Nagpataas sa Taya ng Alitan sa South China Sea ang Paghahain ng Pilipinas ng mga Karapatan sa Sahig-Dagat

Isinusulong ng Maynila ang Legal na Paghahabol sa United Nations

Pormal nang naghain ang Pilipinas ng bahagyang pagsusumite sa United Nations Commission on the Limits of the Continental Shelf upang kilalanin ang pinalawak nitong continental shelf sa South China Sea. Inihain ito noong Hulyo 28 at nakatuon sa mga karapatan sa sahig-dagat at ilalim ng lupa nito lampas sa karaniwang 200 nautical mile na exclusive economic zone sa kanlurang bahagi ng Palawan. Ayon sa mga opisyal, bunga ito ng labinlimang taong pagsasagawa ng mga survey at hakbang upang matiyak ang mga likas na yaman para sa mga susunod na henerasyon alinsunod sa United Nations Convention on the Law of the Sea.

Sinabi ni Assistant Secretary Rogelio Villanueva Jr na ipinakikita ng paghahain ang paninindigan sa United Nations Charter at sa 1982 convention. Idinagdag ng Department of Foreign Affairs na sinusuportahan ng hakbang ang isang kaayusang nakabatay sa mga tuntunin upang mapanatili ang kabuhayan, pasiglahin ang kalakalan, at protektahan ang biodiversity sa dagat habang pinag-iisa ang mga estadong baybayin.

Pag-unawa sa mga Karapatan sa Continental Shelf

Pinahihintulutan ng Artikulo 76 ng convention ang mga estadong baybayin na maghabol ng pinalawak na continental shelf hanggang 350 nautical mile sa ilang pagkakataon. Saklaw ng mga paghahabol na ito ang sahig-dagat at ilalim lamang nito, hindi ang haligi ng tubig o soberanya sa ibabaw ng dagat. Sinusuri ng komisyon ang siyentipiko at teknikal na datos bago maglabas ng mga rekomendasyon. Nangangailangan ng hiwalay na pag-uusap sa hangganan ang mga magkakapatong na paghahabol ng magkakapitbahay na bansa.

Binibigyang-diin ng mga opisyal ng Pilipinas na hindi naaapektuhan ng pagsusumite ang mga nagpapatuloy na alitan sa soberanya o mga negosasyon sa hinaharap. Kabilang sa lugar ang mas malalim na bahagi ng sahig-dagat sa paligid ng Pagasa Island at mga sonang inaangkin din ng ilang iba pang bansa.

Matinding Pagtutol ng Beijing

Tumugon ang China sa pamamagitan ng pag-akusa sa Maynila ng tahasang paglabag sa soberanya at hurisdiksiyon nito. Hinimok ng Beijing ang komisyon na huwag isaalang-alang ang paghahain at tinanggihan ang anumang pagtatangkang sumangguni sa desisyon sa arbitráhe noong 2016 na nagpawalang-bisa sa mga paghahabol nito batay sa nine-dash line. Naghain din ng pagtutol ang Malaysia, dahil sa magkakapatong na karapatan sa karagatan.

Inilarawan ng mga pahayag ng China ang hakbang bilang dahilan upang palakihin ang usapin tungkol sa desisyon sa arbitráhe, na patuloy na tinatawag ng Beijing na ilegal. Nagkaroon din ng katulad na mga protesta sa mga nakaraang taon matapos maghain ang Vietnam at Malaysia ng mga paghahabol sa pinalawak na continental shelf.

Mga Komplikasyon sa Negosasyon sa Code of Conduct

Kasalukuyang namumuno ang Pilipinas sa Association of Southeast Asian Nations at binigyang-priyoridad nito ang pagsulong ng code of conduct kasama ang China. Ayon sa mga analista, nagpapakomplikado sa mga pagsisikap na maabot ang pagkakasundo ngayong taon ang bagong legal na paghahain. Nagpahayag ng pag-asang matatapos ang mga pag-uusap pagsapit ng Disyembre ang mga ministro ng ugnayang panlabas sa mga kamakailang pagpupulong, bagaman patuloy na nagpapahirap sa ugnayan ang mga insidente sa dagat.

Layon ng code na pamahalaan ang asal at bawasan ang panganib ng alitan sa abalang daluyan ng tubig. Iginiit ng mga opisyal ng Pilipinas na kaayon ng mas malawak na layunin ng katatagan sa pamamagitan ng internasyonal na batas ang pagsusumite tungkol sa sahig-dagat.

Paglala ng mga Insidente sa Dagat

Nasaksihan nitong mga nakaraang linggo ang paulit-ulit na komprontasyon ng mga barko ng coast guard malapit sa Scarborough Shoal at Second Thomas Shoal. Kabilang sa mga ulat ang paggamit ng water cannon, mga maniobrang pagharang, at pagkasugat ng mga tauhan. Nagsagawa ang China ng mga pagsasanay militar malapit sa shoal at naglabas ng mga bagong tuntunin para sa isang reserbang pangkalikasan sa lugar.

Muling pinagtibay ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr ng Pilipinas sa kanyang talumpati sa State of the Nation Address na igagalang ng bansa ang desisyon noong 2016 at hindi ito uurong sa pagtatanggol sa mga karapatan nito. Binatikos din ng Beijing ang mga pinagsamang pagsasanay ng Pilipinas, Estados Unidos, at Japan.

Mga Reaksiyon at Suporta ng Ibang Bansa

Muling iginiit ng Estados Unidos ang pagtutol nito sa pamimilit at ang suporta nito sa kalayaan sa paglalayag. Nagbabala si Admiral Samuel Paparo na walang bansang dapat mangibabaw sa Indo-Pacific at binigyang-diin ang pagpigil sa agresyon sa pamamagitan ng lakas sa halip na komprontasyon. Patuloy na nananawagan ang mga kasapi ng ASEAN ng mapayapang paglutas alinsunod sa internasyonal na batas.

Inilarawan ng mga kinatawan ng Pilipinas sa United Nations ang pagsusumite bilang paraan upang muling pasiglahin ang pagsunod sa mga kinikilalang proseso sa usaping pandagat. Handa silang talakayin sa mga kapitbahay ang magkakapatong na paghahabol sa pamamagitan ng mga itinatag nang daluyan.

Mahahalagang Punto

• Naghain ang Pilipinas sa komisyon ng UN ng paghahabol sa pinalawak na continental shelf noong Hulyo 28, na sumasaklaw sa mga lugar sa baybayin ng Palawan.
• Tinanggihan ng China ang paghahain at hinimok ang komisyon na huwag itong suriin.
• Naganap ang hakbang kasabay ng pamumuno ng Pilipinas sa mga pag-uusap ng ASEAN tungkol sa code of conduct, na nilalayong matapos ngayong taon.
• May kinalaman sa maraming bansa ang magkakapatong na paghahabol at kailangan ng hiwalay na pag-uusap tungkol sa mga hangganan.
• Nananatiling mataas ang tensiyon, kasabay ng mga ulat tungkol sa paulit-ulit na insidente ng mga sasakyang-dagat sa mga pinagtatalunang sona.