Itinaas ng IMF sa 10.7% ang tantiya sa paglago ng Taiwan habang pinalalakas ng AI boom ang pangunguna nito sa Asia-Pacific

Mahigit dumoble ang tantiya sa paglago ng Taiwan kasabay ng pagtaas ng demand sa chips

Itinaas ng International Monetary Fund ang tantiya nito sa paglago ng ekonomiya ng Taiwan sa 2026 sa 10.7%, mula sa 5.2% noong Abril. Dahil dito, mangunguna ang Taiwan sa lahat ng ekonomiya sa rehiyon ng Asia-Pacific, habang pinatataas ng pamumuhunan sa artificial intelligence ang demand para sa computer hardware. Ang pagtaas na 5.5 percentage point ay naglalagay sa Taiwan nang malayo sa inaasahang 3.1% na pandaigdigang paglago ng IMF.

Tinataya sa October World Economic Outlook na pinamagatang Resilience under Strain, Urgent Choices na aabot sa 22.0% ng gross domestic product ang surplus ng kasalukuyang account ng Taiwan. Ayon sa IMF, pinagsamang 62% ng pandaigdigang net trade sa AI-related na computer hardware ang bahagi ng Taiwan at South Korea. Ipinakikita nito kung gaano kakonsentrado ang supply chain na nasa likod ng pagdagsa ng pamumuhunan.

Ang tantiya ay para sa real GDP, na sumusukat sa output ng ekonomiya matapos iakma sa mga pagbabago sa presyo. Pagtataya ito para sa buong taon, hindi kumpirmadong resulta ng paglago. Kahit matapos ang malaking rebisyon, mas mababa pa rin nang 0.35 percentage point ang tantiya ng IMF kaysa sa 11.05% na pagtatayang inilabas noong Agosto ng Directorate General of Budget, Accounting and Statistics ng Taiwan.

Nagkakaiba ang mga ulat kung ang Taiwan lang ba ang ekonomiyang inaasahang magtatala ng paglago na mahigit 10%. May ilang ulat na nagsasabing oo, samantalang inililista naman ng iba ang Guyana sa 22.3% at South Sudan sa 10.5%. Dahil dito, pangalawa ang Taiwan sa mga ekonomiyang natukoy, kasunod ng Guyana at bahagyang mas mataas sa South Sudan. Magkakatugma ang mga ulat sa pangunguna ng Taiwan sa rehiyon at pambihira nitong bilis ng paglawak ng ekonomiya.

May babala rin sa pananaw na ito: inaasahang babagal sa 4.3% ang paglago ng Taiwan sa 2027. Malaki ang agarang pakinabang mula sa paggasta sa AI, ngunit hindi tiyak kung magpapatuloy ang ganitong bilis ng paglago o kung ano ang magiging balik ng pamumuhunang ito.

Paano nagbago ang pananaw mula Abril hanggang Oktubre

Itinutulak ng rebisyon ang Taiwan sa mas matibay na landas ng paglago kaysa sa inaasahan ng IMF anim na buwan na ang nakalipas. Mahigit doble na ngayon sa tantiya noong Abril ang inaasahang paglago nito sa 2026, at mas mataas nang 1.9 percentage point kaysa sa 8.8% na paglago noong 2025.

Ipinakikita ng sunod-sunod na pagtataya kung paano nagbago ang mga inaasahan habang lumilipas ang taon:

• Abril 2026: Tinataya ng IMF na 5.2% ang taunang paglago ng Taiwan, 1.5% ang inflation at 18.1% ng GDP ang surplus ng kasalukuyang account nito.
• Agosto 2026: Tinataya ng Directorate General of Budget, Accounting and Statistics ng Taiwan na 11.05% ang taunang paglago.
• Oktubre 12, 2026: Itinatakda ng mga ulat tungkol sa October World Economic Outlook ang tantiya ng IMF sa paglago sa 10.7%, inflation sa 2.0% at surplus ng kasalukuyang account sa 22.0% ng GDP.
• Oktubre 13, 2026: Tinalakay ng mga opisyal ng IMF ang pandaigdigang pananaw sa Bangkok, kung saan sinuri rin ng mga ekonomista ang mga prospect ng Taiwan sa taunang pagpupulong ng IMF at World Bank.
• 2027: Tinataya ng IMF na 4.3% ang paglago ng Taiwan, 1.8% ang inflation at 23.1% ng GDP ang surplus ng kasalukuyang account nito.

