Muling Natuklasan sa Thailand ang Bihirang Pusang Patag ang Ulo Matapos ang Ilang Dekadang Hindi Nakita

Nagbalik ang Isang Multo sa Kagubatan

Sa loob ng halos tatlong dekada, hindi tiyak ang kalagayan ng pusang patag ang ulo sa loob ng mga hangganan ng Thailand. Ipinakita ng mga siyentipikong tala na huling naitala ang species sa bansa noong 1995, kaya itinuring ito ng mga awtoridad sa konserbasyon na posibleng wala na sa bansa. Naging mistulang multo ang maliit na pusang naninirahan sa mga basang-lupa: hindi ito natutunton sa mga survey, sa kabila ng paulit-ulit na mga salaysay mula sa mga lokal na mangingisda na paminsan-minsang nakakahuli sa di-pangkaraniwang pusang ito. Ngayon, dahil sa isang masigasig na proyektong gumamit ng mga camera trap sa liblib na timog ng Thailand, muling nagpakita ang multong ito.

Inihayag ang pagtuklas sa taunang Araw ng Pangangalaga sa mga Hayop-ilang ng Thailand, na nagdagdag ng makahulugang simbolismo sa balita. Ipinagdiwang ni Suchart Chomklin, ministro ng Likas na Yaman at Kapaligiran ng Thailand, ang pagkakatuklas sa isang opisyal na pahayag.

Sa loob ng mga dekada, itinuring na 'malamang na wala na' ang pusang patag ang ulo, ngunit matapos ang mga taon ng tuluy-tuloy na pangangalaga, matibay na pakikipagtulungan ng mga siyentipiko, at pangangasiwa ng komunidad, maaari na nating ipagdiwang ang pagbabalik nito sa Thailand ngayong Pambansang Araw ng mga Hayop-ilang.

Higit pa sa muling paglitaw ng isang pambihirang hayop ang kahulugan ng muling pagkakatuklas na ito. Pinatutunayan nito ang halaga ng mga taon ng pagsisikap sa konserbasyon sa isa sa mga ekosistemang pinakananganganib sa Timog-Silangang Asya, at nagbibigay ng pag-asa para sa iba pang mga species na inakalang naglaho na. Isa ang pusang patag ang ulo sa pinakabihirang ligaw na pusa sa mundo. Inakala itong wala na sa Thailand mula nang huling makumpirma ang presensiya nito noong 1995. Pagsapit ng 2014, nangangamba ang mga opisyal na tuluyan na itong naglaho sa bansa dahil walang makitang ebidensiya. Tinatapos ng kamakailang kumpirmasyon ang matagal na panahong iyon ng pag-aalinlangan at kawalang-katiyakan.

Anatomiya ng Isang Espesyalista sa mga Basang-Lupa

Nakuha ng pusang patag ang ulo ang pangalan nito mula sa kakaibang hugis ng bungo: hindi pangkaraniwang lapad at patag ito, at may maliliit at bilugang tainga na magkakalayo ang puwesto. Tumitimbang ito ng 1.5 hanggang 2 kilo sa karaniwan, wala pang kalahati ng bigat ng karaniwang alagang pusa sa bahay. Dahil sa liit nito, hindi lamang ito ang pinakamaliit na pusa sa Timog-Silangang Asya kundi isa rin sa pinakamaliit na species ng pusa sa buong mundo. Dahil sa maliit nitong pangangatawan, madali itong nakakakilos sa masukal na mga halaman sa paborito nitong tirahan.

Bukod sa patag nitong ulo, mayroon ding ilang kapansin-pansing adaptasyon ang pusang patag ang ulo para sa buhay nito sa tubig. Mayroon itong mga paa na may lamad sa pagitan ng mga daliri, isang di-pangkaraniwang katangian sa mga ligaw na pusa, na tumutulong dito na madaling makakilos sa mga kagubatang latian na may pit. Kapansin-pansing malaki at nakaharap pasulong ang mga mata nito, kaya mahusay nitong natatantiya ang lalim kapag nangangaso ng mga hayop sa ilalim ng tubig. Nag-evolve ang mga katangiang ito para sa buhay na ginugugol nito kadalasan sa tubig at paligid nito. Halos sa mga basang-lupa lamang ng Timog-Silangang Asya ito naninirahan, sa mga latian na may pit at bakawan sa tubig-tabang na mabilis naglalaho dahil sa pagpapalawak ng agrikultura at pagpapalit-gamit ng lupa.

