumampas sa 12% ng kita ng pamahalaan ang bayad sa interes pagsapit ng 2027, na magpapataas sa panganib ng pagbaba ng credit rating.

Magkakaibang bahagi ng pananalapi ng bayan ang tinutukoy ng mga babalang ito. Hindi mapagpapalit ang kakulangan sa pondo para sa kapakanang panlipunan, depisit sa badyet ng pamahalaan at antas ng pampublikong utang. Gayunman, iisa ang itinuturo ng mga ito na hamon sa patakaran: paano tustusan ang mga pensiyon, pangangalagang pangkalusugan, tulong at pamumuhunan nang hindi patuloy na pinatataas ang pasanin ng utang.

Nagbibigay ng praktikal na batayan ang Pagsusuri sa Pampublikong Paggasta at Kita ng World Bank, na inilathala noong Mayo 29, 2023. Tinataya nito na maaaring mapataas ng malawakang reporma sa buwis ang pangongolekta ng kita nang 3.5 porsiyentong puntos ng GDP, na makatutulong sa pagtustos sa mga pangangailangang hindi pa natutugunan habang napipigilan ang paglaki ng utang. Posibleng dagdag na kita ito mula sa reporma, hindi kitang nakolekta na.

Ipinakikita ng mga pambansang account

Ayon sa pag-aaral ng NESDC, humigit-kumulang 7% hanggang 8% ng GDP ang ambag ng produksiyon ng pamahalaan at medyo tuluy-tuloy ang paglago nito, habang lumalaki ang papel nito sa panahon ng mga pagkagambala sa ekonomiya o mahinang paglago. Tumutukoy ang produksiyon ng pamahalaan sa halaga ng mga serbisyo at iba pang produktong nililikha ng mga institusyon ng pamahalaan. Hindi ito katulad ng kabuuang pampublikong paggasta, na kabilang din ang mga paglilipat ng pondo, subsidiya at interes.

Mas maliit ang ambag ng mga buwis sa produksiyon at pag-aangkat, gayundin ng mga buwis sa kita, yaman at iba pa, kumpara sa maraming ibang bansa. Iniuugnay ng NESDC ang kahinaang ito sa limitadong pinagmumulan ng pagbubuwisan at malaking impormal na ekonomiya. Maaaring manatili sa labas ng ilang bahagi ng sistema ng buwis ang mga impormal na negosyo at manggagawa, habang wala rin silang ganap na akses sa pampublikong proteksiyon at mga benepisyo.

Sa panig ng paggasta, tumaas ang mga subsidiya sa mga prodyuser at paglilipat ng pondo sa mga sambahayan, lalo na sa panahon ng mga krisis at programang pangsuporta sa ekonomiya. Nagdudulot din ng tuluy-tuloy na mga obligasyon ang sahod ng mga empleyado, mga benepisyo para sa mga taong nakaseguro, tulong sa mga bulnerableng grupo at bayad sa interes.

Ang depisit sa ipon ng pamahalaan na bunga nito ay nangangahulugang hindi sapat ang kasalukuyang kita para matugunan ang kasalukuyang paggasta, kaya kulang ang ipon para sa pamumuhunan. Maaaring punan ng pangungutang ang agwat, ngunit pinatataas ng paulit-ulit na pangungutang ang utang at mga gastos sa interes sa hinaharap.

Binabalaan din ng NESDC laban sa pagtingin sa kabuuan ng mga transaksiyon bilang tuwirang hatol sa tagumpay ng mga patakaran. Ipinakikita ng mga pambansang account ang halaga ng aktibidad pang-ekonomiya, hindi kung direktang napahuhusay ng paaralan ang pagkatuto, nakapagbibigay ang ospital ng mabisang lunas o naipararating ang subsidiya sa nilalayong sambahayan. Kailangan ng hiwalay na pagsusuri sa distribusyon, demograpiya, mga institusyon at kompetisyon.

Magkano ang maaaring makolekta ng Thailand?

