Tinitingnan ng US ang mga Rare Earth ng Kachin sa Myanmar: Pagkakataon o Sakunang Pangkapaligiran?

Interes ng US sa mga Rare Earth ng Kachin: Bagong Larangan sa Pandaigdigang Karera para sa mga Mineral

Iniulat na isinasaalang-alang ng Estados Unidos ang isang matapang na hakbang upang matiyak ang akses sa mga mineral na rare earth sa Kachin State ng Myanmar, isang rehiyong nasa sentro ng digmaang sibil at pandaigdigang agawan para sa mahahalagang likas-yaman. Nagaganap ito habang lumalakas ang pangamba sa halos monopolyo ng China sa mga rare earth—mga elementong mahalaga sa lahat ng bagay, mula sa mga de-kuryenteng sasakyan at turbina ng hangin hanggang sa mga makabagong teknolohiyang militar. Bagaman nagbibigay ng pag-asa ang posibilidad ng pakikilahok ng US na mabawasan ang mahigpit na kontrol ng China, nagdudulot din ito ng matinding pangamba sa mga lokal na komunidad at aktibistang pangkapaligiran tungkol sa posibilidad ng higit pang labanan at pagkasira ng kalikasan.

Ang mga rare earth element (REE) ay pangkat ng 17 metal na magkakahawig ang katangiang kemikal at may natatanging magnetiko, kondaktibo, at termal na katangian. Mahalaga ang mga ito sa makabagong teknolohiya at nagpapagana sa lahat ng bagay, mula sa mga smartphone at MRI machine hanggang sa mga permanenteng magnet sa mga motor ng de-kuryenteng sasakyan at turbina ng hangin. Lalo namang pinahahalagahan ang mabibigat na rare earth element (HREE), gaya ng dysprosium at terbium, dahil sa gamit ng mga ito sa mga magnet at bateryang may mataas na performance.

Bakit Napakahalaga ng Kachin State para sa mga Rare Earth?

Matatagpuan sa hilagang Myanmar sa kahabaan ng hangganan nito sa China, umusbong ang Kachin State bilang isa sa pinakamahahalagang pinagkukunan sa mundo ng mabibigat na rare earth. Mula nang agawin ng militar ang kapangyarihan sa Myanmar noong 2021, biglang lumawak ang pagmimina sa Kachin, na higit na walang regulasyon at madalas ay ilegal. Dahil sa lupang mayaman sa mineral ng rehiyon, naakit dito hindi lamang ang mga lokal na milisya at naghaharing hunta ng militar kundi pati ang mga kumpanyang Tsino na naghahangad matiyak ang suplay para sa malawak nilang sektor ng pagmamanupaktura.

Ayon sa Global Witness, mahigit dumoble ang iniluluwas ng Myanmar na mabibigat na rare earth sa China mula 2021 hanggang 2023. Pagsapit ng 2024, naging pinakamalaking panlabas na tagapagtustos ng mahahalagang mineral na ito sa China ang Myanmar, na bumubuo sa humigit-kumulang 40% ng inaangkat ng China na mahahalagang elementong gaya ng dysprosium at terbium. Tinatayang nagkakahalaga ng $1.4 bilyon kada taon ang kalakalan, ngunit bihirang makinabang dito ang mga lokal na komunidad.

Karamihan sa pagmimina ay nagaganap sa mga lugar na kontrolado ng Kachin Independence Army (KIA) o ng mga milisyang kaalyado ng militar. Inagaw ng KIA, isang armadong grupong etniko na nakikipaglaban para sa awtonomiya, ang kontrol sa sona ng pagmimina ng Chipwe-Pangwa noong huling bahagi ng 2024, kaya lalo pang naging masalimuot ang dati nang gusot na mga alyansa at tunggalian sa rehiyon.

Papel ng China: Estratehikong Pag-iimbak at Pinsala sa Kapaligiran

Hindi aksidente ang pangingibabaw ng China sa supply chain ng rare earth. Kontrolado ng bansa ang halos 90% ng kapasidad sa pagproseso ng rare earth sa buong mundo at lalo nitong ipinauubaya sa Myanmar ang pinakamapolusyon at pinakamapaminsalang bahagi ng pagkuha ng mga ito sa kapaligiran. Pinalawak ng mga kumpanyang Tsino, na madalas kumikilos sa pamamagitan ng mga lokal na kinatawan, nang mahigit 40% ang kanilang mga operasyon sa pagmimina nitong mga nakaraang taon. Dahil dito, naging mga tanawing baku-bako at wasak dahil sa mga hukay, imbakan ng kemikal, at tigang na lupa ang dating malilinis na kagubatan.

