Isang Mabigat na Pang-araw-araw na Iskedyul
Nang tumunog ang alarm nang 5:30 AM, eksaktong walong minuto ang mayroon si G. Alan Wang at ang 4,000 estudyanteng kasama niya para gumising, mag-ayos ng kama, at pumila sa palaruan. Pagsapit ng 5:38 AM, nagsisimula na ang kanilang pang-araw-araw na takbong 1.6 km. Sinusundan ito ng nakapapagod na 16-oras na sesyon ng pag-aaral na bihirang matapos bago mag-10:00 PM. Patay na ang mga ilaw sa mga dormitoryo pagsapit ng 10:10 PM. Ganito ang kanilang gawain pitong araw sa isang linggo sa loob ng tatlong taon sa Hengshui No. 2 High School sa lalawigan ng Hebei. Inaalala ni G. Wang, na 23 taong gulang na ngayon, ang mahigpit na disiplina: mga kubrekama na tupi nang perpektong parihaba, mga kumot na walang kahit isang lukot, at 15 minuto lamang para sa almusal at hapunan. Nakalaan sa pag-aaral ang bawat iba pang oras. Iisa ang layunin ng napakahigpit na iskedyul na ito: manguna sa gaokao, ang pambansang pagsusulit sa pagpasok sa kolehiyo ng China, at makapasok sa isang prestihiyosong unibersidad gaya ng Tsinghua o Peking University.
Mga Nilalaman
Kilala bilang “Hengshui model,” naging bantog sa masamang paraan ang pamamaraang pang-edukasyon na ito dahil ginawa nitong mga pabrika ng pagsusulit ang mga paaralan. Gayunman, nagpasiklab kamakailan ng debate tungkol sa bisa at pagpapanatili ng gayong sukdulang pamamaraan ang mga bagong datos. Iniulat na 45 estudyante lamang ang naipadala ng Hengshui High School, na nagpasimula ng mahigpit na rehimeng ito, sa dalawa sa nangungunang unibersidad ng China noong 2025, malaking pagbaba mula sa pinakamataas nitong bilang na 275 noong 2019. Ipinakikita ng mga online na tsart ang tuluy-tuloy na pagbaba ng mga natatanggap mula noong 2021. Dahil sa pagbagsak na ito, kinukuwestiyon ng mga Chinese netizen kung pumapalya ang modelo o kung sumasalamin ito sa mas malalim na suliranin sa sistema ng edukasyon. Ayon sa ilang kritiko, pinapatay ng ganitong karanasan ang sigla ng mga estudyante sa pag-aaral, samantalang sinasabi naman ng mga tagapagtanggol nito na nagbibigay ito ng kaayusan at oportunidad kumpara sa ibang lokal na paaralan.
Sagisag ng Presyur
Higit pa sa estadistika ng iisang paaralan ang usaping nakapalibot sa Hengshui. Naging sagisag ito ng matinding presyur na nakaugat sa sistemang pang-edukasyon ng China na nakasentro sa mga pagsusulit. Malawakang itinuturing ang gaokao bilang pinakamalinaw na daan tungo sa pag-angat sa buhay, isang pangyayaring nakaaapekto sa kinabukasan ng milyun-milyong pamilya. Lalong tumitindi ang presyur dahil sa mga pagbabagong demograpiko; dahil sa ilang dekada ng patakarang isang anak, sa iisang anak ibinubuhos ng mga pamilya ang bigat ng kanilang mga inaasahan at pangamba. Ayon kay Propesor Sang Guoyuan ng Beijing Normal University, sa kabila ng mga limitasyon nito sa pagsukat ng pagkamalikhain o mga kasanayang panlipunan, nananatiling pinakamabisang mekanismo ng pagpili ang gaokao para sa bansang napakarami ng mga estudyante. Mahirap palitan ito nang hindi nasisira ang paniniwalang patas ito, kaya ang panloob na reporma na lamang ang natitirang praktikal na opsyon.
