Iniulat na Ginawaran sina Kenzo Soai at Henri Kagan ng Nobel Prize sa Chemistry 2026

Maliit na Di-Balanse sa Molekula, Malaking Bunga

Ang halo na naglalaman ng dalawang magka-mirror na anyo ng isang molekula sa proporsiyong 51 sa 49 ay maaaring, sa paulit-ulit na reaksiyon, maging halos puro iisang anyo. Nasa sentro ng pananaliksik ni Kenzo Soai, propesor emeritus sa Tokyo University of Science, ang kapansin-pansing resultang ito. Pinangalanan siya kasama ni Henri Kagan sa mga ulat noong Oktubre 7 at 8, 2026, na nag-aanunsiyo ng Nobel Prize sa Chemistry.

Inilalarawan ng mga ulat ang pagkilala para sa mga tuklas tungkol sa mga di-linear na epekto sa asymmetric organic synthesis at mga reaksiyong nakatutulong ang produkto upang makagawa pa ng mas marami nito. Ipinakita ni Kagan, na kinilalang propesor emeritus sa Paris-Saclay University, ang isang di-linear na epekto noong 1986. Inilathala naman ni Soai noong 1995 ang reaksiyong ipinangalan sa kanya.

Hindi pa independiyenteng nabeberipika batay sa opisyal na anunsiyo ng Royal Swedish Academy of Sciences ang iniulat na anunsiyo ng Nobel Prize, halaga ng gantimpala at mga detalye ng seremonya. Samakatuwid, dapat ihiwalay ang iniulat na mga detalye ng paggawad sa mga matagal nang kinikilalang ambag ng mga siyentista sa pananaliksik.

Tinutugunan ng mga tuklas ang isang pangunahing suliranin sa kimika: kung bakit madalas na nangingibabaw ang isa sa dalawang posibleng magka-mirror na anyo ng mga biyolohikal na molekula. Kaugnay rin ito ng praktikal na hamon para sa kimika: ang paggawa ng partikular na anyo ng molekulang kailangan para sa gamot o iba pang kapaki-pakinabang na sangkap.

Iniulat na 12 milyong Swedish kronor ang gantimpala, na paghahatian nang pantay ng dalawang siyentista. Ibig sabihin, tig-6 na milyong kronor ang matatanggap ng bawat isa. Ayon sa ulat, gaganapin ang seremonya sa Disyembre 10 sa Stockholm.

Bakit Mahalaga ang Pagkakaiba ng Ayos ng mga Molekula

May mga molekulang kahawig ng pares ng mga kamay. Magkakapareho ang mga atomo ng mga ito, ngunit magka-mirror ang pagkakaayos ng mga ito sa espasyo at hindi maipapatong nang eksaktong magkatugma. Tinatawag ng mga kimiko na chirality ang katangiang ito, at enantiomer ang tawag sa dalawang anyo.

Malaki ang maaaring maging epekto ng pagkakaibang ito sa loob ng isang buhay na organismo. Nakikipag-ugnayan ang mga biyolohikal na molekula sa iba pang molekula batay sa hugis ng mga ito, kaya maaaring magkaiba ang kilos ng dalawang enantiomer kahit pareho ang pormulang kemikal ng mga ito. Isang paghahambing dito ang kamay na isinusuot sa guwantes: mahalaga ang pagkakaayos, hindi lamang ang mga bahaging sangkot.

Malinaw na mas pinipili ng mga buhay na organismo ang mga partikular na anyo ng mga molekulang gaya ng amino acid at asukal. Bahagi ng pag-unawa sa ganitong padron ang pagpapaliwanag kung paano lumaki ang maliit na paunang pagkiling at naging kapansin-pansing di-balanse.

Ang asymmetric synthesis ay ang paggawa ng isang sangkap sa paraang pumapabor sa isang enantiomer. Sinasaliksik ng gawaing iniuugnay kina Kagan at Soai kung paano maaaring lumaki nang husto ang pagkiling na iyon, lampas sa unang di-balanseng nagpasimula rito.