Itinuturing ng mga ulat na inilathala ang pananaw noong Oktubre 12, samantalang Oktubre 13 ang petsang nakasaad sa mga ulat tungkol sa presentasyon at talakayan nito sa Bangkok. Iisang edisyon noong Oktubre ang tinutukoy ng mga pagtataya.

Malaki ang inaasahang paghina sa susunod na taon: 6.4 percentage point na mas mababa sa tantiya para sa 2026 ang 4.3% na paglago. Gayunman, nangangahulugan pa rin ito ng paglago ng ekonomiya, hindi ng pag-urong. Walang ibinigay dito na maihahambing na tantiya para sa 2027 mula sa ahensiya ng estadistika ng Taiwan, kaya 2026 lamang maaaring tuwirang paghambingin ang mga pagtataya noong Agosto at Oktubre.

Paghahambing ng Taiwan sa mga karatig-bansa

Mas mataas ang inaasahang paglago ng Taiwan kaysa sa 8.4% ng Vietnam, 7.0% ng India, 5.1% ng Indonesia at 5.0% ng Singapore. Tinataya ng IMF na 4.5% ang paglago sa China, 3.8% sa Hong Kong, 3.3% sa South Korea at 0.7% sa Japan.

Malaki ang agwat kahit sa mga ekonomiyang nakikinabang sa demand sa teknolohiya. Mas mataas nang 7.4 percentage point ang tantiya sa Taiwan kaysa sa South Korea, kahit pareho silang mahalaga sa mga supply chain ng semiconductor. Mahigit doble rin ito sa inaasahang antas ng China, batay sa kani-kanilang bilang na 10.7% at 4.5%.

Hindi nangangahulugan ang mabilis na paglago ng Taiwan na bumibilis ang buong Asia. Tinataya ng IMF na 4.8% ang paglago ng rehiyon sa 2026, mula sa 5.0% noong 2025, at 4.4% naman sa 2027. Para sa mga maunlad na ekonomiya sa Asia, 3.2% ang tantiya sa 2026.

Inaasahang lalago nang 2.8% ang South Korea sa 2027, habang inaasahang babagal sa 4.0% ang paglago ng China. Nagkakasundo ang mga ulat sa pinal na pagtataya para sa China ngunit nagkakaiba sa direksiyon ng pinakahuling rebisyon: inilalarawan ito ng isa bilang pagtaas, samantalang sinasabi ng isa pa na ibinaba nang 0.1 percentage point ang dalawang taunang tantiya mula noong Hulyo. Pareho nilang itinatakda sa 4.5% ang paglago sa 2026 at 4.0% sa 2027.

Bakit direktang nakikinabang ang Taiwan sa paggasta sa AI

Nangangailangan ang mga AI system ng makapangyarihang chips at imprastraktura ng computing para sanayin ang mga modelo at patakbuhin ang mga ito matapos i-deploy. Sa training, nililinang ang isang modelo gamit ang datos; ang inference naman ang prosesong ginagamit ng sinanay na modelo para bumuo ng sagot o magsagawa ng gawain. Lumilikha ng demand sa hardware na inilalaan ng sektor ng teknolohiya ng Taiwan ang pamumuhunan sa dalawang aktibidad na ito.

Inilalarawan ng IMF na nakapokus ang industriya sa dalawang dulo: ang advanced computing hardware sa upstream, at ang pagbuo at pagpapatakbo ng nangungunang mga AI model sa downstream. Mahalaga ang papel ng Taiwan at South Korea sa supply chain ng hardware.

Partikular na tumutukoy ang bilang na 62% sa pinagsamang bahagi ng mga ito sa pandaigdigang net trade sa AI computing hardware. Mas malawak itong inilalarawan ng ilang ulat bilang bahagi ng industriya ng AI hardware, ngunit hindi ito dapat unawain bilang sukatan ng lahat ng aktibidad sa AI, kita mula sa software o produksyon ng chips. Isinasaalang-alang ng net trade ang mga export matapos ibawas ang mga import.

Halos 80% ng kaugnay na export ng hardware ang pinagsamang bahagi ng Taiwan, South Korea, Malaysia, Mexico at Netherlands, ayon sa mga ulat tungkol sa mga chart ng IMF. Halos 80% naman ng mga import ang bahagi ng United States at China. Iniuugnay ng ganitong padron ang paggasta ng malalaking pamilihan ng AI sa produksyon sa ilang ekonomiyang may sektor ng pagmamanupaktura.

Namodelo rin ng IMF ang mga pakinabang para sa Singapore, Vietnam, Malaysia at Japan kung tataas nang 40% ang export ng computers, electronics at optical products mula Taiwan at South Korea. Isang hipotetikal na pagsasanay sa supply chain ito, at naiiba sa mga ulat na halos 40% ang itinaas ng export ng electronics at optical equipment ng Taiwan.

