Mga Ambisyon ng Malaysia sa Bihirang Lupa: Oportunidad sa Ekonomiya o Panganib sa Kapaligiran?

Umaabot sa Timog-Silangang Asya ang Pandaigdigang Karera sa Bihirang Lupa

Itinatag ng Malaysia ang sarili bilang mahalagang manlalaro sa pandaigdigang merkado ng mga elementong bihirang lupa (REE), isang estratehikong hakbang na sumasalamin sa tumitinding kompetisyong heopolitikal sa mga mineral na ito. Taglay ang tinatayang 16.2 milyong tonelada ng deposito ng bihirang lupa na nagkakahalaga ng tinatayang RM747 bilyon ($160 bilyon), layon ng bansang ito sa Timog-Silangang Asya na baguhin ang ekonomiya nito sa pamamagitan ng pagtatayo ng ganap na kadena ng suplay ng bihirang lupa. Dumoble ang pandaigdigang pangangailangan mula 2015 hanggang 2023 para sa mga elementong bihirang lupa—isang pangkat ng 17 elementong metal na mahalaga sa paggawa ng mga de-kuryenteng sasakyan, turbina ng hangin, smartphone, sistema ng depensa at makabagong elektronika. Tinataya ng International Energy Agency na magiging tatlong ulit ang pangangailangan pagsapit ng 2030 at apat na ulit pagsapit ng 2040 upang makamit ang mga target na net zero emissions.

Dumarating ang pagsisikap ng Malaysia na paunlarin ang industriya nito ng bihirang lupa habang apurahang naghahanap ang Estados Unidos at iba pang bansa sa Kanluran ng mga alternatibo sa China, na kasalukuyang nangingibabaw sa pandaigdigang produksyon at pagproseso ng bihirang lupa. Kinokontrol ng China ang tinatayang 70% ng kapasidad sa pagproseso ng bihirang lupa at 100% ng pinong mabibigat na elementong bihirang lupa. Nagdulot ng matinding tensiyong heopolitikal ang halos monopolyo nitong ito, lalo na matapos pansamantalang higpitan ng China ang pag-export ng bihirang lupa sa Japan noong alitan sa kalakalan noong 2010 at muling magpatupad ng mga paghihigpit sa pitong elemento ng bihirang lupa bilang tugon sa mga taripa ng U.S. noong 2024.

Pinatitibay ng pagho-host ng Malaysia sa Lynas Advanced Materials Plant (LAMP) sa Gebeng, Pahang, ang estratehikong kahalagahan nito. Ito ang nag-iisang pasilidad na pang-industriyang antas sa paghihiwalay ng bihirang lupa sa labas ng China. Pinoproseso ng planta ang bihirang lupa mula sa mga minahan sa Australia at gumagawa ng mga haluang metal na neodymium-praseodymium (NdPr), na mahalaga sa mga permanenteng magnet na ginagamit sa mga de-kuryenteng sasakyan at turbina ng hangin. Habang hinihigpitan ng China ang mga kontrol sa pag-export at nagmamadaling bumuo ng mga alternatibong kadena ng suplay ang mga bansa sa Kanluran, napapagitna ang Malaysia sa magkatunggaling interes ng mga katuwang nitong Tsino at Amerikano.

Nagpatupad ang pamahalaan ng Malaysia ng mahahalagang hakbang sa polisiya para paunlarin ang industriya ng bihirang lupa nito, kabilang ang pagbabawal sa pag-export ng hindi napinong mineral ng bihirang lupa upang mahikayat ang pagproseso sa loob ng bansa. Layunin ng polisiya na lumikha ng mga gawaing pang-ekonomiya na nagdaragdag ng halaga sa Malaysia sa halip na basta mag-export ng hilaw na materyales. Nagtakda ang bansa ng ambisyosong target na gumawa ng 30,000 tonelada ng bihirang lupa kada taon pagsapit ng 2030 sa ilalim ng New Industrial Master Plan nito. May ilang kinatawan naman ng industriya na nagsasabing maaari kalaunang makagawa ang Malaysia ng hanggang 70,000 tonelada ng karbonato ng bihirang lupa kada taon.

Sangandaan ng Heopolitika: Magkakatunggaling Pandaigdigang Pakikipagtulungan

Nakuha ng mga ambisyon ng Malaysia sa bihirang lupa ang interes ng mga pandaigdigang kapangyarihang naghahangad na pag-iba-ibahin ang mga kadena ng suplay. Noong Oktubre 2025, lumagda ang Malaysia sa isang kasunduan sa mahahalagang mineral kasama ang Estados Unidos habang bumibisita si Pangulong Donald Trump sa Kuala Lumpur para sa summit ng ASEAN. Nakasaad sa kasunduan ang pangako ng Malaysia na hindi magbabawal o magtatakda ng quota sa pag-export ng mahahalagang mineral o bihirang lupa sa U.S., at hindi rin maghihigpit sa pagbebenta ng mga magnet na bihirang lupa sa mga kompanyang Amerikano. Bahagi ang kasunduang ito ng mas malawak na estratehiya ng Washington na tiyakin ang mga alternatibong kadena ng suplay ng mahahalagang mineral na kailangan sa depensa at high-tech na pagmamanupaktura.

Kasabay nito, nakikipag-usap na rin ang Malaysia sa China sa mga paunang yugto tungkol sa isang proyektong refinery na joint venture, ayon sa mga source na pamilyar sa mga talakayan. Iniulat na pinag-iisipan ng Khazanah Nasional, pondo ng yaman ng estado ng Malaysia, na makipagtuwang sa isang kompanyang pag-aari ng estado ng China para magtayo ng pasilidad sa pagproseso sa Malaysia. Magiging malaking paglihis ito sa polisiya ng China, na matagal nang nagbabawal sa pag-export ng teknolohiya nito sa pagproseso ng bihirang lupa upang mapanatili ang pangingibabaw nito sa industriya. Kapalit ng paglilipat ng teknolohiya, magkakaroon ang China ng akses sa mga hindi pa nagagamit na reserba ng bihirang lupa ng Malaysia, na posibleng maglimita sa kompetisyon mula sa karibal na Lynas Rare Earths ng Australia.