Humigit-kumulang 13.35 milyong estudyante ang kumuha ng pagsusulit noong 2025. Bagaman mga 80% ang nagpapatuloy sa ilang uri ng mas mataas na edukasyon, wala pang 0.5% ang natatanggap sa pinagsamang Tsinghua at Peking Universities. Ayon kay Propesor Sang, maaaring magbago ng buhay ang sistemang nakabatay sa pagsusulit para sa mga estudyanteng mula sa mga pamilyang mababa ang kita, kanayunan, o minoryang etniko, dahil nag-aalok ito ng pambihirang pagkakataon para umangat sa lipunan. Nakinabang din siya mismo rito: mula sa isang kanayunan sa lalawigan ng Qinghai, nakapasok siya sa isang nangungunang unibersidad sa Beijing sa pamamagitan ng gaokao. Gayunman, malaki ang pinsalang pantao ng sistemang ito. Tuwing Hunyo, sa taunang panahon ng pagsusulit, halos napaparalisa ang mga lungsod sa buong China: inililihis ang trapiko, itinitigil ang konstruksyon, at binabago ang mga ruta ng eroplano upang mabawasan ang ingay para sa mga kumukuha ng pagsusulit.
Ang Mekanismo ng Pabrika
Kahit kumpara sa mga pamantayan ng mapagkumpitensyang mga high school sa China, namukod-tangi ang Hengshui model dahil sa mala-militar nitong disiplina. Halos walang puwang sa pang-araw-araw na iskedyul para sa anumang gawaing hindi pang-akademiko. Gayunman, ayon sa mga eksperto, maaaring hindi lamang bunga ng mahigpit na mga paraan ng pagtuturo ang dating tagumpay ng paaralan. Itinuturo ni Propesor Xiong Bingqi, direktor ng 21st Century Education Research Institute, na sa loob ng maraming taon ay aktibong nangalap ang Hengshui High School ng mga estudyanteng may pinakamataas na marka mula sa iba’t ibang bahagi ng lalawigan. Bagaman labag sa batas ang gawaing ito, pinalampas ito ng mga lokal na awtoridad hanggang bandang 2017. Dahil dito, napunta sa paaralan ang pinakamahuhusay na talento sa lalawigan, kaya nakatitiyak ito ng kahanga-hangang resulta sa pagpasok sa unibersidad. Nang higpitan ng mga awtoridad ang pangangalap ng estudyante mula sa ibang rehiyon, natural na nabawasan ang kakayahan ng paaralan na makapagtala ng napakataas na bilang. Madalas pumalya ang ibang paaralang sumubok gumaya sa Hengshui model dahil kinopya nila ang mahihigpit na gawain nito nang hindi nakapangalap ng pinakamahuhusay na estudyante.
Matindi ang batikos sa sikolohikal na pinsalang dulot ng kapaligirang ito. Inaakusahan ng mga kritiko ang sistema na itinuturing nitong mga makinang pangsulit ang mga estudyante. Kumalat sa social media ang mga walang batayang pahayag, gaya ng paglalagay umano ng mga paaralan ng mga rehas na bakal sa mga bintana upang maiwasan ang pagpapakamatay, bagaman madalas na napabubulaanan ang mga ito. Ipinakikita ng mga tsismis na ito ang matinding pangambang ibinabaling ng publiko sa mga institusyong gaya ng Hengshui. Gayunman, may ilang magulang na tumututol sa paglalarawan dito bilang masama. Ayon kay Wang Luan, ina ng isang nagtapos sa Hengshui High School, nagbigay ang paaralan ng positibong kapaligiran at mga gurong responsable. Sinabi rin niyang nagkaroon ng bakasyon ang mga estudyante sa taon ng pagsusulit nila, di-gaya sa ilang ibang institusyon. Para sa maraming magulang sa mga lugar na hindi gaanong mayaman, itinuturing na kailangang kapalit ang disiplina sa Hengshui para magkaroon ng pagkakataong makamit ang mas magandang kinabukasan.