Hindi sapat ang lakas ng export para ilarawan ang buong kalagayan sa loob ng bansa

Tumaas mula sa tantiya noong Abril na 18.1% ng GDP ang inaasahang surplus ng kasalukuyang account ng Taiwan at umabot sa 22.0%, o pagtaas na 3.9 percentage point. Itinatala ng kasalukuyang account ang kalakalan sa mga produkto at serbisyo, daloy ng kita at mga paglilipat ng pondo sa ibang bahagi ng mundo. Nangangahulugan ang surplus na mas malaki ang natatanggap mula sa ibang bansa kaysa sa ibinabayad dito sa mga kategoryang iyon.

Tinataya ng IMF na 20.0% ng GDP ang surplus noong 2025 at aabot ito sa 23.1% sa 2027. Ipinahihiwatig ng pagtaas ng bahaging ito na mananatiling matatag ang kalagayan sa ugnayang panlabas kahit inaasahang babagal ang taunang paglago ng GDP.

Hindi gaanong malaki ang pagbabago sa mga panloob na palatandaan ng ekonomiya. Tinataya sa 2.0% ang inflation ng presyo ng mga bilihin noong 2026, mula sa 1.5% noong Abril, habang inaasahang mananatili sa 3.4% ang unemployment sa 2026 at 2027. Inaasahang babagal sa 1.8% ang inflation sa susunod na taon.

Hindi ipinakikita ng mga bilang na ito kung paano naipamamahagi ang pakinabang sa mga sambahayan o industriya. Sinusukat ng paglago ng GDP ang kabuuang output, hindi kung pantay-pantay na bumubuti ang sahod, konsumo o trabaho. Ipinakikita rin ng hindi nagbabagong tantiya sa unemployment na hindi awtomatikong nagdudulot ng katumbas na pagbabago sa pangunahing sukatan ng labor market ang malaking rebisyon sa output.

Mahalaga rin ang komposisyon ng paglago ng export. Ayon sa isang ulat tungkol sa pagsusuri ng IMF, malaking bahagi ng pagtaas sa halaga ng kalakalan sa AI hardware ay nagmula sa presyo, hindi sa kaparehong laki ng pagtaas sa dami ng mga ipinadalang produkto. Kaya hindi dapat ituring na patunay ang mas malaking kita sa export na tumaas din sa kaparehong bilis ang dami ng mga ipinadalang device.

Nakikita ng mga ekonomista ang puwang para sa paglago lampas sa taong ito

Sa pangkalahatan, itinuring ng mga ekonomistang dumalo sa taunang pagpupulong sa Bangkok na kapani-paniwalang paliwanag sa pagtataya para sa Taiwan ang malakas na demand sa semiconductor. Sinabi ng British economist na si Paul Temperton na nauunawaan ang proyeksiyon ng paglago dahil sa papel ng Taiwan sa paglalaan ng chips para sa imprastraktura ng AI at sa pag-asa nito sa export.

Naniniwala si Temperton na maaaring magpatuloy nang ilang taon ang demand at hindi niya itinuturing na nasa bubble na ang industriya. Para sa kanya, dapat sukatin ang kinikita ng mga kompanya ng AI sa mga susunod na taon, sa halip na tumingin lamang sa paggasta sa pamumuhunan.

Inaasahan din ni Iyabo Masha, direktor ng Intergovernmental Group of Twenty-Four, na magpapatuloy ang paglago ng aktibidad sa semiconductor sa susunod na dalawa hanggang tatlong taon, bagaman maaari itong bumagal habang nagiging mas matatag ang sektor. Pinag-uugnay ng G24 ang mga posisyon ng mga umuunlad na bansa sa mga isyung may kinalaman sa pananalapi at pag-unlad sa buong mundo.

Nagpahayag din ng pag-asa tungkol sa paglaki ng pamilihan ng AI si Emma Rafaelof ng U.S. Semiconductor Industry Association. Magkakaiba ang pagtukoy sa kanya ng mga ulat bilang ekonomista at direktor ng pandaigdigang patakaran ng asosasyon. Ayon sa kanya, kailangan ang pagtutulungan ng United States, Taiwan at iba pang ekonomiya upang mapanatili ang paglago, at mahalaga ang tuluy-tuloy na komunikasyon para masuportahan ito.