Makikita sa pakikipag-ugnayan sa dalawang panig na ito ang neutral na paninindigan ng Malaysia sa heopolitika, na ayon sa mga eksperto ay maaaring maging kapaki-pakinabang sa pandaigdigang merkado ng bihirang lupa. Binigyang-diin ng Australian High Commissioner sa Malaysia ang kahalagahan ng pag-iba-iba ng mga kadena ng suplay at sinabi niyang mayroon ang Malaysia ng mga lokal na kadena ng suplay at bihasang manggagawa para sa produksyon ng bihirang lupa. Mahigit 90% ng mga kagamitang ginagamit sa mabibigat na bihirang lupa ay ginagawa sa loob ng bansa. Gayunman, malaking hamong diplomatiko para sa Malaysia ang pagharap sa magkakatunggaling pandaigdigang interes habang pinananatili ang kalayaan nito sa regulasyon.

Malaki ang nakataya sa ekonomiya. Bukod sa mahahalagang papel ng mga elementong bihirang lupa sa mga teknolohiya para sa malinis na enerhiya, kailangan din ang mga ito sa mga gamit pangdepensa, kabilang ang sonar, mga sistema ng paggabay, pagtukoy ng radyasyon at pagpapalakas ng signal na nagpapahusay sa kakayahan sa pagsubaybay, nabigasyon at pagtukoy ng banta. Habang tumataas ang pandaigdigang pangangailangan, naging prayoridad sa pambansang seguridad ng mga pangunahing kapangyarihan ang pagtiyak ng maaasahang akses sa mga mineral na ito. Dahil dito, nagiging mahalagang puntong heopolitikal ang Malaysia sa nagbabagong kalakaran ng bihirang lupa.

Lumitaw ang mga Alalahanin sa Kapaligiran: Insidente sa Ilog Perak

Noong Nobyembre 2025, nakaranas ng malaking dagok sa kapaligiran ang mga ambisyon ng Malaysia sa bihirang lupa nang suspindihin ng mga awtoridad ang operasyon sa isang lugar ng pagmimina ng bihirang lupa at dalawang minahan ng lata sa kanlurang estado ng Perak. Kasunod ito ng mga reklamo na naging matingkad na bughaw ang isang bahagi ng Ilog Perak, ang ikalawa sa pinakamahabang ilog sa Tangway ng Malaysia. Inihayag ni Ministro ng Likas na Yaman at Kapaligiran Johari Abdul Ghani na natuklasan sa mga paunang imbestigasyon ang mga ibinuhos na likido sa lugar ng pagmimina ng bihirang lupa na pinatatakbo ng MCRE Resources Sdn Bhd. Kapareho ng kulay ng kontaminadong tubig-ilog ang mga ito.

Marahil mas nakababahala, umabot sa 13 becquerel ang mga sukat ng radyasyon sa lugar, lampas na lampas sa limitasyong 1 becquerel na pinahihintulutan sa paunang ulat ng pagtatasa sa epekto sa kapaligiran ng proyekto—1,200% na mas mataas kaysa sa itinakdang limitasyong pangkaligtasan. Nagbunsod ang paglabag na ito ng agarang interbensiyon ng mga regulator sa ilalim ng binaryong pamamaraan ng Malaysia sa pagsunod sa mga regulasyon. Sa pamamaraang ito, awtomatikong sinususpinde ang operasyon kapag nalampasan ang mga partikular na numerikal na hangganan, nang hindi nangangailangan ng karagdagang prosesong pambatas. Itinampok ng insidente ang mga panganib sa kapaligirang kaakibat ng in-situ leaching, ang paraang ginamit ng MCRE Resources sa teknolohiyang ibinahagi ng mga kompanyang Tsino sa bihirang lupa.

"Nakatuon ngayon ang imbestigasyon sa uri ng mga kemikal na ginamit sa proseso ng pagmimina at kung naaayon ang mga ito sa impormasyong iniulat sa mga awtoridad," sinabi ni Johari Abdul Ghani sa parlamento.

Sa in-situ leaching, iniiniksyon ang mga solusyong may ammonium sulphate o mahina ang timpla ng sulphuric acid sa mga pormasyon ng batong may mineral upang tunawin ang mga elemento ng bihirang lupa, na saka kinokolekta at pinoproseso. Bagaman mas kaunti ang naaabala nito sa ibabaw ng lupa kumpara sa pagmimina sa hukay na bukas, nagdudulot ito ng malaking pangamba tungkol sa kontaminasyon ng tubig sa ilalim ng lupa. Ipinakita ng insidente sa Ilog Perak ang posibilidad ng kontaminasyon sa kapaligiran kapag pumalya ang wastong mga sistema ng pagkulong at paggamot ng mga kemikal o hindi sumusunod ang operasyon sa itinakdang mga pamantayan sa kapaligiran.

Hindi ito ang unang pagkakataong lumitaw ang mga alalahanin sa kapaligiran kaugnay ng mga ambisyon ng Malaysia sa bihirang lupa. Iniulat ng mga lokal na mangingisda sa mga lugar malapit sa mga operasyon ng pagmimina ng bihirang lupa na may mga pagbabago sa kalidad ng tubig at kilos ng mga isda, na nagpapahiwatig ng polusyon sa mga dakong pinagmumulan ng tubig. Kinuwestiyon ng mga aktibistang pangkapaligiran ang epekto ng in-situ leaching sa kapaligiran, lalo na ang posibilidad nitong makontamina ang tubig sa ilalim ng lupa at maapektuhan ang mga reserbang gubat. Bahagi ang suspensiyon sa MCRE ng mas malawak na hakbang sa pagpapatupad ng regulasyon na tumarget din sa dalawang kompanya ng pagmimina ng lata dahil sa mga paglabag sa pagbuga ng maruming tubig, kakulangan sa pagkontrol sa pagguho ng lupa at latak, at pagkabigo sa pamamahala ng mga kemikal.