Mga Sistemikong Sanhi ng Stress
Binigyang-diin ng mga analyst na hindi kayang lutasin ng pagpili ng indibidwal na paaralan ang isang sistemikong suliranin. Nagmumula sa paraan ng pagsusuri ng mas matataas na awtoridad sa mga paaralan ang presyur na dinaranas ng mga estudyante. Ipinaliwanag ni Propesor Sang na madalas magtakda ng presyur batay sa ranggo ng mga resulta sa pagsusulit ang mga awtoridad sa edukasyon ng mga lalawigan. Sa maraming rehiyon, tuwirang nakatali sa dami ng estudyanteng nakapapasok sa mga nangungunang unibersidad ang promosyon ng mga punong-guro at gantimpala para sa mga paaralan. Hangga’t hindi nagbabago ang mga panukat na ito, kakaunti ang insentibo ng mga paaralan na bawasan ang mga gawain o palawakin ang kanilang kurikulum. Lumilikha ng siklo ng kompetisyon ang matinding paglalaban: kailangang lalo pang magsikap ang mga paaralan upang mapanatili ang kanilang puwesto, at kailangang lalo pang magsakripisyo ng mga estudyante para makasabay.
Pinalala ng kapaligirang ito ang krisis sa kalusugang pangkaisipan ng kabataan. Sa isang kamakailang forum sa edukasyon, nagbabala ang mga kilalang akademiko na hindi napaglilingkuran ng matinding kompetisyon sa sistema ng China ang nakararami sa mga estudyante. Binanggit nila ang malawakang pagkapagod sa pag-aaral at pagtaas ng mga kaso ng depresyon. Nanawagan ang mga iskolar ng mga repormang hindi lamang nakatuon sa marka ng pagsusulit kundi kumikilala rin sa iba’t ibang talento at landas ng pag-unlad. Kaayon ito ng mas malawak na mga hakbangin ng pamahalaan, gaya ng patakarang “double reduction” na ipinakilala noong 2021 at naglalayong pagaanin ang pasanin sa pamamagitan ng pagbawas ng takdang-aralin at pagpigil sa pribadong pagtuturo para kumita. Gayunman, nililimitahan ng patuloy na pagiging pangunahing batayan ng tagumpay ng gaokao ang epekto ng mga karagdagang patakarang ito. Hangga’t iisang pagsusulit ang nagtatakda ng pagpasok sa unibersidad, mananaig ang insentibong pataasin ang marka sa pagsusulit laban sa mga pagsisikap na isulong ang pangkalahatang kagalingan.
Reporma sa Hindi Maiiwasan
Mahigit isang dekada nang nagsisikap ang pamahalaan ng China na repormahin ang sistema ng gaokao upang matugunan ang mga suliranin sa pagsasaulo at kawalan ng pagkakapantay-pantay. Layunin ng kasalukuyang pagsisikap sa reporma, na sinimulan ng State Council noong 2014, na bumuo ng mas komprehensibong sistema ng pagpili ng talento. Kabilang sa mahahalagang pagbabago ang pag-aalis sa mahigpit na paghahati sa humanidades at agham. Sa ilalim ng mga bagong modelo, kumukuha ang mga estudyante ng tatlong kinakailangang asignatura (Chinese, matematika, at isang wikang banyaga) at pumipili ng tatlo pang elektibong asignatura mula sa iba’t ibang opsyon. Sa ilang rehiyon, sinusunod ang modelong “3+3,” samantalang ginagamit naman sa iba ang modelong “3+1+2.” Layunin ng ganitong kaluwagan na iayon ang edukasyon sa mga interes at magiging propesyon ng mga estudyante.
Isa pang mahalagang reporma ang balangkas ng pagpasok na “two bases, one reference.” Binabago nito ang pagtanggap sa mga unibersidad mula sa prosesong nakabatay lamang sa marka tungo sa mas balanseng pagsusuri. Tumutukoy ang “two bases” sa tradisyonal na marka sa gaokao at sa mga markang nakuha sa mga pagsusulit sa kasanayang pang-akademiko sa high school sa loob ng tatlong taon. Ang “one reference” naman ay ang sistema ng Pangkalahatang Pagsusuri sa Kalidad, na sumusukat sa mga di-akademikong kasanayan gaya ng pananagutang panlipunan, kalusugang pisikal at pangkaisipan, at mga tagumpay sa sining. Layunin ng sistemang ito na bigyan ang mga unibersidad ng mas malawak na larawan ng kakayahan ng isang estudyante at, sa teorya, bawasan ang mga pusta sa huling pagsusulit na wari’y usaping buhay o kamatayan.