Ayon sa babalang piskal noong 2025, mas mababa sa 16% ng GDP ang kita ng pamahalaan, kumpara sa iniulat na mga karaniwang antas na 24.8% para sa mga bansa ng OECD at 18.6% para sa mga ekonomiya sa Asia Pacific. Batay sa mga bilang na ito, lampas 8.8 porsiyentong puntos ang agwat ng Thailand kumpara sa karaniwang antas ng OECD at 2.6 puntos kumpara sa karaniwang antas sa rehiyon. Dahil magkakaiba ang saklaw at panahong tinutukoy, hindi dapat ituring na eksaktong mga target sa buwis ang mga paghahambing na ito.

Ibang batayan ang ginagamit ng World Bank: sinusukat nito kung gaano kalaki ang nakokolekta ng Thailand kumpara sa tinatayang kapasidad nito, batay sa mga ekonomiyang may kaparehong antas ng kita. Kaya ang estruktural na kakulangan sa buwis na humigit-kumulang 5.6% ng GDP ay pagtataya sa hindi pa nagagamit na potensiyal sa pangongolekta, hindi sukat ng mga hindi nabayarang buwis o pag-iwas sa buwis lamang.

Direktang inilalahad ng World Bank ang pangunahing natuklasan nito:

Kahit isaalang-alang ang mga pakinabang mula sa pagpapahusay ng kahusayan, isa sa mahahalagang natuklasan ng ulat na ito ay kailangan ang pagtaas ng kita upang matugunan ang mga pangangailangang ito sa paggasta habang pinananatili ang pagpapanatili ng pananalapi sa mas mahabang panahon.

Nakatuon ang mga rekomendasyon ng NESDC sa pag-uugnay ng mga rekord ng kita, trabaho, ari-arian at transaksiyon upang palawakin ang saklaw at mabawasan ang pag-iwas sa buwis. Iminumungkahi rin nitong repasuhin ang mga kaltas at eksemsiyon sa buwis na hindi sapat ang pakinabang kumpara sa gastos, tasahin ang mga aktibidad sa impormal na ekonomiya at gawing mas madali ang pagpasok sa sistema ng buwis.

Tinutukoy rin ng babalang piskal noong 2025 bilang kahinaan ang pag-asa sa mga buwis sa pagkonsumo sa halip na sa mga buwis sa kita at ari-arian. Kaya kasama sa pagpapalawak ng kita ang mga pasyang may kinalaman sa kung sino ang magbabayad, kasabay ng pagpapahusay sa pangongolekta. Maaaring mas mapinsala ang mga bulnerableng sambahayan kung tataasan ang nakokolekta nang hindi sinusuri kung paano naipamamahagi ang pasanin.

Nagdulot ng pangmatagalang gastos ang mga hakbang sa suporta

Inilalahad sa pagsusuri sa katatagang makroekonomiko ng OECD, na inilathala noong Disyembre 8, 2025, ang halaga ng ilang pasyang nagpabawas sa puwang sa pananalapi. Nagkakahalaga sa pamahalaan ng katumbas na kita na 0.6% ng GDP noong 2022 at 0.2% noong 2023 ang pagbaba ng buwis sa langis. Nagdagdag naman sa depisit para sa taon ng pananalapi 2024 ng humigit-kumulang 0.7% ng GDP ang mga discretionary na paglilipat ng salapi, at tinatayang 1% naman noong 2025.

Noong Hunyo 2025, inaprubahan ng pamahalaan ang THB115.38 bilyon para sa 481 proyektong pampasigla. Kabilang sa mga alokasyon ang THB85 bilyon para sa imprastraktura, THB11.12 bilyon para sa produktibidad at pagtugon sa mga taripa ng Estados Unidos, THB10.05 bilyon para sa turismo, at THB9.20 bilyon para sa pagpapaunlad ng lokal na ekonomiya.

Tinatayang 74% ng pakete ang inilaan sa imprastraktura, batay sa paghahati ng THB85 bilyon sa THB115.38 bilyon. Ayon sa pagtatasa ng OECD, inaasahang mag-aambag ito ng 0.4 porsiyentong puntos sa paglago ng produksiyon. Nagmula ang pondo sa muling paglalaan ng badyet ng programang Digital Wallet, sa halip na ituring ang buong pakete bilang paggastang labas sa umiiral na badyet.