Nanganganib ang mga Reserbang Gubat: Suliranin sa Biodiversity

Isang mahalagang salungatan sa estratehiya ng Malaysia sa pagpapaunlad ng bihirang lupa ang kinaroroonan ng mga pinakapromising na deposito nito. Hanggang 80% ng mga deposito sa limang estadong may mataas na potensiyal na makatagpo ng bihirang lupa—Terengganu, Kelantan, Perak, Kedah at Pahang—ay nasa loob ng mga permanenteng reserbang gubat (PFR), kung saan kasalukuyang ipinagbabawal ang pagmimina. Pinakamalaki ang deposito sa Terengganu, na may 7.19 milyong tonelada (44.4% ng kabuuan ng bansa), at nasa mga reserbang gubat ang 70% nito. Iniulat naman ng Kelantan na nasa mga reserbang gubat din ang karamihan sa 2.56 milyong tonelada nitong bihirang lupa (15.8% ng kabuuan ng bansa).

Itinalaga ang mga permanenteng reserbang gubat para sa konserbasyon at napapanatiling paggugubat sa ilalim ng National Forestry Act 1984 ng Malaysia. Gayunman, pinahihintulutan ng batas ang pagtanggal ng proteksiyon sa ilang bahagi ng mga reserbang gubat kung naglalaman ang mga ito ng deposito ng mineral na itinuturing na may malaking halaga sa bansa. Kailangang magtalaga ng katumbas na lawak ng lupa bilang gubat sa ibang lugar upang mapanatili ang pangako ng Malaysia na 50% ng bansa ay may takip-gubat. Nagdulot ng pangamba ang probisyong ito sa mga tagapagtaguyod ng kapaligiran, na nagsasabing hindi basta mapapalitan ang mga sensitibong ekosistema at dapat palawakin ang mga protektadong sona sa halip na paliitin ang mga ito.

Binigyang-diin ni Meenakshi Raman, pangulo ng Sahabat Alam Malaysia (Friends of the Earth Malaysia), ang kahalagahan ng ekolohiya: "Hindi basta mapapalitan ang mga lugar at ekosistemang sensitibo sa kapaligiran. Dapat ituon ang pagsisikap sa pagpapalawak ng mga protektadong sona, hindi sa pagpapaliit ng mga ito." Nanawagan ang kanyang organisasyon para sa mekanismo ng proteksiyon na ipinag-uutos ng pederal na pamahalaan at maipatutupad sa batas. Dapat nitong tahasang ipagbawal ang pagmimina ng bihirang lupa sa loob ng mga permanenteng reserbang gubat, mga lugar na sensitibo sa kapaligiran, mga lugar na pinagkukunan ng tubig, mga watershed, mga pangunahing sona ng biodiversity at mga tradisyonal na teritoryo ng mga katutubo.

Maingat na kumikilos ang pamahalaang pederal. Sinabi ni Acting Minister of Natural Resources and Environmental Sustainability Datuk Seri Johari Abdul Ghani noong Agosto na hindi pahihintulutan ang pagmimina ng bihirang lupa sa mga permanenteng reserbang gubat hangga't hindi natatapos ang nagpapatuloy na mga pederal na pag-aaral sa epekto nito sa kapaligiran at kaligtasan. Nakatakdang isagawa ang pag-aaral sa mga yugto sa loob ng limang taon, at sasaklawin ang bago ang pagmimina (2024-2025), pagmimina (2026-2027) at pagkatapos ng pagmimina (2028-2029). Sa kabila ng mga proteksiyong ito, naiulat ang mga ilegal na aktibidad ng pagmimina, kabilang ang mga operasyon sa Bintang Hijau Forest Reserve sa Hulu Perak na sinalakay ng mga awtoridad.

Pamanang Pangkasaysayan: Karanasan sa Bukit Merah

Binabagabag ng masakit na pamana sa kapaligiran ang mga ambisyon ng Malaysia sa bihirang lupa. Noong 1994, ipinasara ang pagmimina ng bihirang lupa sa Bukit Merah, Perak, dahil sa ilegal na pagtatapon ng basurang radyaktibo na may thorium, na may kalahating-buhay na humigit-kumulang 14 na bilyong taon. Naging isa ang pasilidad, na pinatakbo ng Asian Rare Earth (ARE), isang joint venture ng Mitsubishi Chemical at isang kompanyang Malaysian, sa pinakamalalaking lugar sa Asya para sa paglilinis ng basurang radyaktibo. Iniulat ng mga lokal na doktor na nagdulot ang kontaminasyon ng thorium mula sa planta ng pagdami ng kaso ng leukemia, kanser sa baga, kanser sa lapay at iba pang karamdaman sa mga nakatira sa malapit.

Nag-iwan ng pangmatagalang epekto sa kamalayan ng publiko sa Malaysia ang karanasan sa Bukit Merah tungkol sa pagmimina ng bihirang lupa. Nagdulot ng matinding pagdududa sa mga bagong hakbangin sa bihirang lupa ang mga epekto sa kalusugan at kapaligiran ng proyektong iyon, na nagpatakbo mula dekada 1980 hanggang ipasara noong 1992. Lalong pinatindi ng kontekstong ito sa kasaysayan ang kasalukuyang mga alalahanin tungkol sa kaligtasan ng mga operasyon sa bihirang lupa, lalo na sa pamamahala ng basurang radyaktibo at sa posibleng epekto nito sa kalusugan ng tao at kapaligiran.