Ayon sa datos ng adwana ng China, tumaas nang 70% ang mga inaangkat nitong rare earth mula sa Myanmar noong 2023, na umabot sa mahigit 34,000 metriko tonelada ang mga kargamento. Nagbabala ang mga analyst na nag-iimbak ang China ng mga mineral na ito, posibleng upang gamitin bilang panangga o panggigipit sa mga susunod na sigalot na heopolitikal o labanan sa mga parusa laban sa Kanluran.

Pagbabago sa Patakaran ng US: Paghahanap ng mga Alternatibo sa China

Ayon sa Reuters, kabilang sa mga panukalang tinalakay noong Hulyo 2025 ang direktang pakikipag-usap sa KIA, pamamagitan para sa kasunduang pangkapayapaan ng KIA at hunta, o pakikipagtulungan sa mga kaalyado sa rehiyon gaya ng India upang iproseso ang mga mineral. Layunin nitong bawasan ang pag-asa ng US sa China, tiyakin ang matatag na suplay ng rare earth, at posibleng pahinain ang mahigpit na kontrol ng China sa pandaigdigang pamilihan.

Inilarawan ni Adam Castillo, dating pinuno ng US Chamber of Commerce sa Myanmar, ang mga mineral ng Kachin bilang “golden goose ng China” at hinimok ang US na makipagtulungan sa KIA. Nagpakita rin ng interes ang mga kumpanyang Indian: bumisita ang IREL (India) Ltd. sa Kachin noong huling bahagi ng 2024 upang siyasatin ang mga kasunduan sa pagmimina.

Mga Hadlang sa Logistika at Pulitika

Sa kabila ng estratehikong katuwiran, nagbabala ang mga eksperto na mahihirapan nang husto ang anumang pagsisikap ng US na kumuha ng rare earth sa Kachin. Mahina ang imprastraktura ng rehiyon, kakaunti ang mga kalsada, at karamihan sa mga minahan ay malapit sa hangganan ng China. Tinawag ni Bertil Lintner, isang awtor na Suweko at eksperto sa Myanmar, na “lubos na kabaliwan” ang plano. Aniya, madaling mapipigilan ng China ang anumang pagtatangkang ihatid sa lupa ang mga mineral patungong India o sa ibang lugar.

Dagdag pa rito, iniwasan ng US ang direktang pakikipag-ugnayan sa hunta ng militar ng Myanmar mula nang agawin nito ang kapangyarihan noong 2021, dahil sa mga pang-aabuso sa karapatang pantao at patuloy na karahasan. Nagdulot ng pagtataka ang mga kamakailang hakbang na nag-aalis ng parusa sa ilang kaalyado ng hunta, ngunit hindi ito nangangahulugan ng mas malawak na pagbabago sa patakaran, ayon sa mga opisyal ng US.

Gastos ng Pagmimina ng Rare Earth sa Tao at Kapaligiran

Habang nagpapatuloy ang tunggalian ng mga kapangyarihan sa mundo, pasan ng mga taga-Kachin State ang pinakamatinding epekto ng mapaminsalang pagmimina ng rare earth. Sa prosesong kilala bilang in-situ leaching, itinuturok sa lupa ang mga kemikal gaya ng ammonium sulphate at oxalic acid upang tunawin ang mga rare earth element, saka ibinobomba ang mga ito paibabaw. Mura at episyente ang pamamaraang ito ngunit nag-iiwan ito ng nakalalasong basura, kontaminadong tubig, at tigang na mga tanawin.

Naitala ng mga lokal na aktibista at grupong nagbabantay ang malawakang pagkasira ng kapaligiran:

• Naging pula o kulay-asul na parang gatas ang mga ilog at sapa dahil sa agos ng mga kemikal, kaya hindi na ligtas inumin ang tubig o gamitin sa pangingisda at irigasyon.
• Dahil sa kontaminasyon ng lupa, lumiit ang ani at namatay ang mga alagang hayop, na nagbanta sa seguridad sa pagkain.
• Nilinis ang mga kagubatan para sa mga lugar ng pagmimina, na sumira sa mga tirahan ng hayop at mga pook na mayaman sa sari-saring buhay-ilang.
• Dumadami ang mga problemang pangkalusugan ng mga manggagawa at taganayon, kabilang ang mga sakit sa balat, suliranin sa paghinga, at pinsala sa mga organo.