Mga Tuklas nina Kagan at Soai

Ipinakita ng pananaliksik ni Kagan noong 1986 na hindi kailangang maging proporsiyonal ang ugnayan ng paunang di-balanse ng mga molekula at ng resultang produkto. Bumuo rin siya ng matematikal na paliwanag para sa penomenong ito.

Sa isang payak na prosesong proporsiyonal, ang bahagyang pagkiling sa simula ay magbubunga rin ng halos gayon kaliit na pagkiling sa dulo. Sa di-linear na epekto, hindi sumusunod ang resulta sa tuwirang ugnayang iyon. Sa angkop na mga kondisyon ng reaksiyon, maaaring humantong ang maliit na paunang pagkiling sa mas matinding pagkiling sa produkto.

May kinalaman ang ambag ni Soai sa asymmetric autocatalysis. Tinutulungan ng katalista na maganap ang reaksiyong kemikal. Sa isang autocatalytic na reaksiyon, nagsisilbing katalista ang mismong produkto ng reaksiyon upang makagawa pa ng mas maraming produkto.

Sa reaksiyon ni Soai, itinataguyod ng bawat enantiomer ang paggawa ng sarili nitong anyo. Maaaring lumaki ang bahagyang kalamangan sa pag-usad ng reaksiyon, kaya lalong nangingibabaw ang isang anyo. Ipinakikita ng iniulat na halimbawang halo na 51 sa 49 na umaabot sa halos 100 porsiyento ang isang anyo ang laki ng pagbabagong ito, hindi isang garantiyang mangyayari iyon sa bawat reaksiyon o sa lahat ng kondisyon.

Sama-samang nagbigay ang mga tuklas ng kemikal na paraan upang lumaki ang maliit na di-balanse at maging malaki. Mas tiyak ang nagawa nilang ito kaysa sa basta paggawa ng purong sangkap: ipinakikita nito ang prosesong kayang magpalaki sa pagkakaiba ng ayos ng mga molekula.

Paraan sa Pag-unawa sa Buhay, Hindi Pangwakas na Sagot

Kapansin-pansin ang ugnayan nito sa buhay dahil matindi ang pagkakaiba ng pagtugon ng mga organismo sa magka-mirror na anyo ng mga molekula. Nag-aalok ang reaksiyong nagpapalaki sa paunang di-balanse ng posibleng mekanismo upang maipaliwanag kung paano nabuo ang gayong mga pagkiling.

Gayunman, hindi pinatutunayan ng demonstrasyon sa laboratoryo ang buong sunod-sunod na pangyayaring pinagmulan ng mga pagkiling ng biyolohikal na molekula. Iba ang pagpapakitang kayang palakihin ng kimika ang di-balanse sa pagpapatunay kung saan nagmula ang unang di-balanse o kung anong mga reaksiyon ang naganap bago lumitaw ang buhay.

Mismong si Soai ang nagbigay-diin sa pagkakaibang ito sa mga pahayag na iniulat mula sa panayam kasabay ng anunsiyo. Bilang mananaliksik na tumutuon ang gawain sa pagkakaiba ng ayos ng mga molekula, hinimok niya ang iba na ipagpatuloy ang pagsisiyasat at huwag ituring ang resulta bilang kumpletong paliwanag. Ganito ang salin ng kanyang mga pahayag:

Hindi pa ito ang huling sagot ng aming mga resulta. Upang maunawaan ang buhay, kailangan pa nating isulong nang husto ang pananaliksik.

Mahalaga ang paglilinaw na ito sa pagsusuri sa iniulat na paliwanag sa paggawad. Nagbibigay ang pananaliksik ng mekanismong may kaugnayan sa isang matagal nang hiwaga, ngunit kailangan pa ng karagdagang gawain upang maiugnay ang mekanismong iyon sa kasaysayan ng mga buhay na sistema.