Hindi kami tutol sa pagproseso ng bihirang lupa," sabi ni Tan Bun Teet, isang retiradong guro na namumuno sa grupong mamamayang tumututol sa planta ng Lynas. "Tutol lang kami sa hindi angkop na pagpili ng lugar at sa paraan ng pagtatago nila ng basura.

Naging hayagan sa pagtutol sa Lynas Advanced Materials Plant sa Gebeng ang organisasyon ni Tan na "Save Malaysia, Stop Lynas!" dahil sa pangamba nilang tatagas ang nakalalasong maruming tubig papunta sa tubig sa ilalim ng lupa at hindi kakayanin ng mga imbakan ang malalakas na ulan ng habagat na bumubuhos sa latian at baybayin tuwing taglagas. Nasa isang sona ng industriya ang planta, sa ibabaw ng binawing lupang latian, 12 milya lamang mula sa Kuantan, isang lungsod na may 600,000 katao. Nagdudulot ito ng pangamba dahil malapit ito sa mga pamayanang matao.

Lalong pinatindi ng aksidente sa Fukushima nuclear power plant noong 2011 ang pangamba ng publiko sa Malaysia tungkol sa mga aktibidad na may kinalaman sa mga radyaktibong materyal o basura. Nagdulot ang kamalayang ito sa kapaligiran ng malalaking hamong pampolitika para sa anumang proyektong may kaugnayan sa bihirang lupa na nagbubunga ng mga radyaktibong sangkap, anuman ang maialok nitong pakinabang sa ekonomiya. Kailangang harapin ngayon ng pamahalaan ng Malaysia ang pamana ng pinsala sa kapaligiran habang nagsisikap bumuo ng responsableng industriya ng bihirang lupa na umiiwas sa mga pagkakamali noon.

Teknolohiya at Paraan: Pagmimina sa Luwad na Adsorpsiyon ng Ion

Isang mahalagang salik sa estratehiya ng Malaysia sa pagpapaunlad ng bihirang lupa ang partikular na uri ng mga depositong matatagpuan sa bansa. May malalaking deposito ang Malaysia ng luwad na adsorpsiyon ng ion (IAC), na naglalaman ng mabibigat na elemento ng bihirang lupa na lalong mahalaga sa mga teknolohiya para sa malinis na enerhiya. Di-gaya ng pagmimina sa matitigas na bato para sa mga depositong mineral ng bihirang lupa, na karaniwang may malaking nilalamang radyaktibong thorium, karaniwang mas mababa ang antas ng radyasyon sa mga deposito ng luwad na adsorpsiyon ng ion. Dahil dito, nagkakaroon ang Malaysia ng pagkakataong paunlarin ang industriya nito ng bihirang lupa nang posibleng mas mababa ang panganib sa kapaligiran kaysa sa ibang paraan ng pagmimina.

Karaniwang gumagamit ng teknolohiyang in-situ leaching ang pagkuha mula sa luwad na adsorpsiyon ng ion. Iniiniiksyon dito ang mga solusyon sa lupang mayaman sa luwad upang tunawin ang mga elemento ng bihirang lupa, na saka kinokolekta at pinoproseso. Ipinapangatwiran ng mga tagapagtaguyod ng industriya na mas kaunti ang naaabala nitong bahagi sa ibabaw ng lupa kumpara sa tradisyonal na pagmimina sa bukas na hukay at hindi na kailangan ang mga paraang paghuhukay na nakapipinsala sa kapaligiran. Sa pilotong proyekto sa Kenering, Perak, 4% lamang ng itinalagang lugar ng proyekto ang kinailangang linisin para maitayo ang planta ng hydrometallurgy, ayon sa mga awtoridad ng estado.

Walang panganib sa radyasyon sa ilalim ng Atomic Energy Licensing Act 1984, na namamahala sa mga gawaing may kinalaman sa radyaktibong materyal, ayon sa mga pag-aaral na isinagawa ng Universiti Kebangsaan Malaysia at Universiti Sains Malaysia sa pilotong proyekto sa Kenering. Natuklasan din sa mga pag-aaral na pasok sa pambansang pamantayan ang kalidad ng tubig sa ilalim ng lupa at walang ebidensiya ng pagtagas ng kemikal. Gayunman, hindi napawi ng mga natuklasang ito ang pangamba ng mga tagapagtaguyod ng kapaligiran. Itinuturo nila ang kamakailang insidente sa Ilog Perak bilang patunay na mahalaga ang wastong pagpapatupad at pagsubaybay sa regulasyon upang maiwasan ang pinsala sa kapaligiran.

Sinabi ni Abdul Hafidz Yusoff, associate professor sa Universiti Malaysia Kelantan na dalubhasa sa mineralohiya at mga pag-aaral sa kapaligiran, na gumagawa ang mga mananaliksik ng mga pagsusuri sa pagsubaybay upang malaman kung tumatagas lampas sa nilalayong lugar ang mga iniiniksyong kemikal. Tinutugunan nito ang pangunahing pangamba sa kapaligiran kaugnay ng pagmimina ng bihirang lupa gamit ang in-situ leaching: ang kontaminasyon ng tubig sa ilalim ng lupa dahil posibleng tumagos sa mga pinagmumulan ng tubig sa ilalim ng lupa ang mga kemikal na iniiniksyon sa lupa, at magdulot ng panganib sa ekolohiya at kalusugan ng publiko. Magiging mahalaga ang bisa ng mga sistema ng pagsubaybay na ito sa pagtukoy kung kayang paunlarin ng Malaysia ang industriya ng bihirang lupa nito sa napapanatiling paraan.