Kailangang nakapirma na ang mga kontrata o nasimulan na ang mga proseso ng pagbili pagsapit ng Setyembre 2025, at dapat makumpleto ang buong paggasta pagsapit ng Setyembre 2026. Itinatakda ng mga takdang araw na ito ang mga tuntunin ng programa; hindi nito pinatutunayang natapos o nabayaran sa tamang oras ang bawat proyekto.

Naglaan naman ang programang Khon La Khrueng Plus noong Oktubre 2025 ng karagdagang THB44 bilyon bilang subsidiya sa mga pamimili ng sambahayan sa mga kalahok na negosyo. Tinataya ng OECD na bahagyang mas mababa ito sa 0.25% ng GDP.

Iminumungkahi ng NESDC na limitahan ang mga subsidiya sa mga pangangailangang napatunayang umiiral at tasahin ang mga benepisyaryo, pagtagas ng pondo, halaga at epekto sa ekonomiya bago at matapos ipatupad ang mga ito. Pabor din ang OECD sa pagpapakitid ng saklaw ng mga kontrol sa presyo at paggamit ng mga benepisyong panlipunan para protektahan ang mahihirap na sambahayan, sa halip na malawakang umasa sa mga kontrol at pagbabawas ng buwis sa pagkonsumo.

Mas mabilis lumalaki ang paggasta sa kapakanang panlipunan kaysa sa pondo nito

Ayon sa mga bilang ng NESDC para sa panlipunang proteksiyon, tumaas ang kita mula THB730 bilyon noong 2012 tungong THB1.57 trilyon noong 2024, habang umakyat naman ang paggasta mula THB610 bilyon tungong THB1.40 trilyon. Iniulat na 6.6% ang taunang pinagsama-samang paglago ng kita at 7.3% naman ang paglago ng paggasta.

Mas mataas pa rin sa paggasta ang kita ng sistema noong 2024. Nasa takbo at estruktura ng pagpopondo ang kahinaan nito, hindi sa pahayag na nagdepisit na ito. Umakyat ang paggasta mula 4.96% tungong 7.50% ng GDP sa pagitan ng 2012 at 2024, o pagtaas na 2.54 porsiyentong puntos.

Mga subsidiya ng pamahalaan ang nagbigay ng 72.8% ng kita para sa kapakanang panlipunan. Kapag isinama ang mga kontribusyon ng pamahalaan sa mga pondo, umabot sa 78.6% ang bahagi ng estado, kumpara sa 13.6% mula sa mga miyembrong nakaseguro at mga employer. Dahil dito, lubos na nakasalalay ang mga benepisyo sa kapakanang panlipunan sa mismong pampublikong kita na kailangan ding tumustos sa iba pang serbisyo.

Umabot sa 41.29% ng paggasta ang mga benepisyo sa pagreretiro at pagkamatay, habang 32.64% naman ang para sa pangangalagang pangkalusugan. Pinagsamang 73.93% ang mga kategoryang ito, na nagpapakita kung gaano kalaki ang epekto ng pagtanda ng populasyon sa sistema.

Batay sa batayang senaryo, magsisimula ang depisit sa 2031. Pagsapit ng 2040, tinatayang THB1.92 trilyon ang kita, kumpara sa paggastang THB2.37 trilyon hanggang THB2.76 trilyon sa iba't ibang senaryo. Nangangahulugan ito ng agwat na THB450 bilyon hanggang THB840 bilyon. Bahagyang nakabatay ang mga kalkulasyon sa limitasyong 1% sa paglaki ng subsidiya ng pamahalaan na ginamit sa mga pagtataya, kaya mga kondisyunal na projeksyon ang mga ito, hindi tiyak na kahihinatnan.

Mga pensiyon, pangangalagang pangkalusugan at kalidad ng serbisyo

Tumaas ang bahagi ng mga taong edad 60 pataas sa Thailand mula 13.18% noong 2010 tungong 20.17% noong 2023. Inaasahan ng NESDC na aabot ito sa 28.09% sa 2034, kung kailan inaasahang maaabot ng bansa ang itinakdang antas para maituring na lipunang may napakatandang populasyon. Inaasahang bababa sa 55.83% pagsapit ng 2040 ang bahagi ng mga edad 15 hanggang 59.