“Nagbibigay agad ng kita ang pagmimina ng rare earth, pero sinisira nito ang aming lupain kapag mali ang paraan,” sabi ni Seng Ja, 24-anyos na aktibista mula Kachin. “Ilang taon nang nagdurusa ang Kachin dahil sa digmaan, at hinahayaan ng SAC [hunta ng militar] ang mga negosyong Tsino na kunin ang aming mga likas-yaman, habang nag-iiwan ng maruruming ilog at mga bukiring wala nang laman. Kailangan namin ng tulong na poprotekta sa aming kapaligiran at mga mamamayan.”

Hindi dapat tularan ng US ang mapanirang landas ng SAC. Kung nais nilang tulungan ang Kachin, dapat nilang suportahan ang responsableng pagmimina, sundin ang pinakamababang pamantayan sa kapaligiran, at isulong ang mga napapanatiling solusyon—hindi basta kunin ang aming mga likas-yaman at mag-iwan ng wasak na lupain.

— Seng Ja, aktibista mula Kachin

Kaguluhang Panlipunan at Pagpopondo sa Labanan

Nagpalala rin ng mga suliraning panlipunan sa Kachin ang pagdami ng pagmimina ng rare earth. Dinadayo ang mga lugar ng pagmimina dahil sa sugal, paggamit ng droga, at krimen. Madalas masugatan at magkasakit ang mga manggagawang walang sapat na kagamitang pangkaligtasan. Binago ng pagdagsa ng mga manggagaling sa ibang lugar at mabilis na pag-ikot ng pera ang mga tradisyonal na komunidad at lalo pang pinalalim ang hindi pagkakapantay-pantay.

Marahil ang pinakanakababahala, nakatutulong ang kita sa pagmimina ng rare earth na pondohan ang nagpapatuloy na digmaang sibil sa Myanmar. Nagpapataw ang KIA ng 20% buwis sa mga operasyon ng pagmimina sa teritoryo nito upang pondohan ang paglaban sa hunta. Samantala, ginagamit ng militar at mga kaalyadong milisya nito ang kita sa pagmimina sa pagbili ng mga armas at pagpapanatili ng kontrol. Gaya ng sinabi ng isang lokal na residente, “Napipilitan ang bawat grupo na gamitin ang mga likas-yaman upang mabuhay. Alam ng SAC at ng mga pinuno ng rebeldeng Kachin ang pinsala sa kapaligiran pero wala silang pakialam—napakalaki ng gastos sa digmaan, at napakatuksong balewalain ang kita sa rare earth.”

Pandaigdigang Supply Chain: Sino Talaga ang Nakikinabang?

Hindi nananatili sa Myanmar ang mga rare earth na kinukuha sa Kachin. Iniluluwas ang mga ito—karamihan ay ilegal—patungong China, kung saan pinoproseso at isinasama ang mga ito sa mga produktong ginagawa para sa mga pandaigdigang tatak gaya ng Tesla, Volkswagen, Toyota, at Siemens. Halimbawa, malaking tagaangkat ang Germany ng mga permanenteng magnet na gawa gamit ang mga rare earth mula Myanmar, bagaman sinasabi ng karamihan sa mga kumpanya na gumagamit sila ng mga niresiklong materyales o umaasa sa mga supply chain na hindi malinaw ang pinagmulan.

Nagbibigay ng matinding insentibo ang pandaigdigang demand na ito upang magpatuloy ang pagmimina, anuman ang maging lokal na epekto. Kaunti lamang ang naging epekto ng mga pandaigdigang boykot laban sa hunta ng Myanmar sa kalakalan ng rare earth, dahil kumikilos nang walang pananagutan ang mga kumpanyang Tsino at nahihirapan ang mga Kanluraning kumpanya na matunton ang pinagmulan ng kanilang mga materyales.

Mga Panawagan para sa Responsableng Pagkuha at Regulasyon

Nanawagan ang mga grupong pangkapaligiran at lokal na aktibista ng agarang pagkilos upang ihinto ang pagmimina sa Myanmar na walang regulasyon, hanggang sa magkaroon ng mabisang mga pananggalang. Kabilang sa mga rekomendasyon ang:

• Mas mahigpit na regulasyon ng pamahalaan at pagpapatupad ng mga pamantayan sa kapaligiran
• Masusing pagsusuri ng mga kumpanya sa supply chain para sa mga pinagmumulan ng rare earth
• Mga pandaigdigang parusa sa mga kumpanyang sangkot sa pagkasira ng kapaligiran at pang-aabuso sa karapatang pantao
• Pagsuporta sa mga alternatibong teknolohiya at pagreresiklo upang mabawasan ang pangangailangan sa bagong minang rare earth
• Pagsasama sa mga katutubo at lokal na komunidad sa mga pagpapasya tungkol sa mga proyekto sa pagmimina

Kung wala ang mga hakbang na ito, patuloy na lalawak ang nakalalasong mga minahan sa Myanmar, babala ng mga eksperto, at mag-iiwan ang mga ito ng wasak na mga tanawin at mga komunidad na wala nang ikabubuhay.