Mga Hamon sa Regulasyon: Tensiyon sa Pagitan ng Pederal at mga Estado

Humaharap sa masalimuot na mga hamon sa regulasyon ang pagpapaunlad ng bihirang lupa sa Malaysia dahil sa pederal na estruktura nito. Karaniwang kailangan ng pag-apruba at lisensiya mula sa mga awtoridad ng estado at pederal na pamahalaan ang mga aktibidad sa pagmimina. Nagdulot ang paghahating ito ng responsibilidad sa regulasyon ng hindi pare-parehong pagpapatupad ng mga pananggalang sa kapaligiran sa iba't ibang estado. Dahil sa panggigipit na kumita, maaaring hindi gaanong handang magtalaga ang mga pamahalaan ng estado ng lupa at gubat bilang ganap na protektadong mga lugar para sa konserbasyon. Nagdudulot ito ng tensiyon sa mga prayoridad ng pederal na pamahalaan sa kapaligiran.

Nanawagan si M.S. Anuar Mahmod, secretary-general ng Rural Consumers and Ecology of Malaysia, na palakasin ang mga batas pangkapaligiran sa pamamagitan ng tahasang mga susog para ipagbawal ang pagmimina ng bihirang lupa sa mga protektadong sona at alisin ang mga butas sa batas na nagpapahintulot ng mga eksepsiyon. Iminumungkahi niya ang mga susog sa Environmental Quality Act 1974, National Forestry Act at Town and Country Planning Act 1976 upang pormal na itakda ang pagbabawal sa buong bansa sa pagmimina at paghahanap ng deposito ng bihirang lupa sa mga protektadong lugar. Inirerekomenda rin niyang magtatag ng pambansang rehistro ng mga sonang hindi maaaring galawin, na iaayos sa antas pederal at may pinagsama-samang digital na mapa na mabubuksan ng publiko.

Makikita sa magkakaibang paraan ng mga estado ang hindi pare-parehong pagpapatupad ng mga regulasyon. May mga estadong tumanggap sa mga pilotong proyekto at plano sa pagpapaunlad, samantalang nagpanatili naman ng mas mahigpit na proteksiyon sa kapaligiran ang iba. Nagdudulot ng kawalang-katiyakan para sa mga mamumuhunan at operator ang pira-pirasong sistemang ito ng regulasyon, at maaari nitong pahintulutang magpatuloy ang pagkasira ng kapaligiran sa mga nasasakupang lugar na mahina ang pagpapatupad. Ipinakita ng insidente sa Ilog Perak kapwa ang mga panganib sa kapaligiran kapag kulang ang pagbabantay ng mga regulator at ang kahandaan ng pederal na pamahalaan na makialam kapag may mga paglabag.

Lalong nagpapasalimuot sa regulasyon ang polisiya ng Malaysia na ipagbawal ang pag-export ng hilaw na bihirang lupa habang pinananatili ang mga eksepsiyon para sa mga pilotong proyektong naglalayong magtakda ng pambansang mga alituntunin sa pagpapatakbo at paglilisensiya. Nangangailangan ito ng maselang pagbabalanse sa pagitan ng konserbasyon ng likas na yaman at pagpapaunlad ng industriya. Sinabi ni Ministro ng Pamumuhunan, Kalakalan at Industriya Datuk Seri Tengku Zafrul Abdul Aziz na pananatilihin ng Malaysia ang pagbabawal sa pag-export upang protektahan ang mga lokal na yaman nito, kahit matapos lumagda sa kasunduan sa mahahalagang mineral kasama ang Estados Unidos. Gayunman, nangako ang bansa na hindi nito ipagbabawal ang pag-export ng mahahalagang mineral o bihirang lupa partikular sa U.S., kaya nagiging masalimuot ang pamamaraan nito sa mga ugnayang pangkalakalan sa ibang bansa.

Pananaw ng Industriya: Mga Posibilidad ng Napapanatiling Pagmimina

Sa kabila ng mga alalahanin sa kapaligiran, ipinapangatuwiran ng mga manlalaro sa industriya na ligtas at napapanatiling maisasagawa ang pagmimina sa loob ng mga reserbang gubat kung gagamit ng wastong teknolohiya at mahigpit na pagbabantay sa regulasyon. Sinasabi nilang hahadlang sa pag-unlad at magdudulot ng malaking pagkalugi sa ekonomiya ang matagal na kawalan ng pasya. Binigyang-diin ni Teoh Lay Hock, propesyonal na heologo at teknikal na tagapayo sa Malaysian Chamber of Mines, na hindi magkakapantay ang pagiging sensitibo sa ekolohiya ng lahat ng kagubatan. Iminungkahi niyang maaaring umiral kasabay ng konserbasyon ang responsableng pagmimina na mahigpit na kinokontrol, gamit ang in-situ leaching at mahigpit na pamantayang pamamaraan sa pagpapatakbo, sa mga lugar na mas mababa ang halaga sa ekolohiya.

Ayon sa mga kalkulasyon ng industriya, sumasaklaw sa humigit-kumulang 2,000 ektarya ng lupa ang karaniwang minahan na gumagamit ng in-situ leaching at gumagawa ng 7,000 tonelada ng karbonato ng bihirang lupa kada taon, ngunit kaunti lamang ang pisikal na naaabala nito sa tanawin. Maliliit na bahagi lamang ng lupa ang kailangang linisin para sa mga tangke ng pagpapatining at kaugnay na imprastraktura. Kung maabot ng Malaysia ang target nitong gumawa ng 70,000 tonelada ng karbonato ng bihirang lupa kada taon pagsapit ng 2030, kakailanganin nito ng humigit-kumulang 10 gayong minahan sa buong bansa. Ayon sa mga kinatawan ng industriya, 0.003% lamang ng mga permanenteng reserbang gubat ang maaapektuhan kahit makapagtuloy ang produksyon sa ganitong antas sa loob ng 20 taon, kung maayos na makukulong at maisasauli sa dati ang mga lugar ng operasyon.