Umabot sa 66.2% ng mga bayad sa pensiyon at lump-sum sa pagreretiro noong 2024 ang mga pensiyon sa pampublikong sektor. Tinutukoy ng NESDC na nagdagdag ng mahigit THB76 bilyon sa paggasta ang patakarang Government Pension Fund Undo noong 2015. Itinuturo rin nito ang unang buong bayad sa benepisyo sa pagreretiro ng Social Security Fund noong 2014, nang makumpleto ng mga unang miyembrong kuwalipikado ang 180 buwang kontribusyon at sumapit sa edad na 55.

Mabilis tumaas ang mga gastos sa pangangalagang pangkalusugan pagsapit ng edad na 60, lalo na para sa mga malalang sakit gaya ng diyabetis, altapresyon at kanser. Sumasaklaw ang National Health Security Fund sa mahigit 47 milyong tao at gumagamit ito ng nakapirming bayad kada tao upang makontrol ang mga gastos. Inihahambing ito ng NESDC sa pagbabayad ng aktuwal na gastos para sa maraming serbisyo sa ilalim ng Civil Servant Medical Benefit Scheme, na iniuugnay nito sa di-kinakailangang paggamit ng serbisyo at mas mataas na paggasta kada tao.

Iniuugnay rin ng pagsusuri ng World Bank ang mga gastusin sa pangangalagang pangkalusugan sa hinaharap sa pagtanda ng populasyon, mga malalang sakit at mga bagong teknolohiyang medikal. Sa edukasyon, natuklasan nitong hindi nagbunga ng mas mahusay na resulta sa pagkatuto ang pagtaas ng paggasta kada mag-aaral. Itinuro nito ang maraming maliliit na paaralang primarya na kulang sa mga mapagkukunan, at medyo mababang paggasta sa antas preschool at sekondarya.

Sinusuportahan ng mga natuklasang ito ang pagkakaiba ng pagbabawas ng pag-aaksaya at pagbabawas ng mga serbisyong kinakailangan. Iminumungkahi ng NESDC na muling ayusin ang magkakapatong na tungkulin ng pamahalaan, gumamit ng digital na teknolohiya at maglaan ng mga kawani ayon sa pangangailangan sa edukasyon, pangangalagang pangkalusugan, seguridad at katarungan. Kabilang sa mga mungkahi nito para sa kapakanang panlipunan ang batayang proteksiyon ng estado, karagdagang pensiyong nakatali sa trabaho, boluntaryong pag-iimpok at mas malawak na saklaw ng mga kontribusyon para sa mga impormal at gig worker.

Magkakaiba ang saklaw at panahon ng mga pagtataya sa utang

Iniulat ng World Bank na nasa humigit-kumulang 60% ng GDP ang pampublikong utang sa pagsusuri nito noong 2023, at tinaya nitong medyo kontrolado ang mga kaugnay na panganib dahil malaking bahagi ng utang ang denominado sa baht at hawak ng mga residente ng Thailand. Nababawasan ng estrukturang ito ang ilang panganib mula sa biglang pagbabago ng halaga ng dayuhang salapi, ngunit hindi nito inaalis ang mga gastos sa interes o pangangailangang mag-refinance.

Ipinakikita sa mga pagtataya ng OECD noong Disyembre 2025 ang mga depisit sa netong pagpapautang ng pamahalaan na 5.6% ng GDP noong 2025 at 5.2% noong 2026, habang aabot sa 68.0% sa 2026 ang kabuuang pananagutang pinansiyal. Hiwalay na binanggit sa pagtalakay nito ang mga depisit para sa taon ng pananalapi na 4% noong 2024 at inaasahang 4.5% noong 2025. Magkaiba ang mga sukat at panahong tinutukoy, kaya hindi dapat ipagpalit-palit ang mga bilang na ito.

Iniulat sa pagsusuri sa kapakanang panlipunan na THB12.9 trilyon, o 66.8% ng GDP, ang pampublikong utang noong Mayo 2026 at inaasahang aabot ito sa 68.2% sa 2030. Sinabi naman sa naunang babalang piskal na maaaring maabot nang mas maaga kaysa inaasahan ang 70% na hangganan ng utang, ngunit walang tinukoy na petsa.