Sinusuportahan ng mga pananaw na ito ang posibilidad ng karagdagang paglago, ngunit hindi nito ginagarantiya na mauulit ng Taiwan ang 10.7% na taunang paglago. Ipinahihiwatig ng sariling tantiya ng IMF na 4.3% para sa 2027 na babagal ang paglago habang patuloy namang tumataas ang output.

Pandaigdigang boom na hindi pantay ang pakinabang

Inaasahan ng IMF na 3.1% ang pandaigdigang paglago sa 2026 at 3.4% sa 2027. Bahagyang mas mataas ang tantiya para sa taong ito kaysa sa 3.0% na pagtataya noong Hulyo, ngunit mas mababa ito sa 3.5% na paglago noong 2025. Nakatulong ang pamumuhunan sa AI na mapunan ang epekto ng pagkabigla sa enerhiya kaugnay ng digmaan sa Middle East.

Hindi pantay ang suportang ito. Ayon sa IMF, 32 ekonomiya na ngayon ang bumubuo sa 95% ng pandaigdigang paglago, kumpara sa 54 noong Abril, at ibinaba nito ang mga pagtataya para sa 47% ng mga ekonomiya. Nakikinabang ang mga bansang naglalaan ng imprastraktura ng AI, habang nahaharap naman sa mas mataas na gastos at humihinang kakayahang bumili ang maraming bansang umaangkat ng enerhiya na wala sa mga supply chain na ito.

Inaasahang lalago nang 2.3% ang United States sa 2026 at 2027. Tinataya sa 1.1% ang paglago sa euro area ngayong taon, samantalang inaasahang lalago nang 7.0% ang India sa parehong taon. Sa kabilang banda, tinataya ng IMF na uurong nang 3.3% ang Saudi Arabia, 16% ang Iraq, 16.7% ang Kuwait at 15.6% ang Qatar sa 2026.

Nagbabala si Silvana Tenreyro, tagapayo sa ekonomiya ng IMF at direktor ng departamento nito sa pananaliksik, na humihina ang kakayahang sumalo sa paulit-ulit na pagkabigla:

Napanatili ng pandaigdigang ekonomiya ang katatagan, ngunit papalapit na ito sa hangganan nito, kaya kailangan nating lumipat mula sa basta pagharap sa mga problema tungo sa muling pagpapatatag.

Sinabi ni Petya Koeva Brooks, pangalawang direktor ng pananaliksik ng IMF, na napigilan ng mga hakbang gaya ng paggamit ng mga reserba ng enerhiya, paglipat sa ibang tagapagtustos at pagbawas sa demand sa langis ang pagbagsak ng pandaigdigang paglago sa 2.5% ngayong taon. Humihina na ang bisa ng mga hakbang na ito habang nagpapatuloy ang tunggalian.

Enerhiya at balik ng AI ang pangunahing panganib

Ipinapalagay sa pangunahing pagtataya ng IMF na muling bubuksan ang Strait of Hormuz sa Marso 2027 at halos babalik sa kalagayan bago ang digmaan ang pagpapadala ng mga produkto pagsapit ng Oktubre 2027. Ipinapalagay din dito na magiging $96 kada bariles ang karaniwang presyo ng langis sa 2026 at $87 sa 2027. Mga palagay ito para sa pagtataya, hindi kumpirmadong mga petsa o presyo.

Nababawasan nang humigit-kumulang 2.7 milyong bariles kada araw ang pandaigdigang reserba ng langis. Sa masamang senaryong magtutulak sa langis sa $130 kada bariles hanggang sa unang quarter ng 2027 dahil sa paglubha ng digmaan, tinataya ng IMF na bababa nang 0.2 percentage point ang paglago sa 2026 at 0.5 percentage point sa 2027. Aabot naman sa 5.2% ang pandaigdigang inflation sa susunod na taon, kumpara sa 4.1% sa pangunahing pagtataya.

May hiwalay ding panganib na dulot ng AI. Namumuhunan sa chips, data center at kapasidad ng suplay ng kuryente bago pa mapatunayan ang malawakang pagtaas sa produktibidad. Kung mabibigo ang inaasahan sa kita at paghusay ng kahusayan, maaaring sabay na bumagsak ang pamumuhunan at presyo ng mga asset.

Sa isang senaryo ng IMF na pinagsasama ang hindi inaasahang maliit na pakinabang mula sa AI at tensiyon sa mga pamilihang pinansyal, babagsak nang 20% ang mga stock sa United States at magiging 1.1% na mas mababa sa batayang pagtataya ang pandaigdigang output pagsapit ng 2028. Maaaring bumaba nang hanggang 1.7% ang output ng Asia. Sa mas limitadong senaryo ng paghina ng pamumuhunan, magiging humigit-kumulang 0.5% na mas mababa sa batayang pagtataya ang GDP ng Asia pagsapit ng 2029.