Inilalagay ng mga siyentipiko ang pusang patag ang ulo sa genus na Prionailurus, kaya malapit itong kamag-anak ng mas kilalang pusang mangingisda at pusang leopardo. Gayunman, di-gaya ng mga kamag-anak nito, napakaliit ng heograpikong saklaw ng pusang patag ang ulo. Likas lamang itong matatagpuan sa mga isla ng Borneo at Sumatra, sa Tangway ng Malaysia, at sa pinakatimog na bahagi ng Thailand kung saan muli itong natuklasan. Sa kabila ng pagkakaklasipika rito, kapansin-pansing kakaunti ang nalalaman tungkol sa biyolohiya at asal ng species. Wala pang sistematikong pag-aaral tungkol sa pagkain nito, bagaman naniniwala ang mga mananaliksik na pangunahing kumakain ito ng isda, palaka at hipon.

Malamang na nag-iisa ang mga pusang ito, gaya ng karamihan sa iba pang maliliit na pusa; inaalagaan ng mga babae ang mga anak nang walang tulong ng lalaki. Karaniwan, iisa lamang ang anak na ipinanganganak nito sa bawat pagkakataon, isang estratehiya sa pagpaparami na nagpapabagal at nagpapahirap sa pagdami ng populasyon. Itinuturing ng International Union for Conservation of Nature (IUCN) na nanganganib ang pusang patag ang ulo; tinatayang nasa 2,500 ang mga adultong indibidwal sa buong mundo. Dahil sa delikadong kalagayang ito, partikular na mahalaga sa pangkalahatang pag-asa nitong mabuhay ang muling pagkakatuklas dito sa Thailand.

Pakikibaka sa Latian Para Makakita ng Pusa

Nagsimula ang muling pagkakatuklas sa isang ekolohikal na survey na inilunsad noong nakaraang taon ng Panthera at ng Department of National Parks, Wildlife and Plant Conservation ng Thailand. Pinuntirya ng pangkat ng mga mananaliksik ang Princess Sirindhorn Wildlife Sanctuary, isang protektadong lugar sa pinakatimog na bahagi ng Thailand kung saan nanatili ang angkop na tirahan. Kabilang sa santuwaryong ito ang mga kagubatang latian na may pit at mga ekosistemang basang-lupa na posibleng kayang suportahan ang mga pusang patag ang ulo. Para marating ang tirahan ng mga pusa, kinailangan ng mga mananaliksik na makipagsapalaran sa mapanganib na kalupaan ng mga kagubatang latian na may pit, at suungin ang tubig na abot-dibdib at masukal na mga bakawan.

Lubhang mahirap marating ang posibleng tirahan ng mga pusa. Mahirap tahakin ang latian sa santuwaryo, na binubuo ng masalimuot na kumbinasyon ng mga bahagi ng tubig at lupa. Isa hanggang dalawang kilometro lamang bawat araw ang nausad ng mga tanod-gubat at mananaliksik habang tumatawid sa tubig na abot-dibdib at nakikipagbuno sa masukal na mga bakawan. Sa mga nakaraang survey, hanggang gilid lamang ng kagubatan ang narating dahil kinailangan nilang suungin ang mabibigat na likas na balakid upang mapuntahan ang loob nito. Dahil sa masalimuot na kumbinasyon ng tubig at mga bahagi ng lupa sa kagubatang latian, halos imposibleng maisagawa nang mabisa ang mga tradisyonal na pamamaraan ng survey.

May dalawang hadlang sa pangangalap ng dagdag na impormasyon tungkol sa kalagayan ng mga pusang patag ang ulo sa santuwaryo. Una, ang kalupaan ng kagubatang latian, na may masalimuot na kumbinasyon ng tubig at mga bahagi ng lupa kung saan isa hanggang dalawang kilometro lamang bawat araw ang kayang lakarin ng mga tanod-gubat.

Sa kabila ng mga hamong ito, matagumpay na naglagay ang pangkat ng mga mananaliksik ng mga camera trap sa liblib na mga bahagi ng santuwaryo. Tuluy-tuloy na gumagana ang mga kamera na pinapagana ng galaw at kumukuha ng larawan ng anumang hayop-ilang na dumaraan. Ilang buwan naghintay ang pangkat bago repasuhin ang mga kuha, at hindi nila alam kung ano ang matutuklasan. Nang sa wakas ay suriin nila ang mga larawan mula sa camera trap, higit pa sa inaasahan ang natuklasan nila. Hindi lamang nakuhanan ng mga kamera ang mga pusang patag ang ulo; paulit-ulit pa nilang naitala ang mga ito. Paulit-ulit na bumabalik ang mga pusa sa parehong mga lugar, na nagpapahiwatig na medyo magkakasama sa isang lugar ang lokal na populasyon.