Inilarawan sa hiwalay na ulat na may petsang Setyembre 18, 2026 ang pagpapanatili ng Fitch sa rating na BBB+ ng Thailand at pagbabago ng pananaw nito mula negatibo tungong matatag. Tinataya nitong mananatiling mas mababa sa 63% ng GDP ang utang ng pamahalaan sa taon ng pananalapi 2028, mula 59.3% sa taon ng pananalapi 2025, batay sa mga bilang ng Government Finance Statistics.

Iba ito sa paglalarawan noong 2025 sa pananaw ng Fitch bilang matatag, at mas mababa rin ang takbo ng utang na ibinigay nito kaysa sa mas malawak na mga pagtataya sa pampublikong utang. Dahil sa magkakaibang petsa, depinisyon ng utang at mga palagay, hindi tuwirang mapagkakasundo ang mga bilang. Iba rin ang pagbabago sa pananaw sa pag-upgrade ng rating. Ayon sa naunang ulat, Baa1 na may negatibong pananaw ang rating ng Moody's at BBB+ na may matatag na pananaw naman ang rating ng S&P.

Hindi pa nakokolektang kita ang mga panukala sa buwis

Nilalayon ng planong piskal para sa 2027 hanggang 2030 na inilarawan sa ulat noong Setyembre 2026 na makalikom ng karagdagang THB263 bilyon. Kabilang sa mga iminungkahing hakbang ang pagtataas ng VAT mula 7% tungong 8.5% sa taon ng pananalapi 2028 at 10% sa taon ng pananalapi 2030, at pagtataas ng buwis sa petrolyo at diesel nang THB1 kada litro simula sa taon ng pananalapi 2027.

Kabilang din sa mga hakbang na nakalista ang buwis sa carbon, 15% pandaigdigang minimum na buwis sa mga korporasyon, mga taripa sa inaangkat na mga produktong nagkakahalaga ng mas mababa sa THB1,500, pagsusuri sa mga kaltas sa personal na buwis sa kita, mas mataas na remittance mula sa mga negosyong pag-aari ng estado, mas mahusay na kita mula sa mga ari-arian ng estado, pag-uugnay ng datos ng mga nagbabayad ng buwis at iisang antas ng buwis sa excise ng tabako. Ayon sa ulat, wala pa sa mga nakalistang hakbang ang nagsimulang ipatupad noon. Kaya hindi dapat ituring na tiyak na kita ang mga inaasahang malilikom mula sa mga ito.

Sa pagtalakay ng Senado sa ulat pampinansiyal ng pamahalaan para sa taon ng pananalapi 2025, iniulat ni Sudthai Chaichantuk, tagapayo sa accounting ng Comptroller General's Department, ang kita na THB2.9 trilyon, tumaas ng 0.46%, at mga gastusing THB3.6 trilyon, tumaas ng 8.23%. Iniulat na THB760 bilyon ang netong kakulangan. Hindi eksaktong tumutugma sa bilang na ito ang mga ni-round na kabuuan ng kita at gastos.

Iniulat na THB8.7 trilyon ang mga ari-arian at THB11 trilyon ang mga pananagutan. THB2.3 trilyon ang diperensiya ng mga ni-round na bilang na ito, hindi THB3 trilyon na binanggit din sa talakayan. Hindi dapat ipagkamali ang mga kabuuang ito sa antas ng utang na saklaw ng 70% na hangganan.

Iminungkahi ni Senador Nirat Yu Phakdi na itaas nang tatlong porsiyentong puntos ang VAT at ibalik ang pera sa mas mahihirap na sambahayang nakarehistro, at tinaya niyang makalilikom ito ng karagdagang THB450 bilyon. May mga hindi pagkakatugma sa mga kalkulasyong iniulat bilang batayan niya, kaya hindi napatunayang pagtataya sa epekto sa pananalapi ang halagang ito. Hiwalay namang hinimok ni Senador Khwanchai Saenhirun ang mas malawak na pagbubuwis sa impormal na aktibidad at mas mahusay na pangongolekta gamit ang digital na teknolohiya.