Ang Kalagayan sa Loob ng mga Paaralan
Sa kabila ng mga pagbabagong ito sa estruktura, ipinahihiwatig ng aktuwal na karanasan ng maraming estudyante na hindi nabawasan ang presyur. Sa mga lalawigang sumusubok sa reporma, gaya ng Zhejiang, nilayon sanang bawasan ang pagkabalisa sa pamamagitan ng pagbibigay ng pagkakataong kumuha nang ilang ulit ng ilang bahagi ng pagsusulit. Sa halip, iniulat ng mga estudyante na lalo silang na-stress dahil mas maaga silang nagsimulang maghanda at mas madalas na itong ginawa. Madalas na minamadali ng mga guro na ituro sa loob ng isang taon ang kurikulum para sa dalawang taon upang makasabay sa bagong iskedyul ng pagsusulit. Inilarawan ni Yao Nanfang, isang estudyante sa Zhejiang, na nag-aaral siya araw-araw hanggang 1:00 AM o 2:00 AM. Sinabi niyang kahit may pagkakataong umulit sa pagsusulit, para bang iyon na ang huli at tanging pagkakataon ng mga estudyante sa paningin ng mga magulang at guro. Nagdulot ng matinding paghihirap sa isip ang pangambang hindi mapabuti ang marka matapos ulitin ang pagsusulit.
Mabagal ding maisakatuparan sa mga silid-aralan ang ipinangakong paglipat sa holistikong edukasyon. Inaamin ng mga punong-guro na nakatuon pa rin nang husto ang pagtuturo sa paghahanda para sa pagsusulit sa halip na sa paghubog ng mga estudyanteng may malawak na kakayahan. Ganoon din ang pananaw ng mga estudyante: sa kabila ng mga bagong uri ng tanong, hindi nagbabago ang estratehiya at nananatili itong walang katapusang pagsagot ng mga pagsasanay upang makabisado ang mga padron ng pagsusulit. Mapagbiro ngunit mapanuyang sinabi ni Yao Nanfang na hindi na kailangan ng mga estudyante ang pisikal na edukasyon, pagkain, o tulog, kundi mas marami pang pagsasanay. Ang totoo, hangga’t pangunahing nakabatay sa mga marka sa pagsusulit ang pagpasok sa unibersidad, hindi maiiwasang ituon ang mga pamamaraan ng pagtuturo sa pagpapataas ng mga markang iyon.
Mga Hamon sa Pagkakapantay-pantay at Migrasyon
Nananatiling pangunahing usapin sa proseso ng reporma ang pagkakapantay-pantay. Noon, nakatali ang gaokao sa sistema ng rehistrasyon ng sambahayan o hukou, kaya napipilitang bumalik sa kanilang bayang kinalakhan ang mga anak ng mga migranteng manggagawa upang kumuha ng pagsusulit. Lubha nitong ginulo ang buhay ng mga pamilyang maraming taon nang naninirahan sa mga lungsod. Unti-unting niluwagan ng mga repormang ipinatupad mula noong 2012 ang mga paghihigpit na ito at pinahintulutan ang mga kwalipikadong anak ng mga migranteng manggagawa na kumuha ng pagsusulit sa lalawigang tinitirhan nila. Ipinakikita ng pananaliksik na lubhang pinalaki ng patakarang ito ang posibilidad na lumipat ang mga batang nasa edad ng sekondaryang paaralan, kaya nakapagsasama-sama ang mga pamilya at nagkakaroon ng akses ang mga bata sa mga mapagkukunang pang-edukasyon sa lungsod.