Magkakaiba ang mga palagay sa mga senaryong ito at hindi dapat pagsamahin ang mga ito. Inilalarawan ng mga ito ang mga posibleng paglihis mula sa pangunahing pagtataya ng IMF, hindi mga prediksiyong tiyak na mangyayari ang mga pagkaluging iyon. Sa kabilang banda, maaaring magdagdag ng 0.6% sa pandaigdigang GDP pagsapit ng 2029 ang mas mabilis na paggamit at pamumuhunan sa AI, at malaking bahagi ng pakinabang ay mapupunta sa United States at China.

Gawing mas malawak na paglago ang pagdami ng demand sa chips

Hinimok ni Masha ang Taiwan na gamitin ang karagdagang kita ng pamahalaan at iba pang mapagkukunan mula sa paglago upang paunlarin ang mga industriyang hindi nakasentro sa teknolohiya. Gayundin ang panawagan ni Eric LeCompte, executive director ng Jubilee USA Network, isang nonprofit na organisasyong nagsusulong ng pagpapagaan ng utang ng mga umuunlad na bansa, tungkol sa trabaho at panganib sa ekonomiya.

Ayon kay LeCompte, makatutulong ang pag-iba-iba ng mga industriya upang maprotektahan ng Taiwan ang sarili laban sa labis na optimismo tungkol sa AI:

Sa palagay ko, ang pinakamahalagang magagawa ng pamahalaan ng Taiwan para mapangalagaan ang sarili laban sa mga panganib o mabawasan ang pag-aalala rito ay pag-ibahin ang mga pinagmumulan ng paglago ng ekonomiya at palawakin ang mga sektor na nagbibigay ng trabaho,

Sinabi ng National Development Council ng Taiwan na kinilala sa rebisyon ng IMF ang lakas ng ekonomiya ng bansa. Plano nitong ipagpatuloy ang mga inisyatibang tinatawag na Ten New AI Infrastructure Projects at Thirteen Core Strategic Industries, gamit ang paggamit ng AI, pagpopondo, pagpapaunlad ng talento, mga pagbabago sa regulasyon at pagpapalawak sa ibang bansa upang mapalawak ang aktibidad lampas sa pagmamanupaktura ng chips.

Walang tinukoy na mga takdang petsa, badyet o nasukat na resulta para sa mga inisyatibang ito sa mga ulat. Mahalaga ang pagkakaibang ito: hindi pa patunay na nakararating na sa lahat ng sektor ang paglago ang mga plano ng pamahalaan na palawakin ang pakinabang.

Para sa Taiwan, ang pangunahing hamon sa patakaran ay gawing mas sari-sari ang mga pinagmumulan ng kita at trabaho mula sa pambihirang demand sa export. Ipinakikita ng pagtataya ang agarang bentahe nito sa pandaigdigang supply chain ng AI, habang ipinapaliwanag naman ng inaasahang paghina at mga senaryo ng panganib kung bakit malalagay sa alanganin ang ekonomiya kung aasa lamang ito sa bentaheng iyon.

Mahahalagang Punto

• Itinaas ng IMF mula 5.2% tungo sa 10.7% ang tantiya nito sa real GDP growth ng Taiwan sa 2026, ang pinakamataas na inaasahang antas sa rehiyon ng Asia-Pacific.
• Mas mababa pa rin ang tantiya kaysa sa opisyal na pagtataya ng Taiwan noong Agosto na 11.05%.
• Pinagsamang 62% ng pandaigdigang net trade sa AI computing hardware ang bahagi ng Taiwan at South Korea.
• Inaasahang 22.0% ng GDP ang surplus ng kasalukuyang account ng Taiwan, 2.0% ang inflation at 3.4% ang unemployment sa 2026.
• Inaasahan ng IMF na babagal sa 4.3% ang paglago ng Taiwan sa 2027.
• Salungat sa pahayag na Taiwan lamang ang ekonomiyang inaasahang lalago nang mahigit 10% ang mga ulat na nagtataya ng 22.3% para sa Guyana at 10.5% para sa South Sudan.
• Isinusulong ng mga ekonomista ang mas malawak na pagpapaunlad ng industriya dahil maaaring magbanta sa pananaw ng ekonomiya ang pagkagambala sa suplay ng enerhiya at hindi inaasahang mababang balik mula sa AI.