Mula sa mga Unang Eksperimento Hanggang sa Papel noong 1995

Sinimulan ni Soai noong dekada 1980 ang mga eksperimentong nakatuon sa reaksiyong ito. Hindi tumugma sa hinahanap niya ang mga unang resulta, ngunit naalala ng mga kasamahan na patuloy niyang sinubukan ang ideya sa halip na talikuran ito.

Lumabas sa Nature noong 1995 ang papel na naglalarawan sa reaksiyon ni Soai, noong propesor siya sa Tokyo University of Science. Si Takanori Shibata, na propesor na ngayon sa Waseda University, ang nag-iisang research assistant noon sa laboratoryo.

Naalala ni Shibata ang pagdiriwang kasama ang mga estudyante nang mapagpasyahang ilathala ang papel, habang iniisip na agad ni Soai ang susunod na gawain. Ganito ang salin ng naalala niyang sinabi ni Soai:

Simula pa lamang ito. Sa halip na manatili rito, magpatuloy tayo.

Ikinuwento rin ni Shibata ang pagkakaiba ng karaniwang tahimik na asal ni Soai at ng halatang saya nito kapag nagbunga ang eksperimento ng mas mahusay na resulta. Ipinahihiwatig ng mga alaalang ito na naging mahalagang yugto ang paglalathala sa patuloy na programa ng pananaliksik, sa halip na maging wakas nito.

Iniuugnay ng mahahalagang petsa ang gawaing siyentipiko sa mga sumunod na ulat tungkol sa pagkilala:

• 1981: Nagsimulang magtrabaho si Soai bilang lektor sa Tokyo University of Science.
• 1986: Ipinakita ni Kagan ang di-linear na epekto sa asymmetric synthesis; naging associate professor si Soai.
• 1991: Naging propesor si Soai sa Tokyo University of Science.
• 1995: Inilathala sa Nature ang papel tungkol sa reaksiyon ni Soai.
• 2017: Naging propesor emeritus si Soai.
• 2023 at 2025: Tinanggap ni Soai ang Noyori Prize at Japan Academy Prize, ayon sa pagkakasunod.
• Oktubre 7 at 8, 2026: Inilalarawan ng mga ulat ang anunsiyo ng Nobel Prize, mga pagdiriwang sa kampus at bagong parangal mula sa unibersidad.

Bakit Mahalaga ang Maingat na mga Eksperimento

Lalong mahalaga ang pagiging maingat sa eksperimento kapag pinalalaki ng reaksiyon ang napakaliit na di-balanse. Kung maaaring makaapekto sa resulta ang maliit na pagkakaiba sa simula, kailangang kontrolin ng mga mananaliksik ang ipinapasok sa eksperimento at tiyaking walang naging epekto rito ang mga naunang gawain.

Naalala ni Arimasa Matsumoto, associate professor sa Nara Women's University na nakatrabaho ni Soai nang mga limang taon simula 2012, ang paulit-ulit na mga eksperimento at masusing paglilinis ng mga kagamitan. May mga pagkakataong lumilipat ng laboratoryo si Soai upang hindi makaapekto ang mga naunang eksperimento sa mga bago.

Ikinuwento ni Matsumoto na hinihikayat ni Soai ang mga estudyante na sumubok muli kapag hindi naging matagumpay ang mga resulta. Hiwalay namang naalala ni Takashiro Akitsu, propesor sa Tokyo University of Science, na mahigpit si Soai pagdating sa wastong pagsasagawa ng eksperimento, kabilang ang pagsaway sa mga estudyanteng padalus-dalos humawak ng kagamitan.

Iniuugnay ng mga salaysay na ito ang resultang siyentipiko sa paraan ng pagsasaliksik dito. Mahalaga sa pagsisiyasat kung maaasahang lalago ang maliit na pagkiling ng mga molekula ang pag-uulit ng mga eksperimento, malinis na kagamitan at maingat na pagsunod sa mga kondisyon ng eksperimento.