Binigyang-diin ni Datuk Sia Hok Kiang, executive chairman ng Malaco Mining Sdn Bhd, na katuwang ng pamahalaan ng Perak sa isang pilotong proyekto para sa teknolohiya ng napapanatiling pagmimina, ang mga salik sa kapaligiran na kailangang masusing suriin bago magsimula ang anumang aktibidad. Kabilang dito ang epekto sa mga lokal na kalakal at gamit pang-ekonomiya ng lupa, katatagan ng dalisdis, kalidad ng lupa at tubig sa ilalim ng lupa, gayundin ang mga halaman at hayop. Bumubuo ang Malaco ng teknolohiya sa pagmimina na naglalayong mabawasan ang panggugulo sa mga ekosistema ng kagubatan sa pamamagitan ng pag-iwas sa pagputol ng mga puno, paglilimita sa paglilinis ng ibabaw ng lupa at paggamit ng mga pampalabnaw na mas makakalikasan kaysa ammonium sulphate.

Binigyang-diin din ng mga tagapagtaguyod ng industriya ang kahalagahan ng paunti-unting pagsasauli sa kalikasan—ang pagpapanumbalik ng mga halaman at tungkuling ekolohikal habang may operasyon o matapos ito—at tuluy-tuloy na pagsubaybay sa pamamagitan ng sistema ng pagsubaybay, pag-uulat at beripikasyon upang matunton nang real time ang kalidad ng tubig, kondisyon ng lupa at biodiversity. Ipinapangatuwiran nila na kung magpakita ang datos ng umuusbong na mga problema, kailangang agad magbago ng hakbang ang mga operator, kabilang ang paghinto muna sa operasyon kung kinakailangan, upang maiwasan ang pinsala. Ayon sa kanila, ipinakikita ng pamamaraang ito na hindi kailangang isapanganib ng pagmimina ang mahahalagang lugar gaya ng mga gubat na nagsisilbing imbakan ng tubig kung ipatutupad ang wastong mga pananggalang at hakbang na pampagaan ng epekto.

Paghahambing sa Ibang Bansa: Mga Aral mula sa Pandaigdigang Karanasan

Makikinabang ang pamamaraan ng Malaysia sa pagpapaunlad ng bihirang lupa sa pagsusuri sa mga pandaigdigang karanasan, mabuti man o masama. Nagdulot ng napakalaking pinsala sa kapaligiran ang pangingibabaw ng China sa produksyon ng bihirang lupa. Tinatayang aabot sa humigit-kumulang $314 milyon ang gastos sa paglilinis para lamang sa isang maliit na bahagi (<10%) ng watershed ng Ilog Dongjiang kung saan nakasentro ang industriya ng China sa timog na nagpipino ng bihirang lupa, ayon sa ulat noong 2014 tungkol sa epekto ng pagmimina at pagpipino ng bihirang lupa sa mga yamang-tubig ng China. Noong 2019, tinantiya ng Ministry of Industry and Information Technology ng China na aabot sa $5.5 bilyon ang gastos sa paglilinis ng mga lugar ng ilegal na pagmimina sa buong bansa.

Nagbibigay-babala ang pagkawasak ng kapaligiran sa Bayan Obo, ang pinakamalaking proyekto ng China sa bihirang lupa. Matapos ang mahigit apat na dekada ng operasyon, mayroon na ngayong imbakan ng basura sa lugar na may lawak na 11 kilometro kuwadrado—humigit-kumulang tatlong ulit ng laki ng Central Park sa New York City—na naglalaman ng nakalalasong putik na mataas ang konsentrasyon ng thorium. Iniulat ng State Council ng China na nagdulot ang mga operasyon sa bihirang lupa ng mga problemang pangkapaligirang "patuloy na lumalala," kabilang ang malubhang pinsala sa mga halamang nasa ibabaw ng lupa, pagguho ng lupa, polusyon, pag-asim ng lupa at paghina o tuluyang pagkawala ng ani ng mga pananim na pagkain.

Kabaligtarang modelo naman ng regulasyon sa kapaligiran ang karanasan ng Australia. Pinili ng Lynas Rare Earths na iproseso sa Malaysia ang bihirang lupang minina nito sa Australia dahil nakatanggap ito ng mga insentibo sa buwis. Gayunman, higit na mahigpit ang mga pamantayan sa kapaligiran sa Australia, at kasalukuyang binubuo ng bansa ang sarili nitong kakayahan sa pagproseso ng bihirang lupa na may pinahusay na mga proteksiyon sa kapaligiran. Itinatayo ng Iluka Resources ang kauna-unahang refinery ng Australia para sa bihirang lupa sa Kanlurang Australia. Magpapatakbo ito bilang pasilidad na walang likidong itinatapon at hindi kailanman magbubuhos ng tubig sa kapaligiran.

Itinatampok ng magkakaibang karanasan ang kahalagahan ng matatag na balangkas ng regulasyon at mga mekanismo ng pagpapatupad upang matiyak ang napapanatiling pagpapaunlad ng bihirang lupa. Ipinakikita ng kamakailang paghihigpit ng China sa mga regulasyon sa kapaligiran at paglilipat nito ng ilang maruming paraan ng pagpipino sa mga kalapit na bansa tulad ng Myanmar na maaaring mag-udyok sa mga alalahanin sa kapaligiran na ilipat ng industriya ang operasyon nito, maliban kung pananatilihin ang wastong mga pamantayan. Hamon sa Malaysia ang bumuo ng pamamaraan sa regulasyon na magpoprotekta sa kapaligiran habang pinananatili itong kompetitibo sa pandaigdigang merkado ng bihirang lupa.