Natatanging mga Hamon sa Pag-aaral

Bagaman dapat ipagdiwang ang pagkakatuklas sa mga pusa, malalaking balakid ang kinakaharap ng mga mananaliksik sa pag-alam pa tungkol sa populasyon ng pusang patag ang ulo sa Thailand. Dalawang pangunahing hadlang ang nagpapahirap sa pag-aaral nito: ang mahirap tahaking tirahan at ang pisikal na katangian ng mga pusa. Sa ngayon, hindi matantiya ng mga siyentipiko ang laki ng populasyon dahil hindi nagbibigay-daan ang mga pamamaraang ginamit hanggang sa kasalukuyan sa pagkilala sa bawat indibidwal o pagtantiya sa dami ng mga ito.

Nagmumula naman ang ikalawang malaking hamon sa mismong hitsura ng pusang patag ang ulo. Di-gaya ng maraming ligaw na pusa gaya ng tigre, leopardo o leopardo na ulap, hindi makikilala ang bawat pusang patag ang ulo batay sa disenyo ng balahibo nito. Wala silang natatanging marka o batik na magagamit ng mga mananaliksik upang mapag-iba ang isang indibidwal sa iba pa sa mga larawan.

Binigyang-diin ni Rattapan Pattanarangsan ang partikular na limitasyong ito sa proseso ng pananaliksik.

Ang ikalawa ay ang mismong katangian ng mga hayop. Hindi makikilala ang bawat pusang patag ang ulo batay sa disenyo ng balahibo nito, kaya hindi namin magamit ang mga pamamaraang kumukuha-muli ng larawan upang matukoy ang bilang ng mga ito.

Dahil hindi makilala ang bawat indibidwal, hindi magamit ang mga pamamaraang kumukuha-muli ng larawan, isang karaniwang teknik sa pagtantiya ng populasyon ng mga hayop. Kung hindi alam kung iisang pusa lamang ang paulit-ulit na nakuhanan ng camera trap o magkakaibang pusa ang nasa mga larawan, hindi makukuwenta nang may kumpiyansa ng mga siyentipiko ang densidad o laki ng populasyon. Dahil sa mga limitasyong ito sa pananaliksik, hindi pa rin alam kung ilan talaga ang mga indibidwal na pusang patag ang ulo sa Princess Sirindhorn Wildlife Sanctuary, sa kabila ng 29 na naitalang pagkakatuklas. Maaaring iilang pusa lamang ang populasyon o posibleng ilang dosena. Kung wala ang batayang impormasyong ito, nahihirapan ang mga tagapangalaga ng kalikasan na tasahin kung kaya pang mabuhay ng populasyon o bumuo ng mga estratehiya ng proteksiyong nakatuon dito.

Isa sa mga ikinatutuwa ng pangkat ng Panthera sa Thailand ay tila mas magkakasama sa isang lugar ang bagong natuklasang populasyong ito kaysa sa ibang populasyon sa Malaysia at Indonesia. Dahil mas marami ang mga ito sa lugar na ito, higit itong angkop para sa masinsinang pananaliksik, at malaki ang potensiyal ng rehiyon para sa mga ekolohikal at asal na pag-aaral sa hinaharap. Dahil tila magkakasama sa isang lugar ang populasyon ng pusang patag ang ulo sa Thailand, maaari itong maging mahalagang destinasyon ng pananaliksik para sa mga eksperto mula sa iba’t ibang panig ng mundo.

Populasyong Nagpaparami at Pag-asa sa Hinaharap

Mahalaga sa agham ang bawat pagkakita sa pusang patag ang ulo, ngunit partikular na mahalaga ang larawan ng inang kasama ang anak nito. Maraming mahahalagang bagay tungkol sa kalagayan ng populasyon ang ipinahihiwatig ng nag-iisang larawang ito. Una, kinukumpirma nitong hindi lamang dumaraan sa Thailand ang mga muling natuklasang pusang patag ang ulo mula sa mga kalapit na populasyon sa Malaysia. Ipinakikita ng presensiya ng isang anak na hindi lamang nabubuhay ang mga adultong pusa kundi matagumpay din silang nagpaparami sa loob ng santuwaryo. Pinatutunayan nito na may nakatira at nagpaparaming populasyon doon, hindi lamang paminsan-minsang bumibisita.