Iminungkahi rin ni Nirat na gamitin ang humigit-kumulang THB4 trilyong hawak sa labas ng taunang badyet upang mabawasan ang pangungutang. Ipinaliwanag ni Sudthai na karamihan sa perang ito ay pag-aari ng mga revolving fund at iba pang pondong may takdang paggagamitan. Maaaring ilipat sa Treasury ang labis na naipong balanse matapos suriin ang bawat isa, ngunit hindi awtomatikong magagamit ang buong halaga.

Mahahalagang petsa at pasya

Ang pangunahing pasya sa patakaran ay kung gaano kabilis mapalalakas ng Thailand ang kita habang pinoprotektahan ang mahahalagang serbisyo. Sinusuportahan ng World Bank ang maingat na pagsasaayos ng pananalapi na nagpapanatili ng pampublikong pamumuhunan. Binibigyang-diin naman ng OECD ang mas mahusay na pangongolekta at kahusayan sa paggasta. Sa pagsusuri nito noong Disyembre 2025, tinaya nitong 2.0% ang paglago ng GDP sa 2025, 1.5% sa 2026 at 2.6% sa 2027.

Saklaw ng mahahalagang yugto ang mga naganap na obserbasyon, takdang panahon sa paggasta at mga kondisyunal na pagtataya:

• 2012 hanggang 2024: Sinusubaybayan ng NESDC ang mga aktibidad ng pamahalaan at paglaki ng paggasta sa panlipunang proteksiyon.
• Mayo 29, 2023: Inilathala ng World Bank ang pagsusuri nito sa paggasta at kita.
• Hunyo at Oktubre 2025: Inaprubahan ng Thailand ang pakete ng pampasiglang mga proyekto at inilunsad ang Khon La Khrueng Plus.
• Setyembre 2026: Takdang petsa ng buong paggasta para sa paketeng inaprubahan noong Hunyo 2025.
• 2027: Maaaring lumampas sa 12% ng kita ng pamahalaan ang bayad sa interes, ayon sa naunang babala ng NESDC.
• Taon ng pananalapi 2028 at 2030: Nakatakda sa inilarawang plano sa kita ang mga panukalang pagtataas ng VAT.
• 2031: Ayon sa batayang senaryo para sa kapakanang panlipunan, magsisimula ang unang depisit.
• 2034 hanggang 2040: Magdaragdag ng panggigipit sa pananalapi ng bayan ang pagtanda ng populasyon at inaasahang mga kakulangan sa pondo para sa kapakanang panlipunan.

Kung mapamamahalaan ang mga panggigipit na ito ay nakasalalay sa pagpapatupad at mga resulta, hindi sa mga anunsiyo lamang. Hindi pinatutunayan ng mga pagsusuri na naisabatas na ang mga panukalang buwis, na naipamahagi sa tamang oras ang lahat ng pondo para sa pampasiglang mga proyekto, o na magbubunga ng inaasahang matitipid ang mga reporma sa kapakanang panlipunan. Mas mapapadali ang pagsagot sa mga tanong na ito kung ipatutupad ang panawagan ng NESDC para sa magkakaugnay na pampublikong database at mga badyet na nakabatay sa resulta ng mga serbisyo.

Mahahalagang Punto

• Tinutukoy ng NESDC ang makitid na pinagmumulan ng buwis at tumataas na paulit-ulit na paggasta bilang mga panggigipit sa pananalapi ng Thailand.
• Tinataya ng World Bank na 5.6% ng GDP ang estruktural na kakulangan sa buwis at posibleng madagdagan nang 3.5 porsiyentong puntos ang kita sa pamamagitan ng reporma.
• Umabot sa THB1.40 trilyon ang paggasta sa panlipunang proteksiyon noong 2024, at nagmula sa pamahalaan ang 78.6% ng kita para rito.
• Ayon sa kondisyunal na batayang senaryo para sa kapakanang panlipunan, magsisimula ang mga depisit sa 2031.
• Nagkakaiba ang mga pagtataya sa utang ayon sa petsa at saklaw ng estadistika, kaya hindi direktang maihahambing ang mga ito.
• Nananatiling mahalaga sa pagtustos sa mga serbisyo nang hindi lalo pang pinatataas ang pasanin ng utang ang mga panukalang pagtataas ng buwis at mas mahusay na pagkontrol sa paggasta.