Susunod na Hakbang: Pagbabalanse sa Prayoridad ng Ekonomiya at Kapaligiran

Habang isinusulong ng Malaysia ang mga ambisyon nito sa bihirang lupa, magiging mahalaga ang paghahanap ng tamang balanse sa pagitan ng pagpapaunlad ng ekonomiya at pangangalaga sa kapaligiran. Gumawa na ang bansa ng mga hakbang tungo sa pagbuo ng komprehensibong estratehiya sa negosyo ng bihirang lupa na gagamit ng mga lokal na mineral nito, na partikular na nakatuon sa mga deposito ng luwad na adsorpsiyon ng ion na kakaunti ang suliranin sa basurang radyaktibo kumpara sa pagmimina sa matitigas na bato. Layunin ng pamahalaan na magtatag ng ganap na pinagsamang kadena ng halaga mula "minahan hanggang magnet" pagsapit ng 2030, na maglalagay sa Malaysia sa hanay ng iilang bansang nasa labas ng China na may kumpletong kakayahan sa pagproseso ng bihirang lupa.

Mahalagang tugunan sa estratehiyang ito ang mga pangambang inilahad ng mga aktibistang pangkapaligiran, lokal na komunidad at mga katutubong grupo. Sa Pahang, mahigit 2019 nang nilalabanan ng mga pamilyang Orang Asli mula sa Pos Lanai ang isang proyekto sa pagmimina ng bihirang lupa dahil sa pangambang madumihan nito ang pangunahing pinagkukunan nila ng tubig. Malaking panganib panlipunan ang posibleng pagpapaalis sa mga katutubong komunidad at pagkagambala sa kanilang tradisyonal na kabuhayan. Kailangang maingat itong pamahalaan sa pamamagitan ng malawakang konsultasyon at makatarungang mga mekanismo ng kompensasyon.

Maaaring makatulong ang pagbuo ng pamamaraan ng paikot na ekonomiya upang mabawasan ang ilang alalahanin sa kapaligiran. Maaaring gawing muli para magamit sa agrikultura at mga materyales sa konstruksiyon ang maraming by-product mula sa pagproseso ng bihirang lupa at mga mineral. Sa gayon, mababawasan ang basura at mapapahusay ang episyente sa paggamit ng mga yaman. Gumagamit ang planta ng Malaco Mining sa Perak para sa patunay-konsepto ng teknolohiyang naghihiwalay ng lupa ng ibang prosesong kemikal na hindi nag-iiwan ng solidong latak. Tanging solusyong pataba lamang ang itinatapon nito, na magagamit bilang mahalagang by-product. Ipinakikita ng ganitong mga inobasyon ang potensiyal ng mga paraang mas makakalikasan sa pagproseso.

Sinusuri rin ng Malaysia ang mga sistema ng pagsubaybay sa pinagmulan ng mga materyales na bihirang lupa mula sa minahan hanggang sa pinal na produkto, upang matiyak na naaayon sa mga pamantayang legal, etikal at pangkapaligiran ang pagkuha at pagproseso ng mga ito. Katulad ng mga sistemang binubuo para sa iba pang mahahalagang mineral, makatutulong ang pamamaraang ito na matiyak na naaabot ng industriya ng Malaysia sa bihirang lupa ang mga pandaigdigang inaasahan sa pagpapanatili, habang nagbibigay ng malinaw na impormasyon sa mga mamimili at pamahalaang nag-aalala tungkol sa responsableng pagkuha ng mga mineral.

Makikita sa maingat na pamamaraan ng pederal na pamahalaan—ang pagpapanatili ng pagbabawal sa pagmimina sa mga permanenteng reserbang gubat hanggang matapos ang komprehensibong mga pag-aaral sa kapaligiran—ang pagkilala nito sa mga panganib sa kapaligiran. Magbibigay ng mahalagang datos ang limang-taong pag-aaral na sasaklaw sa mga yugto bago, habang at pagkatapos ng pagmimina upang maging batayan ng mga pasya sa regulasyon. Maaaring maantala ng maingat na takbong ito ang ilang pakinabang sa ekonomiya, ngunit maaari nitong maiwasan ang hindi na maibabalik na pinsala sa kapaligiran at mga tunggaliang panlipunan na nagpahirap sa iba pang proyektong kumukuha ng likas na yaman.

Pandaigdigang Epekto at Tanawing Hinaharap

May mahalagang implikasyon sa mga pandaigdigang kadena ng suplay ang pagpapaunlad ng Malaysia sa bihirang lupa. Dahil nagdudulot ng kahinaan sa mga kadena ng suplay ng mga produktong militar at high-tech sa Kanluran ang mga kontrol ng China sa pag-export, isa ang Malaysia sa iilang mapagpipiliang alternatibong mapagkukunan ng naprosesong bihirang lupa sa labas ng China. Kasalukuyang iniluluwas ng U.S. sa Asya ang mahigit 95% ng minina nitong bihirang lupa para iproseso, kaya litaw ang matinding pangangailangang pag-iba-ibahin ang mga kadena ng suplay.

Gayunman, malaking panahon ang kailangan upang makabuo ng kumpletong kadena ng suplay ng bihirang lupa. Karaniwang 29 na taon ang kailangan upang makabuo ng mga bagong minahan sa U.S., at 7-10 taon naman para makakuha ng permiso at lisensiya sa mga proyektong pagtutunaw at pagpipino. Kahit mapabilis ang mga takdang panahon at magkaroon ng mga pandaigdigang pakikipagtulungan, malamang na ilang taon pa ang lilipas bago mabago nang malaki ng Malaysia ang pandaigdigang suplay ng bihirang lupa. Ambisyoso ang target ng bansa na gumawa ng 30,000 tonelada ng bihirang lupa pagsapit ng 2030, lalo't ilang dekada ang kinailangan ng China at Lynas bago maabot ang kasalukuyan nilang antas ng produksyon.