Inilarawan ni Wai Ming Wong, direktor ng agham sa konserbasyon ng maliliit na pusa ng Panthera, ang sandaling iyon sa isang email sa Mongabay news.

Pambihirang sandali para sa konserbasyon ang muling pagkakatuklas sa mga pusang patag ang ulo sa timog Thailand. Ipinakikita nito na hangga't nananatiling buo ang mga basang-lupa at sistema ng mga ilog, kayang magpatuloy ng pamumuhay kahit ang pinakailap at nanganganib na mga mandaragit.

Agad na inilipat ng muling pagkakatuklas ang pokus mula sa paghahanap sa mga pusa tungo sa pangangalaga sa mga ito. Batid ng mga tagapangalaga ng kalikasan na nakasalalay sa mabilis at tiyak na pagkilos ang kaligtasan ng populasyong ito. Nagdudulot ng mga oportunidad at panganib ang balita tungkol sa presensiya ng mga pusa, kaya kailangan itong pangasiwaan nang maingat. Isa sa mga agarang ikinababahala ang posibleng banta mula sa mga ilegal na mangangalakal ng hayop-ilang. Hindi maiiwasang maibunyag sa mga naghahangad manghuli nito nang ilegal ang lokasyon ng bihira at mahalagang species na ito kapag ipinahayag sa publiko ang muling pagkakatuklas. Kailangang paigtingin ang mga hakbang sa pangangalaga sa sandaling mailabas ang balita.

Inilarawan ni Urs Breitenmoser, kapwa tagapangulo ng Cat Specialist Group ng IUCN at isa sa mga nagsuri sa pagtatasa noong 2014 na nagsabing posibleng wala na ang species sa Thailand, ang kahalagahan ng natuklasan.

Kapansin-pansing tuklas ang muling pagkakatuklas sa mga pusang patag ang ulo sa timog Thailand. Magandang balita ito sa pagtatapos ng taon!

Naniniwala ang mga awtoridad na maaaring ang grupong ito na lamang ang natitirang populasyon sa Thailand. Dati nang ikinategorya ang species bilang posibleng wala na, at tinatayang 2,500 lamang ang kabuuang populasyon nito sa buong mundo. Kailangang agad ipatupad ang mahihigpit na hakbang sa konserbasyon upang mapangalagaan ang tirahan nitong kagubatan. Binigyang-diin ng mga eksperto na kailangang isakatuparan ngayon ang plano, hindi sa susunod na panahon. Dahil sa paglabas ng balitang ito, malalaman din ng mga ilegal na mangangalakal ng hayop-ilang ang kinaroroonan ng mga pusa. Dahil dito, kasalukuyang nagsasagawa ang mga siyentipiko ng pagtatasa sa mga banta sa bagong tuklas na populasyong ito.

Ang Pinakabuod

• Muling natuklasan sa Thailand ang mga pusang patag ang ulo matapos ang halos 30 taon nang walang kumpirmadong pagkakita sa mga ito.
• Naitala ng mga camera trap ang 29 na pagkakatuklas sa Princess Sirindhorn Wildlife Sanctuary mula 2024 hanggang 2025.
• Nakuhanan ng larawan ang isang inang pusang patag ang ulo kasama ang anak nito, na nagpapatunay na matagumpay itong nagpaparami.
• Tumitimbang lamang ang species ng 1.5 hanggang 2 kilo, kaya isa ito sa pinakamaliliit na pusa sa mundo.
• Tinatayang nasa 2,500 ang mga adultong indibidwal sa buong mundo.
• Dalubhasa ang mga pusang patag ang ulo sa pangangaso sa basang-lupa, at mayroon silang mga paang may lamad sa pagitan ng mga daliri at patag na bungo.
• Pinahihirap ng mahirap tahaking kalupaan at kawalan ng natatanging disenyo sa balahibo ng mga pusa ang pananaliksik.
• Maaaring ito na ang huling natitirang populasyon ng mga pusang patag ang ulo sa Thailand.
• Nagsasagawa ang mga tagapangalaga ng kalikasan ng pagtatasa sa mga banta at nagpaplano ng mas pinatinding mga hakbang sa pangangalaga.
• Pinatutunayan ng pagtuklas ang kahalagahan ng mga protektadong lugar sa pangangalaga ng mga nanganganib na species.