Karerang Hinubog ng Pag-uusisa at Pagtuturo

Ipinanganak sa Hiroshima noong 1950, 76 na taong gulang si Soai ayon sa mga ulat noong Oktubre 2026. Nagtapos siya sa departamento ng kimika ng University of Tokyo noong 1974 at nagtamo ng doktorado roon noong 1979. Nang taon ding iyon, naging postdoctoral researcher siya sa University of North Carolina at Chapel Hill.

Nagsimula ang kanyang pagkakatalaga sa Tokyo University of Science noong 1981, na naging 36 na taong panunungkulan bago siya nagretiro bilang propesor noong 2017. Nagpatuloy ang kanyang pananaliksik matapos ang pagreretiro.

Naalala ni Osamu Eguchi, propesor emeritus sa Otaru University of Commerce at dating kaklase ni Soai sa Hiroshima University High School, na nag-aaral si Soai ng matematikang pang-unibersidad habang nasa paaralan pa. Naglaro rin ng basketball si Soai. Nang kanselahin ang mga pagsusulit sa pagpasok sa University of Tokyo dahil sa insidente sa Yasuda Auditorium, gumugol pa siya ng isang taon sa paghahanda at kalaunan ay nakapasok sa unibersidad.

Inilarawan ng mga kasamahan ang gayunding determinasyon at pagtitiyaga sa pagtuturo niya. Naalala ni Keisuke Suzuki, na kinilala sa detalyadong mga salaysay bilang specially appointed professor sa Institute of Science Tokyo, ang maingat na paggabay ni Soai sa kanyang pananaliksik noong undergraduate siya, kabilang ang paraan ng paglalagay ng mga reagent sa prasko. Iba naman ang pagkakaugnay ni Suzuki sa unibersidad sa isang buod ng pinagmulan, kaya hindi pare-pareho ang detalyeng ito sa mga ulat.

Naalala ni Tsunemi Kawasaki, propesor sa Tokyo University of Science na nakatrabaho si Soai nang mahigit 20 taon, ang masusing paggabay nito na nagpatuloy sa pananaliksik kapag may mga suliranin. Inilarawan din ng mga dating kaklase at alumni ang mainit nitong personalidad, kabilang sa pagtitipon ng alumni noong Hunyo 2025.

Tawag sa Telepono Habang Namimili, Sinundan ng mga Pagdiriwang sa Kampus

Ayon sa mga ulat noong Oktubre, nalaman ni Soai ang tungkol sa parangal sa pamamagitan ng tawag sa telepono habang bumibili ng pagkain sa kalapit na supermarket. Nang maglaon, nagsalita siya sa mga pagdinig kasabay ng anunsiyo ng Royal Swedish Academy of Sciences at dumalo sa press conference sa kampus ng Kagurazaka pagsapit ng alas-10 ng gabi noong Oktubre 7.

Sa iniulat na panayam sa telepono, nagpahayag si Soai ng pananabik at paggalang kay Kagan. Ganito ang salin ng kanyang mga pahayag:

Ngayon ko nadama ang pinakamatinding pananabik sa buong buhay ko dahil ginawaran ako ng Nobel Prize. Ikinararangal kong tanggapin ito kasama si Dr. Henri Kagan, na aking iginagalang.

Iniulat na halos 100 estudyante at kawani ang naghatid sa kanya matapos ang press conference sa gabi. Kinahapunan ng sumunod na araw, bumalik siya sa kampus sa distrito ng Shinjuku sa Tokyo at tumanggap ng mga bulaklak at pagbati mula sa daan-daang estudyante at empleyado.

Pinasalamatan ni Soai ang mga estudyanteng nakatrabaho niya sa Kagurazaka at hinimok ang mga nakababatang mananaliksik na ipagpatuloy nang may kumpiyansa ang kanilang gawain. Iniulat din na iginawad ng Tokyo University of Science ang titulong honorary professor sa kanya noong Oktubre 8, bilang pagkilala sa mga nagawa niya sa pananaliksik at sa mga ambag niya sa edukasyon at pananaliksik.