Gayunman, nagpapatuloy ang pagkakaiba sa kalidad ng edukasyon sa iba’t ibang rehiyon. Mas mahusay ang mga pasilidad, mas batikan ang mga guro, at mas malawak ang akses sa mga karagdagang aktibidad sa mas mayayamang lalawigan at lungsod. Nagpatupad ang pamahalaan ng mga espesyal na plano sa pagpapatala upang dagdagan ang mga puwesto para sa mga estudyante mula sa gitna at kanlurang mga rehiyon, ngunit patuloy pa ring nakaaapekto sa mga resulta ang agwat sa mga mapagkukunan. Malaki ang ibinawas sa sistemang nagbibigay ng dagdag na puntos, na dati’y nagbibigay ng puntos para sa mga kompetisyon o tagumpay, upang hindi ito mapagsamantalahan ng mayayamang pamilya. Gayunman, gumagastos pa rin ng bilyun-bilyon ang mas mayayamang pamilya sa karagdagang edukasyon, kaya napapanatili nila ang kalamangang mahirap alisin sa pamamagitan ng regulasyon.
Krisis sa Kalusugang Pangkaisipan
Lalong nagiging lantad ang pinsalang pantao ng walang tigil na presyur pang-akademiko. Ipinakikita ng mga pag-aaral sa bilang ng mga nagbibinata at nagdadalagang nagpapakamatay sa China ang nakababahalang kalakaran: kung minsan, mas mataas ang panganib sa mga estudyanteng mula sa mayayaman at nakapag-aral na pamilya kaysa sa mga mula sa mahihirap na pamilya. Kabaligtaran ito ng mga pandaigdigang padron at itinuturo nito ang natatanging presyur na dulot ng mga inaasahan ng magulang sa isang mapagkumpitensyang kapaligiran. Mataas din ang panganib sa mga batang “naiiwan” sa kanayunan, na dumaranas ng kalungkutan at kawalan ng suporta ng magulang. Naging malungkot na salik sa depresyon ng kabataan ang matinding presyur na magtagumpay, kahit nagmumula ito sa mga magulang na lubos na nagmamalasakit.
Tumugon ang mga awtoridad sa pamamagitan ng mga hakbang gaya ng pagbabawal sa bayad na pagtuturo tuwing weekend at bakasyon. Gayunman, malalim ang pinagmulan sa kultura ng edukasyong nakatuon sa pagsusulit. Hindi lamang pagsusulit ang gaokao, kundi isa rin itong institusyong pangkultura na nagtakda sa takbo ng buhay sa China mula nang ibalik ito noong 1977. Hamon sa maraming henerasyon ang baguhin ang pananaw ng milyun-milyong magulang na edukasyon lamang ang nakikita nilang hagdan tungo sa pag-angat sa lipunan. Kahit isinusulong ng mga tagapagpatupad ng patakaran ang paghubog ng mga indibidwal na “may malawak na kakayahan,” kadalasang itinatakda ng realidad ng merkado na ang mga nagtapos sa nangungunang unibersidad ang nakakakuha ng pinakamahuhusay na trabaho. Hangga’t hindi humihina ang ugnayan ng pagtatapos sa partikular na unibersidad at tagumpay sa propesyon, mananatili ang insentibong habulin ang matataas na marka sa pagsusulit.
Ang Daan Pasulong
Maaaring hudyat ng pagbabago ang kamakailang pagbaba ng mga resulta ng Hengshui, o maaaring isa lamang itong pagwawasto sa estadistika matapos wakasan ang agresibong pangangalap ng mga estudyante. Anuman ang dahilan, mahalaga ang pagsusuring idinulot nito. Pinipilit tayo nitong harapin ang mga limitasyon ng modelong pang-edukasyon na mas nagpapahalaga sa kahusayan at pamantayang panukat kaysa sa kapakanan ng bawat indibidwal at pagkamalikhain. Habang pumapasok ang China sa panahong itinutulak ng artipisyal na intelihensiya at inobasyon, nagiging mas mahalaga ang kakayahang mag-isip nang mapanuri at malikhain kaysa sa kakayahang magsaulo ng mga impormasyon. Nanganganib ang kasalukuyang sistema ng edukasyon na makapagtapos ng mga estudyanteng mahusay kumuha ng pagsusulit ngunit hindi handa sa mga hamon ng makabagong hanapbuhay.