Kapwa may oportunidad at panganib ang sabay-sabay na pakikipag-ugnayan sa mga katuwang na Tsino at Amerikano. Maaaring pabilisin ng akses sa teknolohiya ng China sa pagproseso ang pagbuo ng kakayahan ng Malaysia sa mga susunod na yugto ng produksyon, habang maaaring magbigay naman ang mga pakikipagtulungan sa Estados Unidos ng akses sa mga pamilihan ng Kanluran at puhunan. Gayunman, mangangailangan ng husay sa diplomasya at malinaw na estratehikong pananaw ang pamamahala sa magkatunggaling interes na ito nang hindi nasasangkot sa mga tensiyong heopolitikal.

Magiging mahalagang salik sa tagumpay ng Malaysia ang pagganap nito sa pangangalaga sa kapaligiran. Lalong hinihingi ng mga pandaigdigang mamumuhunan at katuwang sa teknolohiya ang napatunayang mahusay na pangangalaga sa kapaligiran bilang paunang kondisyon sa pakikipagtulungan. Ipinakikita ng kamakailang suspensiyon ng mga operasyon sa pagmimina sa Perak na nagdudulot ng agarang panganib sa operasyon ang pagpapatupad ng regulasyon, anuman ang estratehikong kahalagahan ng proyekto. Bagaman maaaring magpabagal sa pagpapaunlad ang mahigpit na pagpapatupad ng regulasyon, maaari nitong pahusayin sa pangmatagalan ang kredibilidad ng Malaysia para sa mga estratehiya sa pamumuhunang nakatuon sa ESG.

Inaasahang patuloy na lalaki ang pandaigdigang merkado ng bihirang lupa habang tumataas ang pangangailangan sa mga teknolohiya para sa malinis na enerhiya at makabagong elektronika. Tinataya ng International Energy Agency na maaaring maging apat na ulit ang pangangailangan sa mahahalagang mineral pagsapit ng 2040 dahil sa mga pandaigdigang pagsisikap na bawasan ang carbon emissions. Nagbibigay ang paglago nito ng malalaking oportunidad sa ekonomiya para sa mga bansang kayang magpaunlad ng napapanatiling industriya ng bihirang lupa na tumutupad sa pandaigdigang mga pamantayan sa kapaligiran at lipunan. Nakadepende ang tagumpay ng Malaysia sa gawaing ito sa kakayahan nitong balansehin ang mga ambisyon sa ekonomiya at pangangalaga sa kapaligiran, inobasyong teknolohikal at pagbabantay sa regulasyon, at pandaigdigang pakikipagtulungan at mga prayoridad ng bansa.

Mahahalagang Punto

• May tinatayang 16.2 milyong tonelada ng deposito ng bihirang lupa ang Malaysia na nagkakahalaga ng tinatayang RM747 bilyon, at hanggang 80% nito ay nasa mga permanenteng reserbang gubat
• Ipinagbawal ng bansa ang pag-export ng hindi napinong bihirang lupa upang mahikayat ang pagproseso sa loob ng bansa at nagtakda ng target na gumawa ng 30,000 tonelada kada taon pagsapit ng 2030
• Naroon sa Malaysia ang Lynas Advanced Materials Plant, ang nag-iisang pasilidad na pang-industriyang antas sa paghihiwalay ng bihirang lupa sa labas ng China, kaya estratehikong mahalaga ito sa pag-iba-iba ng mga pandaigdigang kadena ng suplay
• Noong Nobyembre 2025, sinuspinde ng Malaysia ang mga operasyon sa pagmimina ng bihirang lupa at lata matapos lumampas ng 1,200% sa mga limitasyong pangkaligtasan ang antas ng radyasyon at maging bughaw ang Ilog Perak dahil sa kontaminasyon
• Posibleng mas mababa ang panganib sa kapaligiran ng pagmimina sa luwad na adsorpsiyon ng ion gamit ang teknolohiyang in-situ leaching kaysa sa pagmimina sa matitigas na bato, ngunit nagdudulot ito ng pangamba tungkol sa kontaminasyon ng tubig sa ilalim ng lupa
• Sabay na nakikipagtulungan ang Malaysia sa China at Estados Unidos sa larangan ng bihirang lupa, na nagpapakita ng neutral na paninindigan nito sa heopolitika habang nagtatagisan ang malalaking kapangyarihan
• Tumututol ang mga tagapagtaguyod ng kapaligiran sa pagmimina sa mga reserbang gubat at sensitibong ekosistema. Binabanggit nila ang makasaysayang karanasan ng Malaysia sa kontaminasyong radyaktibo sa lugar ng Bukit Merah noong dekada 1990
• Ipinapangatuwiran ng mga tagapagtaguyod ng industriya na posible ang napapanatiling pagmimina sa pamamagitan ng wastong teknolohiya, pagsubaybay at pagsasauli sa kalikasan. Binabanggit nila na kaunti lamang ang naaabala sa ibabaw ng lupa sa mga paraang gumagamit ng in-situ leaching
• Nagdudulot ng mga hamon sa pagpapatupad ang balangkas ng regulasyon ng Malaysia sa antas pederal at estado, at hindi pare-pareho ang mga pananggalang sa kapaligiran sa iba't ibang nasasakupan
• Kasalukuyang kinokontrol ng China ang tinatayang 70% ng kapasidad sa pagproseso ng bihirang lupa sa buong mundo. Nagbibigay ito rito ng pangingibabaw sa merkado at lumilikha rin ng mga panganib sa kapaligiran habang naghahanap ang mga bansa sa Kanluran ng mga alternatibong mapagkukunan ng suplay