Impluwensiya Lampas sa Isang Laboratoryo

Naabot ng reaksiyon ang mga mananaliksik na higit pa sa sariling institusyon ni Soai. Naalala ni Soumitra Atabale, na kinilala sa mga ulat bilang assistant professor sa University of California, Los Angeles, na nakatagpo niya ang reaksiyon sa isang koleksiyon ng mga suliranin habang naghahanda bilang estudyante para sa International Chemistry Olympiad.

Nang maglaon, nag-ambag si Atabale sa isang aklat para sa mga espesyalista na inedit ni Soai, mga limang taon bago ang iniulat na paggawad. Ganito ang salin ng sinabi niya tungkol sa paghanga niya sa mananaliksik na Hapones:

Bayani siya sa agham para sa akin.

Pinuri ni Iwao Ojima, distinguished professor sa Stony Brook University na mahigit 40 taon nang nakakakilala kay Soai, ang intelektuwal na pag-uusisa nito at kahandaang magsiyasat sa isang tanong bago pa matiyak ang praktikal na pakinabang nito.

Gayunman, malaki ang praktikal na interes dito. Mahalaga para sa kaligtasan ng paggamit ng gamot at episyenteng synthesis ang paggawa ng partikular na enantiomer, at maaaring makatulong ang pananaliksik sa paggawa ng mga sangkap na mataas ang kadalisayan, kabilang ang mga gamot at pabango. Walang tinutukoy ang mga ulat na partikular na bagong aprubadong gamot, prosesong pangkomersiyo o iskedyul ng pagmamanupaktura na bunga ng iniulat na paggawad.

Iniugnay ni Akira Yoshino, nagwagi ng Nobel Prize sa Chemistry noong 2019, ang gawain kapwa sa pagtuklas ng gamot at sa pag-unawa sa pinagmulan ng buhay. Binanggit din niya na ilang dekada nang nagawa ang mga ambag na kinikilala ngayon, at nagpahayag ng pag-asang magiging interesado ang mga kabataan sa pananaliksik sa kimika.

Makikita sa mga petsa ang pagkakaiba ng pagtuklas at ng pagkilalang sumunod dito: 40 at 31 taon, ayon sa pagkakasunod, ang pagitan ng mga resulta ni Kagan noong 1986 at papel ni Soai noong 1995 sa isang paggawad noong 2026. Nakasalalay ang kahalagahang siyentipiko ng mga ito sa mga reaksiyon at paliwanag na binuo nila, makumpirma man o hindi ang iniulat na anunsiyo ng Nobel Prize.

Mahahalagang Punto

• Pinangalanan ng mga ulat noong Oktubre 2026 sina Kenzo Soai at Henri Kagan bilang mga nagwagi ng Nobel Prize sa Chemistry, ngunit hindi pa independiyenteng nabeberipika ang mga detalye ng paggawad batay sa opisyal na anunsiyo.
• Ipinakita ni Kagan noong 1986 ang di-linear na epekto sa asymmetric synthesis.
• Ipinakita ng reaksiyon ni Soai noong 1995 kung paano mapalalaki ng asymmetric autocatalysis ang maliit na paunang di-balanse sa pagitan ng magka-mirror na anyo ng mga molekula.
• Sa iniulat na halimbawang proporsiyong 51 sa 49, maaaring umabot sa halos iisang anyo ang halo sa pamamagitan ng paulit-ulit na mga reaksiyon sa angkop na kondisyon.
• Tumutulong ang pananaliksik na magpaliwanag ng posibleng mekanismo sa likod ng mga pagkiling sa mga biyolohikal na molekula, ngunit hindi nito ipinapaliwanag ang buong pinagmulan ng mga pagkiling na iyon.
• Iniulat na 12 milyong Swedish kronor ang gantimpala at pantay itong paghahatian, at gaganapin ang seremonya sa Disyembre 10 sa Stockholm.