Higit pa sa pagbabago ng mga format ng pagsusulit ang kakailanganin para sa tunay na reporma. Kailangan nitong baguhin ang paraan ng pagsukat sa tagumpay ng mga paaralan. Kung hindi na itatali ng mga awtoridad ng lalawigan ang pondo ng mga paaralan at promosyon ng mga punong-guro sa dami lamang ng mga estudyanteng pumapasok sa nangungunang mga unibersidad, magkakaroon ang mga paaralan ng kalayaang mag-alok ng mas iba’t ibang programa. Kailangan ding patatagin ang sistema ng “Pangkalahatang Pagsusuri sa Kalidad” upang matiyak na patas at pare-pareho nitong nasusukat ang potensiyal ng mga estudyante, sa halip na maging pansariling pagtatasa lamang na idinadagdag sa iba. Higit sa lahat, kailangang mabigyan ang mga estudyante ng gabay sa karera at suportang pangkaisipan na kailangan nila upang makatawid sa isang hindi gaanong mahigpit ngunit posibleng mas nakalilitong kalagayang pang-edukasyon.
Para sa mga dating estudyanteng gaya ni G. Wang, masalimuot ang karanasan sa Hengshui. Kinikilala niya ang hirap na pinagdaanan ngunit pinahahalagahan din niya ang tibay ng loob na nabuo rito. Buong pagmamahal niyang inaalala ang mga gurong nagpakita ng kabaitan sa gitna ng kahigpitan. Sa pagbabalik-tanaw niya sa panahong iyon, binanggit niya ang isang kasabihang popular sa mga estudyante: “Kapag tiniis mo na ang pait ng Hengshui, magiging matamis na ang bawat hirap na susunod.” Kapuri-puri ang ganitong katatagan, ngunit hindi ito dapat ang tanging katangiang tumutukoy sa edukasyon sa China. Hamon sa China na panatilihin ang pagiging patas ng gaokao habang binabaklas ang kaisipang parang pabrika na lumilikha ng gayong kapaitan, at sa halip ay bumuo ng sistemang nagtataguyod kapwa ng kahusayan at kagalakan sa pag-aaral.
Mahahalagang Punto
- Sinusuri ang “Hengshui model” ng edukasyon matapos maiulat ang pagbaba ng bilang ng mga natatanggap sa nangungunang mga unibersidad, na nagpasiklab ng debate tungkol sa mga limitasyon ng pagtuturong nakasentro sa pagsusulit.
Nananatiling pangunahing daan tungo sa pag-angat sa lipunan ang Chinese gaokao, ngunit matindi ang presyur na ipinapataw nito sa mga estudyante at nag-aambag sa mga suliraning gaya ng pagkapagod sa pag-aaral at hamon sa kalusugang pangkaisipan.
Layunin ng mga reporma ng pamahalaan, gaya ng patakarang “double reduction” at mga pagbabago sa mga asignatura sa pagsusulit, na bawasan ang stress at isulong ang pangkalahatang pag-unlad, bagaman madalas mahuli ang pagpapatupad kumpara sa mga layunin ng patakaran.
Nananatili ang mga suliranin sa pagkakapantay-pantay: nakaaapekto sa mga oportunidad para sa mga estudyante sa kanayunan at mga anak ng migranteng manggagawa ang pagkakaiba sa mga mapagkukunan ng iba’t ibang rehiyon at ang dating hadlang ng sistema ng rehistrasyon ng sambahayan.
Ayon sa mga eksperto, kailangan ng makabuluhang pagbabago na ilipat ang mga panukat sa pagsusuri ng mga paaralan palayo sa mga numerikal na resulta lamang upang bigyang-daan ang mas iba-iba at makataong pamamaraan sa edukasyon.