Mga Taya sa Heopolitika: Kaya Bang Wakasan ng US ang Monopolyo ng China?

Bahagi ng mas malawak na pandaigdigang agawan para sa mahahalagang mineral ang interes ng US sa mga rare earth ng Kachin. Habang nag-uunahan ang mga bansa upang matiyak ang suplay para sa paglipat sa malinis na enerhiya at sa mga makabagong teknolohiya, tumitindi ang kompetisyon—hindi lamang sa pagitan ng US at China kundi pati ng mga kapangyarihan sa rehiyon gaya ng India at European Union.

Dahil kontrolado ng China ang buong supply chain ng rare earth—mula pagmimina hanggang pagproseso at pagmamanupaktura—malaki ang impluwensiya nito sa mga pandaigdigang pamilihan. Hindi pa natutumbasan ng mga pagsisikap ng US at mga kaalyado nito na bumuo ng mga independiyenteng supply chain ang laki at episyensiya ng China. Binubuo pa ang mga bagong minahan sa US, Canada, at Australia, ngunit nahaharap din ang mga ito sa mga hamon sa kapaligiran at regulasyon.

Iginigiit ng ilang analyst na makatutulong sa US ang pagsuporta sa kasarinlan ng Kachin upang matiyak ang suplay ng rare earth, pahinain ang impluwensiya ng China, at maghatid ng mga benepisyong pang-ekonomiya sa mga taga-Kachin. Nagbabala naman ang iba na nanganganib na lalo nitong gawing hindi matatag ang Myanmar at pagningasin ang labanan. Gaya ng binanggit ng The National Interest, maaaring di-sinasadyang patagalin ng patakaran ng US na suportahan ang integridad ng teritoryo ng Myanmar ang digmaang sibil at palakasin ang monopolyo ng China.

Ano ang Susunod para sa Kachin at sa mga Rare Earth ng Mundo?

Hindi pa tiyak ang kinabukasan ng mga rare earth ng Kachin. Nasa pagitan ng makapangyarihang puwersa ang rehiyon: isang hunta ng militar na desperado sa kita, mga milisyang etniko na nakikipaglaban para sa awtonomiya, mga kumpanyang Tsino na naghahangad ng likas-yaman, at posibleng mga interes ngayon ng US at India na naghahanap ng mga alternatibo sa China. Samantala, patuloy na nagdurusa ang mga lokal na komunidad dahil sa pagmimina nang walang regulasyon at nagpapatuloy na labanan.

Malinaw ang aral mula sa Kachin para sa US at iba pang bansang naghahangad matiyak ang suplay ng mahahalagang mineral: hindi dapat isakripisyo ang mga karapatang pantao, pagpapanatili ng kapaligiran, at kabuhayan ng mga lokal upang wakasan ang monopolyo ng China. Dapat gabayan ng mga prinsipyo ng pagiging bukas, pananagutan, at paggalang sa mga tao at ekosistemang pinakanaaapektuhan ng pagmimina ang pandaigdigang karera para sa rare earth.

Sa Buod

• Isinasaalang-alang ng US ang pakikipagtuwang sa Kachin State ng Myanmar upang makakuha ng mga mineral na rare earth at mabawasan ang pag-asa sa China.
• Isa ang Kachin sa mahahalagang pinagkukunan sa mundo ng mabibigat na rare earth, ngunit higit na walang regulasyon ang pagmimina at malubha ang pinsalang dulot nito sa kapaligiran.
• Nangingibabaw ang China sa supply chain ng rare earth, nag-aangkat ng napakaraming mineral mula sa Myanmar at nag-iimbak ng mga ito upang magamit bilang estratehikong panggigipit.
• Nagdurusa ang mga lokal na komunidad sa Kachin dahil sa polusyon, mga suliraning pangkalusugan, at kaguluhang panlipunang kaugnay ng pagmimina at labanan.
• Ponduhan ng kita mula sa pagmimina ng rare earth ang hunta ng militar at mga milisyang etniko, kaya napag-aalab ang digmaang sibil sa Myanmar.
• Hinihimok ng mga eksperto ang responsableng pagkuha, mahigpit na regulasyon, at pagsasama sa mga lokal na mamamayan sa pagpapasya upang maiwasan ang higit pang pinsala sa kapaligiran at lipunan.
• Nanganganib na maulit sa pandaigdigang agawan para sa mahahalagang mineral ang mga pagkakamali noong panahon ng fossil fuel kung hindi agad magkakaroon ng mga reporma.